California Dreamin’ (Een muzikale geschiedenis van The Mamas and the Papas)
Geïnspireerd door de geweldige tributeconcerten ‘Fleetwood Mac – The Incredible Story’ van The Cosmic Carnival bedacht ik me jaren geleden dat de ‘story’ van The Mamas and the Papas nog ‘incredibeler’ is. Deze week ben ik er eindelijk aan toegekomen een eerste opzet te maken.
Toegegeven, niemand zit op deze Mac na de maaltijd te wachten. The Cosmic Carnival treedt zo te zien niet meer op, dus dit muziektheaterstuk komt te laat. The Mamas and the Papas zijn ook veel minder prominent aanwezig in het collectieve geheugen dan Fleetwood Mac. En ze komen een beetje lullig over. Niet bepaald ‘cool’, zoals Fleetwood Mac dat wel is.
Aan de andere kant: het verhaal heeft een enorm dramatisch potentieel (Mama Cass die verliefd was op Denny Doherty, die een relatie aanging met Michelle Philips, die getrouwd was met John Philips – hoe sixties wil je het hebben?). De opkomst van de groep is exemplarisch voor hoe de muziekindustrie werkt (luister naar podcast voorafgaand aan het toneelstuk). En de muziek mag er wezen. Dus toch maar een opzetje gemaakt.
De geschiedenis van The Mamas and the Papas (Engelstalige podcast, gemaakt met Google NotebookLM)
California Dreamin’ (Muziektheaterstuk over The Mamas and the Papas)
PROLOOG: Vier Stemmen
Setting: Een leeg podium. Vier microfoons. Instrumenten in de schaduw.
VERTELLER:
1965. Vier mensen kwamen samen op de Maagdeneilanden.
John Phillips wilde perfecte harmonieën maken – en niet alleen in de muziek.
Michelle was zeventien en net met hem getrouwd. Een man die twaelf jaar ouder was dan zij.
Denny Doherty kwam uit Canada met een stem als goud en het hart van een dromer.
Cass Elliot kon zingen zoals weinig mensen ooit hebben gekund. Maar niemand die echt van haar hield.
Voor een paar jaar maakten ze samen muziek die een generatie raakte. Ze werden beroemd, verdienden geld en maakten nummers die mensen nu nog kennen. Samen klonken ze als engelen.
John raakte verslaafd aan drugs en werd verteerd door liefdesverdriet. Michelle had een affaire met Denny. Cass hield van Denny. En Denny? Denny wist niet wat hij wilde tot het te laat was om nog te kiezen.
In 1969 was het voorbij. De groep viel uit elkaar. De droom viel uit elkaar zoals de meeste dromen uiteindelijk uiteenvallen.
Dit is hun verhaal.
[Lichten komen op. Vier personen komen naar voren, elk vanuit een andere hoek. Zingen: Califormia Dreamin’]
1e acte: JOHN PHILLIPS – De architect die teveel wilde
VERTELLER: John Phillips groeide op in het Zuiden met Cherokee-bloed in zijn aderen en onrust in zijn hart. Militaire scholen leerden hem discipline, maar zijn ziel wilde vrijheid. In de folk-cafés van Greenwich Village vormde hij The Journeymen en ontdekte dat hij muziek kon maken die mensen raakte. Hij trouwde met Michelle toen zij nog een kind was. Hij zag haar als zijn muze, zijn perfecte sopraan. Hij wilde elk aspect van zijn leven controleren. De muziek. Zijn vrouw. Maar hij raakte alle controle kwijt toen hij verslaafd raakte.
SCÈNE 1: De studio (eind 1965)
Setting: John aan de piano. Notenpapier ligt overal verspreid. Het is drie uur ’s nachts.
JOHN naar het publiek, terwijl hij speelt:
Luister naar deze akkoorden. Hoor je hoe ze in elkaar grijpen? Michelle’s stem moet hier komen, precies op deze noot. Cass daar, in de laagte. Denny ergens in het midden waar alle stemmen samenkomen.
[Hij speelt hetzelfde fragment opnieuw, langzamer]
Het moet perfect zijn. Niet goed – perfect. Er is een verschil, weet je.
MICHELLE verschijnt in de deuropening:
John, het is midden in de nacht.
JOHN kijkt niet op:
Muziek kent geen tijd. Kom hier, zing deze regel voor me.
MICHELLE:
Welke regel?
JOHN:
Deze. [speelt] “All the leaves are brown, and the sky is grey…”
[Michelle zingt. John stopt haar abrupt]
JOHN:
Nee. Je ademt te vroeg, voor het woord ‘grey’. De ademhaling verstoort de lijn. Opnieuw.
MICHELLE:
John, ik ben moe. Kunnen we dit morgen doen?
JOHN:
Perfectie wacht niet. Het moet nu.
[MUZIEK: “California Dreamin'” – gedeeltelijk, alsof ze aan het componeren zijn]
SCÈNE 2: De opnamestudio (februari 1966)
John en producer Lou Adler tijdens de opname van “Monday Monday”.
LOU ADLER:
Dit is take veertig, John. Het klinkt fantastisch. We kunnen stoppen.
JOHN:
Fantastisch … maar niet fantastisch genoeg. Hoor je hoe Denny’s stem licht trilt in de derde regel? Dat mag niet.
LOU:
John, niemand zal dat ooit horen.
JOHN:
Ik hoor het. Cass hoort het. En als wij het horen, dan zit het fout. [Hij kijkt naar Cass in de opnamecabine] Daarom zijn we hier.
CASS door de intercom, moe:
John, mijn keel begint pijn te doen.
JOHN:
Nog één take, Cass. Dan hebben we het.
CASS:
Oké. Voor jou.
[MUZIEK: “Monday Monday” – gedeeltelijk, met stops en starts van repetitie]
SCÈNE 3: Het Huis in Bel Air (Eind 1966)
John alleen, onder invloed van LSD. De verlichting suggereert een veranderde werkelijkheid.
JOHN naar het publiek, zijn stem anders, onzeker:
De kleuren hebben geluid gekregen. De muren bewegen mee op de muziek. Is dat raar normaal? Of lijkt het alleen maar raar? Of is iets raar als het raar lijkt?
[Hij probeert piano te spelen, maar zijn handen trillen]
Michelle slaapt met Denny. Ze denkt dat ik blind ben, maar ik zie alles. Ik hoor alles. Behalve hoe ik dit moet repareren. Hoe repareer je een liefde die kapot is?
[Hij speelt verkeerde akkoorden, stopt gefrustreerd]
De harmonie raakt zoek. Eerst de harmonie in mijn hoofd, nu de harmonie in mijn leven. Misschien is perfectie onmogelijk. Misschien is dat de les die ik moet leren.
[MUZIEK: “I Saw Her Again” – vervormd en psychedelisch]
2e acte: MAMA CASS – Een krachtige stem die niet werd gehoord
VERTELLER: Ellen Cohen kwam uit Baltimore als een meisje dat te veel liefde had voor een wereld die te weinig teruggaf. Ze kon beter zingen dan de meeste professionele zangers, maar haar uiterlijk zat haar niet mee: te fors gebouwd in een tijd dat vrouwen petiterig moesten zijn. Ze hield van Denny Doherty, maar hij zag haar eerder als een zuster dan als een volwassen vrouw. Ze trouwde met James Hendricks zodat hij niet naar Vietnam hoefde – een vriendschappelijk daad zoals ze er zoveel verrichtte. Ze stierf in 1974 in London. Veel te jong. Ze was tweeëndertig en had nog zoveel liederen te zingen.
SCÈNE 1: De kleedkamer (1967)
Setting: Cass voor een theaterspiegel na een optreden. Het licht is zacht.
CASS naar het publiek:
Mensen zien me en denken automatisch: daar is Mama Cass, de grote vrouw die zo mooi kan zingen. Ze denken niet aan Ellen Cohen uit Baltimore die droomde van grote liefdes en kleine omhelzingen.
[Ze bestudeert haar gezicht in de spiegel]
Ik was dun toen ik jong was. Mijn moeder zei dat ik het mooiste meisje van de straat was. Moeders liegen soms uit liefde, maar kinderen geloven alles.
[Ze zingt zacht voor zichzelf – “Make Your Own Kind of Music”]
Straks komt Denny binnen om te zeggen dat ik geweldig was vanavond. Dan kijkt hij over mijn schouder in de spiegel naar zichzelf. Daarna gaat hij naar Michelle. Dat gebeurt elke avond en elke avond doet het pijn.
SCÈNE 2: De Studio (Midden 1966)
Cass en Denny tijdens een pauze in de opnames.
DENNY:
Je was ongelooflijk vandaag, Cass. Die hoge noot in “Dedicated to the One I Love” – ik krijg er nog kippenvel van.
CASS:
Dank je wel. Dat betekent veel voor me.
[Een lange stilte]
CASS:
Denny, kan ik je iets vragen?
DENNY:
Natuurlijk.
CASS:
Als Michelle er niet was… als de situatie anders was… zou je dan ooit…?
DENNY ongemakkelijk, maar vriendelijk:
Cass, je bent mijn beste vriend in deze hele gekke wereld.
CASS:
Je beste vriend. Natuurlijk. [Een bittere lach die ze probeert te verbergen] Het is grappig, weet je? Ik kan duizenden mensen laten huilen met mijn stem, maar ik kan niet één man laten huilen om mij.
[Ze staat op om weg te gaan]
DENNY:
Cass, het ligt niet aan jou…
CASS:
Het is oké, Denny. Ik begrijp het. Echt waar.
[MUZIEK: “Dream a Little Dream” – weemoedig en introspectief]
SCÈNE 3: Alleen Op Het Podium (1968)
Na een optreden. De zaal is donker en leeg.
CASS naar het publiek:
Ze klappen altijd voor Mama Cass. Ze houden van het beeld dat ik voor ze creëer. Maar Ellen Cohen? Die blijft meestal alleen achter wanneer de lichten uitgaan.
[Ze lacht, vreugdeloos]
Soms denk ik dat ik te veel liefde heb voor één persoon. John heeft zijn obsessie met perfectie. Michelle heeft haar schoonheid. Denny heeft zijn charme die deuren opent. En ik? Ik heb mijn stem en een hart dat te groot is voor mijn eigen bestwil.
[Ze kijkt omhoog naar de lege zaal]
Ik leer anderen hoe ze van zichzelf moeten houden met mijn muziek. Terwijl ik zelf nog steeds probeer uit te vinden hoe dat moet.
[MUZIEK: “Make Your Own Kind of Music” – vol en krachtig, maar met een onderlaag van eenzaamheid]
3e acte: DENNY DOHERTY – De man die niet kon kiezen
VERTELLER: Denny Doherty kwam uit Halifax met de zee in zijn ogen en muziek in zijn stem. Hij had het soort charme dat mensen deed glimlachen nog voordat hij iets zei. Van The Halifax Three naar The Mugwumps – daar ontmoette hij Cass en veranderde alles. Hij was een man die zich altijd in het midden bevond: tussen Amerika en Canada, tussen vriendschap en liefde, tussen de liefde van Cass voor hem en zijn begeerte voor Michelle. Zijn charme was een zegen en een vloek; hij kon iedereen gelukkig maken behalve de mensen die het meest voor hem betekenden.
SCÈNE 1: Een bar in Los Angeles (Eind 1966)
Denny zit aan de bar, praat zogenaamd met de barkeeper maar eigenlijk met het publiek.
DENNY met een licht Canadees accent:
Weet je wat het verschil is tussen Halifax en Los Angeles? In Halifax zeg je wat je denkt en dan zie je we wel wat er gebeurt. Hier draait alles om spelletjes die niemand je van tevoren uitlegt. Je kunt maar beter niet zeggen wat je denkt.
[Hij neemt een slok bier]
Ik hou van de vrouw van een vriend. Een vriendin van ons houdt van mij. Maar kan haar liefde niet beantwoorden. Snap je? Ik hou van de verkeerde persoon en de verkeerde persoon houdt van mij.
[Hij staart in zijn bierglas]
Een Griekse tragedie die zich afspeelt in de Hollywood Hills.
[MUZIEK: “I Saw Her Again” – zacht, bijna fluisterend]
SCÈNE 2: Johns Huis (Zomer 1966)
De confrontatie tussen John en Denny. De spanning is voelbaar.
JOHN koud maar beheerst:
Je slaapt met mijn vrouw.
DENNY geschrokken door de directheid:
John, luister…
JOHN:
Ontken het maar niet. Ik zie het aan de manier waarop jullie niet naar elkaar durven kijken tijdens optredens.
DENNY:
Het was niet gepland. Deze dingen gebeuren gewoon soms.
JOHN:
Niets gebeurt zomaar, Denny. Alles maakt deel uit van een patroon, net als in de muziek. [Hij loopt naar de piano] De vraag is: wat gaan we ermee doen?
DENNY:
Wat bedoel je?
JOHN:
We maken er kunst van. “I Saw Her Again” – dat wordt ons volgende nummer. Jij helpt me het te schrijven. Je kent haar, misschien begrijp je haar zelfs beter.
DENNY:
Dat lijkt me waanzin.
JOHN:
Het lijkt me professioneel. Pijn kan mooi zijn als je weet hoe je het moet gebruiken.
[MUZIEK: “I Saw Her Again” – emotioneel en complex]
SCÈNE 3: Tussen twee vrouwen (Eind 1966)
Symbolische scène. Cass in een spotlight links, Michelle rechts. Denny in het midden.
DENNY naar het publiek:
Mensen hebben me vaak gevraagd hoe het voelt om tussen twee vrouwen te staan die allebei van je houden, elk op hun eigen manier. Het antwoord is: alsof je verdrinkt.
CASS vanuit haar licht:
Denny, ik zou alles doen om je gelukkig te maken.
MICHELLE vanuit haar licht:
Denny, zonder jou ben ik niemand.
DENNY naar het publiek:
En daar sta je dan. De ene vrouw die je zou moeten kiezen omdat ze je verdient. De andere die je wilt kiezen omdat verlangen sterker is dan verstand. Maar ik? Ik was te laf om überhaupt te kiezen.
[Hij loopt langzaam weg van beide lichten]
Misschien is dat mijn echte verhaal. Niet de man die tussen twee vrouwen stond, maar de man die te bang was om voor wie dan ook te kiezen.
[MUZIEK: “Dedicated to the One I Love” – melancholisch en vol spijt]
4e acte: MICHELLE PHILLIPS – Mooi van buiten, gebroken van binnen
VERTELLER: Michelle Gilliam groeide op tussen twee culturen – Amerika en Mexico – en leerde dat schoonheid zowel een geschenk als een last kan zijn. Op zeventienjarige leeftijd trouwde ze met John Phillips, een man die twaalf jaar ouder was en haar zag als zijn muze. Maar Michelle wilde meer zijn dan iemands inspiratiebron. Veel mannen wilden haar bezitten, weinigen wilden haar werkelijk kennen. Ze kwam in opstand en betaalde daar een prijs voor.
SCÈNE 1: De Badkamer (Begin 1967)
Michelle maakt zich op voor een televisie-optreden. De spiegel laat alles zien.
MICHELLE naar het publiek terwijl ze zich opmaakt:
Mensen denken dat mooi zijn het leven makkelijker maakt. Maar schoonheid is ook een soort gevangenis – je bent altijd een schilderij dat anderen bekijken, nooit de kunstenaar die het maakt.
[Ze stopt even met opmaken en kijkt naar haar eigen reflectie]
Onder deze make-up ben ik Holly Gilliam uit Long Beach. Een meisje dat haar moeder verloor. Voordat ik begreep wat liefde werkelijk betekent. Sindsdien zoek ik iemand die van mij houdt. Om wie ik ben, niet om hoe ik eruit zie.
[Ze veegt een deel van haar make-up weg]
John trouwde met me om mijn uiterlijk, Denny viel voor mijn uiterlijk. Maar wie houdt er van Holly, het meisje dat bang is in het donker en droomt van iemand die haar echt ziet?
[Ze begint opnieuw met opmaken]
Misschien is dat mijn tragiek. Dat ik zo mooi ben dat niemand ooit de moeite neemt om dieper te kijken.
SCÈNE 2: Hotelkamer (Zomer 1966)
Michelle en Denny tijdens hun geheime affaire. Intimiteit en conflict tegelijk.
DENNY:
We kunnen dit niet blijven doen, Michelle. Het is niet eerlijk tegenover John. Tegenover Cass.
MICHELLE:
Wanneer denk je er eens aan of het eerlijk tegenover mij is? John wil controle over elke noot die ik zing. Ik moet er rekening mee houden. Cass wil jou maar kan je niet krijgen. Moet ik ook rekening mee houden. Maar wat ik wil – daar vraagt niemand naar. Daar houdt niemand rekening mee.
DENNY:
Wat wil je dan?
MICHELLE kwetsbaar, haar masker valt weg:
Ik wil me mezelf voelen. Me niet voelen als Johns echtgenote of als de blonde schoonheid van de groep. Gewoon als Michelle, het meisje dat lacht en huilt en fouten maakt zoals iedereen.
[Ze raakt zijn gezicht voorzichtig aan]
Bij jou gebeurt dat. Voor het eerst in jaren voel ik dat ik besta als mezelf, niet als iemands ideaalbeeld. Af en toe.
DENNY:
En de anderen dan? Wat gebeurt er met hen?
MICHELLE harder wordend:
Voor één keer in mijn leven mag het over mij gaan, Denny. Over wat ik nodig heb om te overleven.
[MUZIEK: “California Dreamin'” – langzaam, pijnlijk, als een gebroken belofte]
SCÈNE 3: Alleen (Juni 1966)
Na haar ontslag uit de groep op haar verjaardag.
MICHELLE naar het publiek, gekwetst maar niet gebroken:
John zette me eruit op mijn vierentwintigste verjaardag. Wat een cadeau, nietwaar? Je ontslag als verjaardagsverrassing.
[Ze lacht, maar er zit bitterheid in]
Hij denkt dat ik terugkruip, dat ik sorry zeg en beloof dat ik braaf zal zijn. Maar ik heb al jaren gekropen voor mannen die dachten dat ze mij konden bezitten zoals je een mooie auto bezit.
[Ze recht haar rug, vindt haar kracht terug]
Misschien is dit mijn kans. Om eindelijk te ontdekken wie Michelle Phillips werkelijk is zonder Johns obsessies, zonder de verwachtingen van de groep, zonder de beperkingen die anderen me opleggen.
[MUZIEK: “Go Where You Wanna Go” – krachtig maar pijnlijk, als het geluid van vleugels die zich uitspreiden]
EPILOOG: wat er over is (1969-nu)
Alle vier staan op het podium, elk in een eigen spotje. Ze lopen naar elkaar toe, waardoor er langzamerhand één groot licht ontstaat.
JOHN:
We dachten dat we alleen maar muziek maakten.
CASS:
Maar we betaalden er een prijs voor die hoger was dan we ooit hadden kunnen voorstellen.
DENNY:
We waren zo jong, zo vol van onszelf, zo zeker dat ons talent genoeg was.
MICHELLE:
En misschien was het dat ook. Misschien hoorde de pijn erbij. Was onze pijn onderdeel van ons talent.
ALLE VIER samen:
Als we het opnieuw konden doen…
JOHN:
Zou ik minder obsessief zijn geweest?
CASS:
Zou ik beter voor mezelf hebben gezorgd?
DENNY:
Zou ik eerlijker zijn geweest over wat ik voelde?
MICHELLE:
Zou ik eerder hebben gezocht naar echte liefde?
[Een lange, betekenisvolle stilte]
ALLE VIER:
Waarschijnlijk niet. We waren wie we waren.
CASS:
Misschien was het genoeg.
JOHN:
De muziek leeft voort.
MICHELLE:
Mensen luisteren nog steeds naar onze dromen.
DENNY:
Ze zoeken nog steeds naar de vrijheid waar wij over zongen.
ALLE VIER:
We waren The Mamas and the Papas. En wat klonken we goed!
[MUZIEK: “California Dreamin'” – vol orkest, alle vier zingen]
EPILOOG
De muziek sterft weg. Een enkele spotlight in het midden.
VERTELLER:
In 1969 viel The Mamas and the Papas definitief uiteen.
John Phillips worstelde jarenlang met zijn demonen – drugs, alcohol, juridische problemen – tot zijn dood. Hij zag nog kans muziek te maken. Met behulp van Mick Jagger en Keith Richards maakte hij The Wolfking of LA. Met Terry Melcher, Mike Love en Scott McKenzie schreef hij het beruchte Kokomo voor The Beach Boys.
Mama Cass begon een veelbelovende solocarrière met hits als “Make Your Own Kind of Music,”
Denny Doherty keerde terug naar zijn geliefde Canada, waar hij vrede vond in theater en kindertelevisie.
Michelle Phillips hervond zichzelf als actrice in Hollywood en schreef later een boek over de groep.
De muziek leeft voort, al is het maar als een housedeun.
[Lichten uit, California Dreamin’ van Boostereo klinkt]
Einde
Foto: Wikimedia
