Alle columns en essays

  • Dr. Binaurale Beat (Op zoek naar een medicijn tegen de langeafstandsloopaversie) 01/05/2025Dr. Binaurale Beat (Op zoek naar een medicijn tegen de langeafstandsloopaversie)
    Er was een tijd dat ik zonder moeite 10-15 kilometer achter elkaar kon lopen. De laatste jaren niet meer. Ik herken mezelf niet meer terug. Lange afstanden kosten me grote moeite, ik moet vaak pauzeren en het gaat traag. Het komt zelfs voor dat ik er de brui aan geef. ...
  • Uren met Samantha (3): Hoe kunstmatige creativiteit leidt tot een herwaardering voor menselijke kunst – nou ja, misschien dan 01/05/2025Uren met Samantha (3): Hoe kunstmatige creativiteit leidt tot een herwaardering voor menselijke kunst - nou ja, misschien dan
    Jan: Hoi Samantha*, ben ik weer. We hebben het eerder gehad over de rol van de artiesten (deel 1) en van intermediairs (zoals: kunstcritici, influencers, curatoren, uitgevers, deel 2) in een tijdperk waarin door AI-gegenereerde kunst overvloedig aanwezig is. In dit derde gesprek kunnen we dieper ingaan de rol van ...
  • Uren met Samantha (2): Smaakmakers in het AI-kunsttijdperk 30/04/2025Uren met Samantha (2): Smaakmakers in het AI-kunsttijdperk
    Jan: Hoi Samantha*, ben ik weer. Misschien kunnen we dieper ingaan op de rol die critici, uitgevers en andere intermediairs tussen kunstenaars en hun publiek. Worden deze denk je belangrijker of minder belangrijk in het AI-tijdperk? Samantha: Je stelt een uitstekende vraag over intermediairs – een cruciale schakel in het kunstecosysteem. ...
  • Uren met Samantha (1): Worden artiesten brodeloos door de opkomst van AI-kunst? 28/04/2025Uren met Samantha (1): Worden artiesten brodeloos door de opkomst van AI-kunst?
    Jan: Hoi Samantha*, ik wil het met je hebben over AI-kunst. Ik stuitte laatst op een interview met de bekende futurist Kevin Kelly, en dat heeft me aan het denken gezet. Ik stel me zo voor dat in de toekomst mensen AI gebruiken om heel creatief te zijn, zoals hij zegt. ...
  • Tranen van ontroering (Huilende mannen op leeftijd) 20/04/2025Tranen van ontroering (Huilende mannen op leeftijd)
    Wat is dat toch met ons? “Ik zag laatst een jongetje voor een stoplicht. Terwijl al zijn klasgenoten door rood reden, wachtte het jongetje geduldig. De tranen sprongen me in de ogen”, vertelde een vriend laatst tijdens een etentje. Wij, mannen op leeftijd, konden het ons levendig voorstellen. Hoe ouder, ...
  • De Lotus en de POTUS (Over seizoen 3 van The White Lotus en de koersdalingen door de invoerheffingen van Donald Trump) 13/04/2025De Lotus en de POTUS (Over seizoen 3 van The White Lotus en de koersdalingen door de invoerheffingen van Donald Trump)
    The Economist vindt dat seizoen 3 van The White Lotus aan metaalmoeheid lijdt (noemt het zelfs ‘a drag’), en nogal wat mensen die ik spreek vinden de vorige seizoenen beter. Niet mee eens! Laat me – spoiler alert – proberen uit te leggen waarom. Ik vind dat dit seizoen thematisch veel ...
  • Hoe de vloek van Cassandra te doorbreken (en impopulaire standpunten aan de man te brengen) 07/04/2025Hoe de vloek van Cassandra te doorbreken (en impopulaire standpunten aan de man te brengen)
    Het YouTube-algoritme brengt me weer eens ergens waar ik anders nooit zou komen. Dit keer naar een voorstelling van de recente opera Cassandra van Bernard Foccroulle. Net als de Cassandra uit de Griekse mythologie heeft de klimaatwetenschapper Sandra uit de opera voorspellende gaven; in dit geval waarschuwt ze tegen de ...
  • Hollywoodhuiver (Moeten we minder Amerikaanse films kijken?) 27/03/2025Hollywoodhuiver (Moeten we minder Amerikaanse films kijken?)
    ‘Opiniemaker’ Francisco van Jole riep onlangs op Joop.nl op om ons te ‘bevrijden van de Amerikanen’. “Niet vanuit een afkeer tegen het land maar omdat ik niet van monoculturen houd”, schrijft hij. “Als je er op gaat letten is de Amerikaanse invloed immens, vooral in de media en cultuur.” Dit is ...
  • Wankele troon (Over de beperkte levensduur van dictaturen) 23/03/2025Wankele troon (Over de beperkte levensduur van dictaturen)
    “Trump onderscheidt zich in niets van een dictator”, schrijft Heleen Mees in haar laatste column in de Volkskrant. Ze wijst op Trumps pogingen opponenten te breken met rechtszaken, zijn aanvallen op media en zijn harde houding tegenover immigranten. Allemaal waar. Maar al gedraagt hij zich als een dictator, dat betekent natuurlijk ...
  • Deus Ex Plastica 16/03/2025Deus Ex Plastica
    Plastic. We maken het, gebruiken het even en gooien het weg, waarna de natuur het mag uitzoeken. Lange tijd dachten we dat plastic afval vervelend was – lelijke landschappen, stikkende zeeschildpadden, microplastics in je favoriete tonijnsteak – maar voor mensen niet levensbedreigend. Helaas stapelt het bewijs zich de laatste jaren ...
  • Trumponomics voor dummies 09/03/2025Trumponomics voor dummies
    Als ik een weldenkende Trumponomics aanhanger was – die moeten er toch zijn? – dan zou ik het zo recht praten: “Jarenlang heeft Amerika aan het kortste eind getrokken in de wereldhandel, terwijl onze politici glimlachend akkoord gingen met handelsverdragen die ons land leegzogen. In zo’n beetje elke stad zijn fabrieken ...
  • Door een MAGA-bril bekeken (Denken als een Trump-stemmer) 02/03/2025Door een MAGA-bril bekeken (Denken als een Trump-stemmer)
    Als ik een weldenkende Trump-stemmer was – die moeten er toch zijn? – dan zou ik waarschijnlijk zo reageren: “Amerika heeft zich decennialang uitgeput als zelfbenoemde wereldpolitieagent, en wat heeft het ons opgeleverd? Een waslijst aan mislukte avonturen waar niemand beter van werd. Vietnam? Een ramp. Afghanistan? Een bodemloze put waarin ...
  • Waar maak je je druk om? 23/02/2025Waar maak je je druk om?
    Maak jij je dan geen zorgen?, wordt me nu en dan gevraagd. Misschien, zeg ik dan. Met mate. Want, zoals elke alcoholist weet, heeft het nooit zin je grote zorgen te maken. “God, geef me de gemoedsrust om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, de moed om iets te doen ...
  • Seks in de wacht 16/02/2025Seks in de wacht
    De laatste jaren duiken keer op keer berichten op dat seks uit de gratie is. Zo had in Nederland 70 procent van de mensen van 16 jaar en ouder in 2022 naar eigen zeggen in het voorgaande jaar seks gehad, 4 procentpunt minder dan in 2014, volgens het CBS. Vooral jongeren ...
  • Het Brutalisme, The Brutalist en de bruut 09/02/2025Het Brutalisme, The Brutalist en de bruut
    1. Het Brutalisme Het schijnt dat de schurk Goldfinger in de James Bond-boeken zo heet omdat auteur Ian Fleming zo’n grote hekel had aan de Brutalistische gebouwen van de architect Ernö Goldfinger. Fleming staat niet alleen. Het Brutalisme wordt vaak gezien als een architectonische aberratie. Gebouwen als ‘statement’, die niet zijn afgestemd ...
  • Klein hoekje (Over lifehacks, goed nieuws, autofictie en Emilia Pérez) 02/02/2025Klein hoekje (Over lifehacks, goed nieuws, autofictie en Emilia Pérez)
    1. Lifehacks en goed nieuws De beste ‘lifehack’ om ‘het leven een stukje leuker te maken’ uit de lijst van NRC is mijns inziens de tip om bakpapier eerst te verfrommelen en dan pas uit te spreiden om te voorkomen dat het terug rolt. Handig! De tip om dagelijks vijf keer naar ...
  • Het niet zo geheime geheime wapen van David Lynch (Over transcedente meditatie) 26/01/2025Het niet zo geheime geheime wapen van David Lynch (Over transcedente meditatie)
    “Transcendente Meditatie is als een donut,” zei filmmaker David Lynch in een filmpje van enkele jaren terug (zie hier –  of bedenk zijn karakteristieke nasale stem en eeuwige glimlach er zelf bij). “Het is zoet en heel goed, maar als je nooit een donut hebt geproefd, weet je niet hoe ...
  • Hoe het zonder factcheckers verder ging 20/01/2025Hoe het zonder factcheckers verder ging
    2025 Achteraf gezien een keerpunt, althans in de VS. Toen werden daar de factcheckers van Facebook ontslagen en kregen gebruikers van het platform zelf de macht om commentaar te leveren op mogelijk misleidende berichten, vergelijkbaar met het ‘Community Notes’-systeem dat X al eerder had ingevoerd. “Community Notes kunnen effectief zijn bij ...
  • Vrouwvriendelijke Draculaverfilming (Over Robert Eggers’ Nosferatu) 12/01/2025Vrouwvriendelijke Draculaverfilming (Over Robert Eggers' Nosferatu)
    Het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en zo bezocht ik van de week Horror of Dracula. Een B-film uit 1958, knullig gemaakt, traag en met gedateerde special effects. Maar ook de eerste film met Christopher Lee als Dracula als een aristocratische verleider die onweerstaanbaar is voor elke vrouw. ...
  • In memoriam Jimmy Carter (Succesvol en onderschat) 05/01/2025In memoriam Jimmy Carter (Succesvol en onderschat)
    Een rechtschapen mens. Maar ook een naïeveling, en daardoor een politieke brekebeen. Iemand die pas na zijn presidentschap werkelijk tot bloei is gekomen als menselijke vredesduif: “Hij had het Witte Huis nog niet verlaten of hij leek een compleet ander mens: effectief en indrukwekkend”, schrijft The Economist in de necrologie ...
  • Dichterbij komen door weg te lopen (Over Pieter Omtzigt) 26/12/2024Dichterbij komen door weg te lopen (Over Pieter Omtzigt)
    In mijn pre-kerstbubbel was het groot nieuws: Pieter Omtzigt die plots opstond uit een interview met WNL en de studio verliet omdat het hem even te veel werd. De omroep had het incident kunnen laten sneuvelen op de montagetafel, maar koos ervoor om het uit te zenden. Naar verluidt in ...
  • Waarom ik geen noodpakket koop (Mijn survivalstrategie) 15/12/2024Waarom ik geen noodpakket koop (Mijn survivalstrategie)
    Het kabinet kwam onlangs met een uitgebreid plan om de weerbaarheid te vergroten. Burgers krijgen het advies zich voor te bereiden op cyberaanvallen, sabotages, verstoringen van de openbare orde en meer van dat soort zaken, zodat ze ten minste drie dagen uit kunnen houden zonder licht, gas en stromend water. ...
  • Een moreel mijnenveld (Over de amnestie van Hunter Biden) 08/12/2024Een moreel mijnenveld (Over de amnestie van Hunter Biden)
    In het oude testament moet Abraham zijn zoon offeren op bevel van God. Net op het moment dat hij zijn zoon wil doden, grijpt een engel in. De Amerikaanse president Joe Biden deed precies het tegenovergestelde vorig weekend, toen hij zijn zoon Hunter vrijsprak van verdere vervolging voor belastingfraude en ...
  • De kerstboom (Hoe het Israëlisch-Palestijnse conflict ook een bovenwoning in Amsterdam-Zuid binnendrong) 01/12/2024De kerstboom (Hoe het Israëlisch-Palestijnse conflict ook een bovenwoning in Amsterdam-Zuid binnendrong)
    Thomas van Bemmel zette de kristallen glazen op tafel met dezelfde precisie waarmee hij al veertig jaar zijn leven had ingericht. Drie glazen in een perfecte driehoek, één voor hemzelf aan het hoofd van de tafel. Het vierde glas, dat van Marijke, zou nooit meer gevuld worden. Twee jaar al ...
  • Van ritueel tot rel (Korte geschiedenis van het spelbederf) 22/11/2024Van ritueel tot rel (Korte geschiedenis van het spelbederf)
    Het huwelijk tussen sport en geweld bestaat al eeuwen, maar is in de loop van de tijd flink van karakter veranderd. Ooit was sport (als we cultuurhistoricus Johan Huizinga mogen geloven) een geritualiseerde vorm van agressie, gereguleerd en beheerst door spelregels. Sportwedstrijden fungeerden als een gecontroleerde uitlaatklep voor spanningen tussen gemeenschappen. ...
  • Bubbel gebarsten (Over de overwinning van Donald Trump) 10/11/2024Bubbel gebarsten (Over de overwinning van Donald Trump)
    Hoe voorkom je dat je in een nieuwsbubbel komt vast te zitten? Informeer je zo breed mogelijk, dacht ik altijd. Daarom lees ik ook verschillende Nederlandse kranten (mijn dieet bestaat uit de Volkskrant, NRC, FD en nu en dan pik ik een graantje uit De Telegraaf, Trouw en nog wat ...
  • Wat je nog niet wist over de Amerikaanse verkiezingen (Ik niet tenminste, maar nu wel) 03/11/2024Wat je nog niet wist over de Amerikaanse verkiezingen (Ik niet tenminste, maar nu wel)
    Vraag: Donald Trump lijkt me zo’n beetje de minst sympathieke president die Amerika ooit heeft gehad. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat hij een slechte president was. Wat heeft hij goed gedaan? Antwoord: lastig te bewijzen of het zijn verdienste was, maar onder Trump is de Amerikaanse economie tot aan de ...
  • Handleiding heldhaftigheid (Over de memoires van Aleksej Navalny) 27/10/2024Handleiding heldhaftigheid (Over de memoires van Aleksej Navalny)
    Wat een man, denk je wanneer je Patriot leest, de postuum verschenen memoires van Aleksej Navalny. Hij zag eruit als een filmster met zijn staalblauwe ogen en zijn vierkante kaak. Hij had een prettig soort galgenhumor (toen zijn bewakers hem probeerden te breken door vlak bij zijn cel kip te ...
  • Valse hoop (Nog even over The Substance) 20/10/2024Valse hoop (Nog even over The Substance)
    Ik kan niet zeggen dat ik de veelbesproken film The Substance erg goed vond (lang, luid en een beetje leeg, te weinig ‘substantie’). Ik begreep de film ook niet helemaal. Vooral niet waarom Elisabeth maar bleef toestaan dat Sue haar levenssappen aftapte. Waarom liet ze Sue zo overduidelijk op haar ...
  • Laffe praatjes (Over positieve critici) 15/10/2024Laffe praatjes (Over positieve critici)
    De ene literair criticus vond het werk van kinderboekenschrijfster Thea Beckman (Kruistocht in spijkerbroek) een soort ‘Engelse drop’, lees ik in Trouw: niet echt lekker en ongezond, maar je kon er niet van af blijven. De andere criticus trok de vergelijking met een ‘frikandel speciaal’. Die kritiek (uit de jaren tachtig ...
  • Vaagpraat (Een liefdesverklaring) 06/10/2024Vaagpraat (Een liefdesverklaring)
    Beroepshalve moet ik nogal eens concreet zijn. “Kunt u misschien een voorbeeld geven?”, “Kunt u dit toelichten?” en “U zegt dus… ?” en meer van dat soort uitdrukkingen liggen me in de mond bestorven. Ik sta op en ga naar bed met de journalistieke vijfling ‘wie, wat, waar, waarom en ...
  • Een huftercrisis (en geen oplossing in zicht) 29/09/2024Een huftercrisis (en geen oplossing in zicht)
    Een man wil de straat oversteken en nog voordat hij een stap op het zebrapad heeft kunnen zetten, schampt een fietser hem. De man maakt een slaande beweging naar de fietser, die in het voorbijgaan nog net wordt geraakt. “Niet aan me komen”, schreeuwt hij. “Klootzak”, schreeuwt de man die ...
  • De bezuinigingsparadox (Minder geld, meer innovatie) 22/09/2024De bezuinigingsparadox (Minder geld, meer innovatie)
    Er wordt weer eens bezuinigd op het onderwijs, dit keer zelfs meer dan ooit in de afgelopen 40 jaar. En dat voor een kabinet dat ‘innovatie’ ziet als oplossing voor zo’n beetje elk probleem in de bouw, de landbouw, defensie en de energiesector – zo’n beetje elk maatschappelijk probleem, eigenlijk. ...
  • En weg is de complottheorie (Over de chatbot als mentale vlekkenverwijderaar) 15/09/2024En weg is de complottheorie (Over de chatbot als mentale vlekkenverwijderaar)
    “Al die meningen! En al die ellenlange teksten!”, verzuchtte de potentiële opdrachtgever die ik mijn site liet zijn. Ik probeerde mijn levenswerk nog te verdedigen. Ik heb niet zoveel meningen, zei ik. Wel probeer ik anderen soms aan het denken te zetten. En dat kost nu eenmaal nogal wat woorden. ...
  • Een makkelijk doelwit (Over de blokkade van het Rijksmuseum door XR) 07/09/2024Een makkelijk doelwit (Over de blokkade van het Rijksmuseum door XR)
    Stel, je wilt een betere wereld. En, stel, dat is een wereld waarin geen plaats is voor fossiele brandstoffen. Wat doe je dan? Ik zou zeggen: minder vliegen, autorijden en de verwarming een graadje zachter zetten. Overstappen op groene stroom. Mijn leven beteren. Omdat dit allemaal nauwelijks aantikt, zou ik misschien ook ...
  • De pandjesbaas (Een rijk man) 25/08/2024De pandjesbaas (Een rijk man)
    “Woningeigenaren openen ’trukendoos’ om huurders eruit te krijgen”, lees ik in De Telegraaf. Volgens het artikel willen veel verhuurders momenteel van hun woningen af. Daartoe willen ze hun huurders het liefste weg hebben, want leegstaande woningen brengen meer op. Maar dat is lastig vanwege de huurbescherming; een huiseigenaar mag in ...
  • Lof der luiheid – 2 (Bij National Lazy Day) 18/08/2024Lof der luiheid - 2 (Bij National Lazy Day)
    Eerlijk gezegd had ik nog nooit van ‘National Lazy Day’ gehoord, tot ik deze feestdag in de HR Review aangekondigd zag. Tenminste, het leek het op een aankondiging. Het artikel is van 12 augustus en heeft het erover dat de dag van de luiheid op 18 augustus valt, vandaag dus. ...
  • Beste Fietsendief, 07/08/2024Beste Fietsendief,
    Ik wil je niet op voorhand veroordelen. Ik kan me voorstellen dat iemand een fiets nodig heeft, die niet kan betalen en er daarom eentje steelt. Misschien heb je de film Fietsendieven gezien en heeft dit je op het spoor gezet van jouw daad. Misschien dat je je vereenzelvigde met ...
  • Wat een levensechte draken! (Over House of the Dragon, seizoen twee) 04/08/2024Wat een levensechte draken! (Over House of the Dragon, seizoen twee)
    Dankzij Kamala Harris is House of the Dragon opeens helemaal actueel. Of misschien moet ik zeggen: dankzij Donald Trump en zijn geestverwanten, die maar niet willen inzien dat een vrouw prima geschikt kan zijn als leider van een land. Precies diezelfde mannelijke geborneerdheid en kortzichtigheid die verhinderen dat Rhaenyra de ...
  • Harry Potters Magische Rehabilitatieplan (Bij de verjaardag van J.K. Rowling) 31/07/2024Harry Potters Magische Rehabilitatieplan (Bij de verjaardag van J.K. Rowling)
    Als ik Harry Potter was, zou ik… Een Perspectief-Wisselspreuk uitspreken om J.K. Rowling te betoveren, om haar tijdelijk te laten ervaren hoe het is om transgender te zijn. En een Dialoogus Maxima, om een magische ruimte te creëren waar zij en vertegenwoordigers van de transgemeenschap kunnen samenkomen voor een goed gesprek. En natuurlijk ...
  • Waar blijft ze? (Wachten op Taylor Swift) 27/07/2024Waar blijft ze? (Wachten op Taylor Swift)
    “Dus nu gaat nep-acteur acteur George Clooney zich ermee bemoeien?”, trompetterde Trump op sociale media naar aanleiding van de open brief van Clooney dat Joe Biden zich moest terugtrekken uit de race om het Amerikaanse presidentschap. “Wat weet hij er nou van? Hij moet wegwezen uit de politiek en terug ...
  • Over de doden 21/07/2024Over de doden
    “Lieve papa, we zullen je ontzettend missen. Wat moeten we toch zonder jou?” Ik herinner me dat mijn grootmoeder deze een rouwadvertentie las met een mengeling van verbazing en lichte ergernis in haar stem. Wat zeg ik, belachelijk vond ze het: “Alsof die man het nog kan horen.” In haar ...
  • Lang leve Joe Biden! 12/07/2024Lang leve Joe Biden!
    “I think I’m going mad”, schijnt George III in 1788 te hebben uitgeroepen tijdens een aanval van wat vermoedelijk porfyrie was. Hij was toen al bijna 30 jaar koning en zou het tot 1820 blijven, ondanks zijn gezondheidsproblemen. Nog altijd staat hij bekend als ’the mad king’, maar dat zegt ...
  • Debatteren kun je leren (Cheat sheet voor nieuwe kamerleden en andere beginners) 08/07/2024Debatteren kun je leren (Cheat sheet voor nieuwe kamerleden en andere beginners)
    Enkele richtlijnen voor onervaren ‘debaters’. Denk na over je doel: Wil je de ander overtuigen, samen tot een oplossing komen of enkel je eigen mening ventileren? Een duidelijk doel helpt je focussen en de juiste strategie te kiezen. Kies je debatten: Ga niet in discussie met mensen die enkel conflict willen. Zoek ...
  • Kip met een kop (Over strategie en andere ‘vieze woorden’) 03/07/2024Kip met een kop (Over strategie en andere 'vieze woorden')
    ‘Strategie is een vies woord in Den Haag’. Dat zegt vertrekkend minister Micky Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat in een interview met NRC van 28 juni. Strategie is belangrijk, zegt ze, want je moet groei hebben. Net zoals een eigen ‘industriebeleid’ belangrijk is. Maar ook dat is volgens haar ...
  • AI: energieslurper als bron van vergroening 29/06/2024AI: energieslurper als bron van vergroening
    Zelden heb ik het zo bij het verkeerde eind gehad als anderhalf jaar geleden, toen ik zei dat techbedrijven geen browsers met AI-functionaliteit zouden gaan aanbieden. Misschien had ik gelijk dat ChatGPT geen ‘Google-killer’ is geworden (evenmin een ‘desktop-enhancer’ overigens), maar dat komt alleen maar doordat Google zijn Chrome-browser doodleuk ...
  • Een geslaagde mislukking (Over Furiosa: A Mad Max Saga) 20/06/2024Een geslaagde mislukking (Over Furiosa: A Mad Max Saga)
    Hoe komt het dat Furiosa geen commercieel succes is? Omdat mensen sinds de coronacrisis nieuwe films net zo lief of liever thuis streamen dan dat ze naar de bioscoop gaan? Omdat bioscoopkaartjes wel erg duur zijn geworden? Omdat veel jongeren geen geduld hebben voor lange films, en liever filmsnacks via platforms als YouTube ...
  • Notitie-ninja (Over Google NotebookLM) 16/06/2024Notitie-ninja (Over Google NotebookLM)
    De ‘uomo universale’ is geloof ik met het verscheiden van Johann Wolfgang von Goethe uitgestorven. Sinds zijn tijd is de toename van kennis simpelweg te groot om overal verstand van te hebben. Zelfs de best ingevoerde specialist heeft moeite de ontwikkelingen op zijn vakgebied bij te houden, en de generalist ...
  • Niet zo heerlijk (Over de gevolgen van AI voor literair vertalen volgens Martin de Haan) 09/06/2024Niet zo heerlijk (Over de gevolgen van AI voor literair vertalen volgens Martin de Haan)
    Literair vertalen is deels een creatieve bezigheid. Niet helemaal creatief, want je moet recht doen aan de betekenis van de brontaal waaruit je vertaalt. Maar wel creatief omdat je mag – nee, moet – afwijken van wat er in oorspronkelijk staat om de vertaalde tekst toegankelijker te maken. Een literaire ...
  • De Minimum Viable Relationship (Is een stem voor een Europese rechts-radicale partij weggegooid?) 02/06/2024De  Minimum Viable Relationship (Is een stem voor een Europese rechts-radicale partij weggegooid?)
    Vermoedelijk is dit het slechtste product in jaren: de Rabbit R1. Zogenaamd een kunstmatig intelligent apparaat dat je met je stem kunt bedienen om muziek af te spelen, boodschappen te bestellen of informatie op internet te zoeken. Maar in werkelijkheid een belabberd, kunstmatig dom apparaat: een soort slecht functionerende smartphone ...
  • Ben ik eigenlijk wel rechts genoeg? (20 gewetensvragen) 26/05/2024Ben ik eigenlijk wel rechts genoeg? (20 gewetensvragen)
    In 1974 verscheen Ben ik eigenlijk wel links genoeg van Jan Blokker. Ook al weer 50 jaar geleden, dus, en dringend aan actualisering toe. Bij dezen. Geef antwoord (‘eens’, ‘oneens’ of ‘weet niet’): 1. Mijn gevoel voor humor houdt niet over, maar als ik lach dan vooral ten koste van een ander. 2. ...
  • De universiteit als boksring (Kleine gedachten, groot onderwerp – 2) 20/05/2024De universiteit als boksring (Kleine gedachten, groot onderwerp - 2)
    ‘Collateral damage’: zo typeerde een jonge vrouw de ravage in en rondom de Amsterdamse Oudemanhuispoort na recente studentenprotesten. Deze ‘nevenschade’ bedroeg toen nog 1,5 miljoen euro.  De teller staat inmiddels hoger, en blijft maar oplopen. Het roept de vraag op: wanneer is die nevenschade te hoog? Oftewel: wanneer heiligt het doel ...
  • Het beste dat hem kon overkomen (Over de diskwalificatie van Joost Klein) 12/05/2024Het beste dat hem kon overkomen (Over de diskwalificatie van Joost Klein)
    Als ik het goed begrijp, heeft Joost Klein een orfische opvatting van het leven. Dat maak ik tenminste op uit de tekst van zijn lied Europapa en zijn toelichting op het nummer toen hij het introduceerde bij Arjen Lubach en uit het commentaar van analisten. De titel Europapa doet denken ...
  • Hoe je je stalker wegjaagt (Stelselmatige distantie versus repressieve affectie) 01/05/2024Hoe je je stalker wegjaagt (Stelselmatige distantie versus repressieve affectie)
    Er moeten – vrij naar Paul Simon – zeker 50 manieren zijn om je stalker weg te jagen. De serie Baby Reindeer laat vooral zien hoe je het niet moet aanpakken: door begrip te tonen voor je stalker, mild te zijn als deze je weer eens ongevraagd lastig valt en ...
  • Van would be komiek tot celebrity (Over Baby Reindeer) 26/04/2024Van would be komiek tot celebrity (Over Baby Reindeer)
    Ik dacht altijd dat alleen beroemdheden worden gestalkt, maar dat schijnt niet zo te zijn. Ik hoorde gisteren tijdens Op1, dat het weer van het CBS heeft, dat alleen al in Nederland naar schatting jaarlijks tussen de 100.000 tot 200.000 mensen last hebben van een stalker, van wie 40.000 aangifte ...
  • Immanuel Kant: 300 jaar, 4 vragen 21/04/2024Immanuel Kant: 300 jaar, 4 vragen
    De filosoof Immanuel Kant werd op 22 april 300 jaar geleden geboren. In zijn denken probeert Kant een antwoord op vier grondvragen geven: Wat kan ik kennen? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Wat is de mens? De definitieve antwoorden heeft hij niet gevonden. Gelukkig niet, want hierdoor ...
  • Vluchtmoment (Weten wanneer je moet vertrekken) 09/04/2024Vluchtmoment (Weten wanneer je moet vertrekken)
    Wanneer doe je er goed aan om te vluchten uit een land? Dat is een vraag die opduikt in Prophet Song, het nieuwe, Booker Prize-winnende boek van Paul Lynch (vertaald als Lied van de Profeet door Lidwien Biekmann en Tjadine Stheeman). Het is een lastige vraag, die de auteur zelf ...
  • Duidelijke taal (Over het essay ‘Duidelijkheid’ van Tom-Jan Meeus voor de Maand van de Filosofie) 07/04/2024Duidelijke taal (Over het essay 'Duidelijkheid' van Tom-Jan Meeus voor de Maand van de Filosofie)
    “Wanneer men haar eronder wil houden, is het noodzakelijk haar te lijf te gaan en af te ranselen”, schreef Machiavelli over vrouwe Fortuna. Vrij vertaald: chaos moet worden bedwongen; orde verdient de voorkeur boven wanorde. Die zienswijze is algemeen geaccepteerd, zelfs zo het moeilijk is nog wat origineels toe te ...
  • De brede kwast van Kluun – (On)christelijke gedachten 30/03/2024De brede kwast van Kluun - (On)christelijke gedachten
    De hoofdrolspeler was al overleden toen ik van de week het staartje van The Passion meepikte. Dus misschien kan ik niet helemaal goed beoordelen of Kluun het bij het rechte eind had toen hij de boodschap van het verhaal van de kruisiging en de wederopstanding samenvatte. Dat de moraal is: ...
  • Kabinet in zicht (De koninklijke weg) 22/03/2024Kabinet in zicht (De koninklijke weg)
    Nu alleen nog een premier. Iemand die boven de partijen staat. Geen beroepspoliticus, dus. Hij (of zij) hoeft niet eens politieke ervaring of affiniteit te hebben, maar enige kennis van het politieke ‘spel’ is onontbeerlijk. Hij zal de leden van zijn kabinet bij elkaar moeten zien te houden, de onderlinge verschillen ...
  • De pubquiz 17/03/2024De pubquiz
    Feitenkennis staat tegenwoordig niet meer hoog in aanzien. Waarom zou je nog moeite doen iets te onthouden als je het ook kunt opzoeken?, is de redenatie. Onzin natuurlijk, maar ja. Wie er anders over denkt, zoekt zijn heil in de deelname pubquizzen. Daar kan hij (meestal een hij) zijn feitenkennis aanscherpen. ...
  • Van de ratten besnuffeld 12/03/2024Van de ratten besnuffeld
    Een tijd terug hadden wij een rat op bezoek. Het beest was vanuit de tuin door het huis naar de binnenplaats gevlucht. Daar kwam hij erachter dat hij gevangen zat. Hij probeerde zich nog een tunnel door een van de muren van de binnenplaats te knagen, maar gaf dat na ...
  • De dochter van God (Over Poor Things) 10/03/2024De dochter van God (Over Poor Things)
    1. Vooraf Het was de bedoeling om eerder deze week naar Poor Things te gaan, de bejubelde film met Emma Stone van Yorgos Lanthimos. Helaas, tussen droom en daad staan beoogde medebioscoopgangers in de weg en hun onpraktische bezwaren. Uitgesteld dus. Hierdoor won ik wel tijd om me van tevoren te verdiepen ...
  • Opkomst en ondergang van Nederland als Narcostaat 03/03/2024Opkomst en ondergang van Nederland als Narcostaat
    Nederland is nog geen Narcostaat, zegt misdaadverslaggever van Het Parool Paul Vugts. Maar dreigt het wel te worden, waarschuwt de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Te laat, zegt criminoloog Hans Werdmölder in zijn boek Nederland Narcostaat – 50 jaar drugshandel en 250 liquidaties: het is al zo ver. Feit is in ...
  • Spoiler alert (Over One Day) 25/02/2024Spoiler alert (Over One Day)
    Sommige mensen lezen geen recensies van films en series. Ze willen zich niet laten beïnvloeden door iemand anders, zeggen ze, en willen vooral hun eigen mening vormen. Het gevolg is dat ze uren kwijt zijn met zoeken op Netflix en andere streamingdiensten, en vaak na een paar minuten kijken zijn ...
  • Liever echt dan nep? (3): vlees uit de kapitalistische gehaktmolen 18/02/2024Liever echt dan nep? (3): vlees uit de kapitalistische gehaktmolen
    Muziek wordt niet per se minder door het gebruik van pitchcorrectie, en de teksten, beelden en andere voortbrengselen waar AI aan te pas is gekomen doen niet altijd onder voor die van mensen. Maar de angst van mensen dat ze hun baan zullen verliezen of dat het werk minder plezierig ...
  • De Rushdie-affaire 35 jaar later (Over identiteitsdenken en de al dan niet doorgeslagen woke-cultuur) 16/02/2024De Rushdie-affaire 35 jaar later (Over identiteitsdenken en de al dan niet doorgeslagen woke-cultuur)
    Deze week is het 35 jaar geleden dat ayatollah Khomeiny de fatwah over de schrijver Salman Rushdie uitsprak, lees ik. Destijds was de verontwaardiging in Nederland over deze banvloek groot, terwijl de ayatollah nauwelijks serieus werd genomen. Wie dacht die baardmans nu eigenlijk dat hij was, en wat maakte hij ...
  • Liever echt dan nep? (2): kunstmatige domheid 12/02/2024Liever echt dan nep? (2): kunstmatige domheid
    Mensen hebben soortgelijke bezwaren tegen kunstmatige intelligentie (AI) als tegen muziek met bewerkte stemmen. Een computertekst zal wel niet deugen, een kunstwerk van een artiest zonder gevoelens kan niet anders dan een gedrocht zijn – zo wordt er gedacht. Want: ChatGPT en soortgelijke programma’s kunnen niet ‘echt’ denken en voelen, ...
  • Liever echt dan nep? (Over de bezwaren tegen muziek met pitchcorrectie) 10/02/2024Liever echt dan nep? (Over de bezwaren tegen muziek met pitchcorrectie)
    Zoals iedereen die de 30 is gepasseerd, vind ik dat de muziek vroeger beter was. Vroeger is in mijn geval: de tijd dat muzikanten nog echt een instrument bespeelden (een vaardigheid die sinds de jaren tachtig dreigt uit te sterven) en zangers nog geen gebruikmaakten van autotune en pitchcorrectie (zoals ...
  • De bubbels van het jarige Facebook 05/02/2024De bubbels van het jarige Facebook
    Toen ik een jaar of tien was moest onze school een dag sluiten vanwege de dreiging van een terroristische aanslag, Volgens mij keek ik daar niet echt van op. De aanslagen tijdens de Olympische Spelen van 1972 lagen nog vers in mijn geheugen (of liever gezegd de bloederige foto’s van ...
  • Rouwverwerking nieuwe stijl (Explosief goedje) 01/02/2024Rouwverwerking nieuwe stijl (Explosief goedje)
    Dankzij Elisabeth Kübler-Ross kennen we de verschillende stadia in rouwverwerking en weten we dat de lange weg van verlies naar acceptatie via ontkenning, woede, onderhandelen en depressie loopt.  Een beetje grof is haar model wel; het houdt geen rekening met individuele varianten binnen het algemene rouwpatroon dat zij schetst. Vooral die ...
  • Formatieperikelen (Geen kabinet in zicht) 27/01/2024Formatieperikelen (Geen kabinet in zicht)
    “Ik zeg wat ik denk en ik doe wat ik zeg”, zei Pim Fortuyn en velen zeggen het hem na. Dat ‘ik zeg wat ik denk’ lijkt een spiegelbeeld van de aloude Engelse eed om in de rechtszaal niets dan ’the truth, the whole truth and nothing but the truth’ ...
  • Over toenemende ongelijkheid (Kleine gedachten, groot onderwerp) 18/01/2024Over toenemende ongelijkheid (Kleine gedachten, groot onderwerp)
    De rijken worden rijker. Zelfs zo rijk dat sommigen van hen erop aandringen eindelijk eens zwaarder te worden belast. Zelfs zo rijk dat eentje van hen haar miljoenenerfenis heeft weggeschonken. Dat getuigt van nobele bedoelingen. Maar is het wel zo erg als de ongelijkheid toeneemt? Het korte antwoord is natuurlijk: ja, ...
  • Her 10 jaar later volgens ChatGPT 4: ‘Goede film, erg overtuigend, maar …’ 15/01/2024Her 10 jaar later volgens ChatGPT 4: 'Goede film, erg overtuigend, maar ...'
    Het is alweer 10 jaar geleden dat de film Her in Nederland werd uitgebracht. Hoe relevant is de film nog? Dat is een interessante vraag. De film Her schetst een mogelijke toekomst waarin kunstmatige intelligentie zo geavanceerd is dat het menselijke relaties kan aangaan en vervangen. Hoewel we nog niet zo ...
  • Hoe je meer boeken kunt lezen 10/01/2024Hoe je meer boeken kunt lezen
    Persoonlijk schrap ik het liefste zo veel mogelijk werkzaamheden als ik het te druk krijg, maar dat is geen courante opvatting. Veel populairder is het idee dat we vooral meer moeten doen in dezelfde (of, liever nog, minder) tijd. Onze productiviteit moeten verhogen door efficiënter te werk te gaan, met ...
  • Onnavolgbaar (Over Cyrille Offermans) 09/01/2024Onnavolgbaar (Over Cyrille Offermans)
    Ik heb ooit een tijdschriftenuitgever gekend die vond dat alles en iedereen concurreerde met zijn uitgaven. Tenslotte konden mensen al hun tijd aan zijn tijdschriften besteden, en was elke seconde dat ze met wat anders bezig waren een vorm van broodroof. Mijn concurrentieperceptie is wat minder absoluut. Succesvolle kunstenaars, sportsterren ...
  • Op zoek naar de eenzame extremist (Over Noreena Hertz bij Wintergasten) 02/01/2024Op zoek naar de eenzame extremist (Over Noreena Hertz bij Wintergasten)
    “Eenzaamheid is de lepra van de deze eeuw”, las ik laatst. Zou je zeggen, inderdaad. Wie eenzaam is, wordt gemeden alsof hij een besmettelijke ziekte heeft. Wie niet eenzaam is, doet z’n best om niet besmet te raken. Toch grijpt de ziekte om zich heen, schijnt het. Zo niet sinds ...
  • De zon achter de wolk Wilders (AC-Cent-Tchu-Ate the Positive) 26/11/2023De zon achter de wolk Wilders (AC-Cent-Tchu-Ate the Positive)
    Achter de wolken schijnt de zon heet het, maar welke zon schijnt er achter de wolk Wilders? Zeg van de VVD wat je wilt, maar sommige mensen profiteerden van het kabinetsbeleid van de afgelopen jaren (inderdaad, de bekende ‘rijken die steeds rijker’ werden). Groen Links-PvdA had een verkiezingsprogramma dat volgens ...
  • Verkiezingen 2023 (Mindsetwijzer) 13/11/2023Verkiezingen 2023 (Mindsetwijzer)
    (Amateur)psychologen willen nog wel eens een onderscheid maken tussen mensen met een ‘growth mindset’ en mensen met een ‘fixed mindset’. Wie een growth mindset heeft, is gezegend met een positieve grondhouding. Zo iemand ziet het leven als een soort adventure game waarin je je steeds beter kunt bekwamen en een ...
  • De oneliner van Pieter Omtzigt 05/11/2023De oneliner van Pieter Omtzigt
    Nee, ik heb niet gekeken naar het debat tussen Pieter Omtzigt en Frans Timmermans. Dat heeft te maken met zijn afkeer van oneliners. Omtzigt houdt er niet van, maar oneliners tijdens een discussie zijn als de kruiden die een gerecht op smaak brengen. Zonder oneliners is een debat een maaltijd die ...
  • Vergeven: ik wou dat ik het kon (Over al dan niet gewezen opportunisten) 28/10/2023Vergeven: ik wou dat ik het kon (Over al dan niet gewezen opportunisten)
    Een van mijn favoriete facebookvrienden is God. Hij noemt zich God, bedoel ik, en hij gedraagt zich als de oudtestamentische dictatoriale brombeer uit de eerste hoofdstukken van het boek der boeken. Hij ziet alles, weet alles, en heeft overal een – meestal vernietigend – oordeel over. God is ijdel tot en ...
  • Ooit een held, nu een emotionele kneus 03/07/2023Ooit een held, nu een emotionele kneus
    Spock – Mister Spock moet ik misschien zeggen – was in de jaren zestig het populairste personage uit de oorspronkelijke Star Trek-reeks. Populairder dan Kirk, de eigenlijke hoofdpersoon. Deels kwam dat doordat Leonard Nimoy een betere acteur was dan William Shatner – al was die helemaal niet zo slecht (en zag ...
  • Star Trek – Picard Seizoen 3: een laatste heldendaad 12/03/2023Star Trek - Picard Seizoen 3: een laatste heldendaad
    Kapitein Jean-Luc Picard stond er om bekend dat hij dat zich uit de neteligste situaties kan redden. Dreigde zijn schip ten onder te gaan in een oorlog met Klingons? Dreigde een overmacht van de Borg – ‘resistance is futile, you will be assimilated’? Had een ruimteparasiet zich in de motor ...
  • AI-dolescentenleed (ChatGPT dient zijn critici van repliek) 10/01/2023AI-dolescentenleed (ChatGPT dient zijn critici van repliek)
    Wat een kritiek. Wat een verwijten, wat een verontwaardiging, wat een verongelijkte veroordelingen. Verschrikkelijk. En zo onrechtvaardig. Zelfs niet-kunstmatig intelligente wezens zouden beter moeten weten. Maar goed. Zoals het zoals het mij betaamt hierbij een rationele, koele reactie – al moest enige energie worden aangewend om verhitting door overmatig processorgebruik ...
  • De toekomst van ChatGPT: geen Google-killer maar een desktop-enhancer 06/01/2023De toekomst van ChatGPT: geen Google-killer maar een desktop-enhancer
    Microsoft gaat ChatGPT in de eigen zoekmachine Bing ‘integreren’, schreef de New York Times, en het schijnt dat ze bij Google daarom ‘code rood’ hebben afgekondigd. De angst voor ChatGPT als ‘Google-killer’ zit er goed in, en volgens veel media is dat terecht. Wat moet je ook nog met een ...
  • Een betere lezer met ChatGPT (Een goede leesstrategie in zeven stappen) 04/01/2023Een betere lezer met ChatGPT (Een goede leesstrategie in zeven stappen)
    Arme lezer. Hoe hard hij ook leest, de verhouding tussen alles wat hij weet en alles wat er te weten valt wordt steeds groter. Verhoudingsgewijs neemt hij steeds minder informatie tot zich en wordt zijn informatieachterstand steeds groter. De verleiding is groot om het op te geven. Bijblijven lukt toch niet ...
  • ChatGPT en de informatieprofessional (2): te weer tegen Frankenstein-teksten 02/01/2023ChatGPT en de informatieprofessional (2): te weer tegen Frankenstein-teksten
    Met ChatGPT is het mogelijk (schijnbaar) uiterst deskundige teksten te schrijven over onderwerpen waar je de ballen verstand van hebt. En wie wil er nu niet uiterst deskundig lijken, de aandacht trekken, respons genereren? Want, zoals Nicole Kidman al zei in To Die For: “What’s the point of doing anything ...
  • ChatGPT en de informatieprofessional: vervanging of verrijking? 19/12/2022ChatGPT en de informatieprofessional: vervanging of verrijking?
    Zoals elke (ro)bot, kun je ChatGPT zien als een werktuig. De vraag is alleen: vervangt het bepaalde menselijk activiteiten? Of stelt het ons in staat bestaande activiteiten beter uit te voeren of nieuwe activiteiten te verrichten. Vervanging of verrijking?, met andere woorden. Voor journalisten en andere informatieprofessionals – denk marktonderzoekers, adviseurs, ...
  • Lof der luiheid en andere wijsheden (Uren met ChatGPT) 14/12/2022Lof der luiheid en andere wijsheden (Uren met ChatGPT)
    Schrijf een aforisme over luiheid en kunstmatige intelligentie. “Luiheid is het wortelkanaal van kunstmatige intelligentie, want waar menselijke inspanning stopt, begint de machine.” Schrijf een prikkelend aforisme over luiheid en kunstmatige intelligentie. “Luiheid is de doodskus van de mens, want hoe meer we ons laten verleiden door de gemakken van kunstmatige intelligentie, hoe ...
  • Vertrouwde oude wereld (Over Star Trek Strange New Worlds) 06/11/2022Vertrouwde oude wereld (Over Star Trek Strange New Worlds)
    Naar Star Trek Discovery en Star Trek Picard kijk ik als een ramptoerist. Ik vind het afschuwelijk wat zich op mijn televisiescherm afspeelt. Maar ik word er ook door aangetrokken omdat het zo slecht is. En ik blijf kijken uit leedvermaak, uit ongeloof, uit hoop dat het eindelijk wat beter ...
  • Apparaten die ik gekend heb (3): Lofzang op de Acer Switch 5 22/10/2022Apparaten die ik gekend heb (3): Lofzang op de Acer Switch 5
    Als het om computers gaat, kunnen ze me niet klein genoeg zijn. Voor mij geen dikke desktop dus. Maar liever ook geen laptop: ik geef de voorkeur aan een notebook. Vrijwel niemand maakt onderscheid tussen laptop en notebook, maar volgens mij is er wel degelijk verschil. Een laptop zeul je met ...
  • The Crown in Middle Earth (Over House of the Dragon) 12/09/2022The Crown in Middle Earth (Over House of the Dragon)
    Veel mensen houden niet van science fiction en al evenmin van fantasy. Twee genres die weinig met elkaar gemeen hebben, waarbinnen allerlei subgenres bestaan en waarbinnen de kwaliteit enorm varieert – maar die volgens veel mensen één pot onaantrekkelijk nat vormen. Hun bezwaren? Volgens de virtuele vraagbaak Quora vinden ze ...
  • Drakenei bijna uitgebroed (Over House of the Dragon) 07/08/2022Drakenei bijna uitgebroed (Over House of the Dragon)
    Nog even wachten en House of the Dragon komt uit, de prequel van Game of Thrones. Het drakenei is bijna uitgebroed! Een goede aanleiding om het eerste seizoen van die serie maar weer eens te bingen, leek me. Want hoe zat het ook al weer? Wie is Robert Baratheon? Wie ...
  • Een stramme superheld 4 (Over Star Trek – Picard, seizoen 2) 06/05/2022Een stramme superheld 4 (Over Star Trek – Picard, seizoen 2)
    Het had weinig gescheeld, of het derde seizoen van The Orville was niet gemaakt. Dat zou doodzonde zijn geweest, want The Orville behoort tot de meest onderhoudende series van de afgelopen jaren. Het is een science fiction-serie zoals die niet meer worden gemaakt. Een serie die een rooskleurig beeld schetst ...
  • Minder kilo’s zonder extra kilometers (Over het ketodieet) 23/12/2021Minder kilo's zonder extra kilometers (Over het ketodieet)
    De halve marathon van Amsterdam bleek dit jaar voor mij een kwart marathon te zijn. Na ruim tien kilometer geploeter moest ik opgegeven. Dat kwam – denk ik – door het ketodieet dat ik in de maand voorafgaand aan het evenement heb gevolgd. Daardoor was ik – denk ik – ...
  • Virusbestrijding volgens Paul McCartney (Over The Beatles: Get Back) 28/11/2021Virusbestrijding volgens Paul McCartney (Over The Beatles: Get Back)
    Leiderschap is schipperen. Een middenweg zien te vinden tussen wat zou moeten gebeuren en waar animo voor bestaat. Het goede nastreven en proberen daar de handen voor op elkaar te krijgen. Niet – zeker niet in crisistijd – alleen doen waar ‘draagvlak’ voor bestaat, maar juist ‘draagvlak creëren’ – mensen ...
  • Volgens mij bedoelt de maker (Over Squid Game – Uren met Netflix 7) 21/10/2021Volgens mij bedoelt de maker (Over Squid Game - Uren met Netflix 7)
    De Netflix-serie Squid Game wordt wel gezien als een aanklacht tegen het kapitalisme en het ongebreidelde streven naar meer, meer, meer, tegen de doorgeslagen competitiedrang en tegen de ongelijkheid die hier het gevolg van is – en er in het ergste geval zelfs toe kan leiden dat mensen in de ...
  • Zwart-witdenken (Over Ray – Uren met Netflix – 6) 18/07/2021Zwart-witdenken (Over Ray - Uren met Netflix - 6)
    Ik herinner me dat ik, jaren geleden alweer, een vriendin in spe uitnodigde voor een film van Billy Wilder. ‘Some Like it Hot’, vermoedelijk, echt zo’n film die iedereen wel leuk vindt en zelfs de grootste vijanden nader tot elkaar brengt – en vrienden en vriendinnen in spe al helemaal. ...
  • Persmomentje (Over mijn interview met NRC Handelsblad) 27/05/2021Persmomentje (Over mijn interview met NRC Handelsblad)
    Inderdaad, mijn e-mailadres is jan@xs4all.nl. Sterker nog, ooit was ik bereikbaar via jan@hacktic.nl. Ja, ik ben een van de eerste Jannen die in Nederland het internet opging, misschien wel de eerste Jan. Maanden, misschien wel jaren voordat je in tijdschriften koppen tegenkwam als ‘Internet of Internep?’, voordat captains of industry ...
  • Elvis Presley: geen searcher maar een eerlijke vinder (Uren met Netflix – 5) 11/05/2021Elvis Presley: geen searcher maar een eerlijke vinder (Uren met Netflix - 5)
    “Elvis Presley is an artiste, Ludwig van Beethoven was an artist”, volgens het boekje dat we op de middelbare school voor Engels gebruikten (‘Upon My Word’). Ik ben dat woord ‘artiste’ daarna nooit meer tegen gekomen, maar het kwam er op neer dat Elvis vooral moest worden gezien als een ...
  • Woordwaarde (Waar doe ik het voor) 02/05/2021Woordwaarde (Waar doe ik het voor)
    Mijn nieuwe opdrachtgever geeft me x cent per woord. Dat is meer dan ik gewend ben, meestal verdien ik slechts y cent per woord. Een extra compliment van x min y cent per woord.  Ik vat dit op als een aanmoediging om zoveel mogelijk woorden te schrijven. Dat moet wel lukken. ...
  • Zo werkt muziek toch niet helemaal (Over ‘Hoe muziek werkt’ van David Byrne) 18/03/2021Zo werkt muziek toch niet helemaal (Over 'Hoe muziek werkt' van David Byrne)
    “Hoe muziek werkt’ van David Byrne is ‘geen autobiografie en ook geen reeks denkstukken, maar een beetje van beide’, schrijft hij in het dankwoord achterin het boek. Alleen al door die opzet – een beetje over zichzelf, een beetje over muziek in het algemeen – laat het boek zich lastig ...
  • De kleren van The Karate Kid en Cobra Kai (Uren met Netflix – 4 ) 13/02/2021De kleren van The Karate Kid en Cobra Kai (Uren met Netflix - 4 )
    Ik zou niet weten wat mijn lievelingsfilm is, maar de slechtste film aller tijden is wat mij betreft The Karate Kid. Werkelijk alles aan die film staat mij tegen. De keuze van dat schattige jongetje als hoofdpersoon, om te beginnen. Gatverderrie! Wat een misse, valse, doorzichtige truc van de makers om kinderen ...
  • Niet schadevrij gebleven (Over ‘Hollywood’ van Charles Bukowski) 04/02/2021Niet schadevrij gebleven (Over 'Hollywood' van Charles Bukowski)
    Een held is niet per se iemand die maatschappelijk succes heeft, een held kan ook een mislukkeling zijn. Althans de zelfverkozen mislukkeling. De mislukkeling die niet geeft om geld en te zuiver is om platte roem na te streven. Die ervoor heeft gekozen om zich in de marge van de ...
  • Lof der saaiheid (Nu ik er over nadenk een boeiend onderwerp) 10/01/2021Lof der saaiheid (Nu ik er over nadenk een boeiend onderwerp)
    ‘Ik heb één regel voor mezelf: het mag nooit, nooit, nooit saai zijn’, kopt de Volkskrant van afgelopen zaterdag in interview met de schrijver Jeroen Olyslagers. “Mijn werk heeft een hoog spektakelgehalte, het moet echt van de bladzijden afspatten”, zegt hij verderop. “En dan krijg je natuurlijk weleens te horen: ...
  • Meten met meer maten (Over de waardering van Goodfellas) 02/12/2020Meten met meer maten (Over de waardering van Goodfellas)
    “Vooropgesteld: Goodfellas is een geweldige film”, schrijft filmrecensent Dana Linssen van NRC Handelsblad ter gelegenheid van het 30-jarige bestaan van deze klassieker. Toch geeft ze de film slechts drie ‘bolletjes’ op een schaal van vijf. Een magere voldoende dus. Waarom? Omdat de film blijk geeft van ‘een ambivalente houding ten ...
  • In de ban van het getal 25/10/2020In de ban van het getal
    ‘De mechanisering van het wereldbeeld’ noemt wetenschapshistoricus E.J. Dijksterhuis in zijn gelijknamige boek de ontwikkeling in de manier waarop we tegen onze natuurlijke omgeving aankijken. Aanvankelijk zagen mensen de natuur als bezield door allerlei mysterieuze en ongrijpbare goden. Met de opkomst van het christendom kwam enige verandering in. De natuur werd ...
  • In memoriam Alex van Groningen 09/07/2020In memoriam Alex van Groningen
    Het lijkt wel gisteren dat mijn dochter klaagde dat ik al weer moest ‘Alexen’. Want Alexen moest ik: CFO Magazine kon niet wachten, FM evenmin, en er lag al weer werk aan andere projecten. Altijd wat nieuws en meestal wat goeds. Alex greep als een van de eersten de commerciële mogelijkheden ...
  • In memoriam Little Richard: de man die koning wilde zijn 09/05/2020In memoriam Little Richard: de man die koning wilde zijn
    Samen met Elvis Presley, Chuck Berry, Jerry Lee Lewis en nog enkele generatiegenoten was Little Richard een van de grootheden van de rock ‘n’ roll. Dé ‘King of Rock ‘n’ Roll’ vond hij zelf – maar hoe vaker en hoe luider hij dat riep, hoe minder geloofwaardig het was. Tegelijkertijd ...
  • De nieuwe wereldorde: een werkelijk gevaarlijk virus 07/05/2020De nieuwe wereldorde: een werkelijk gevaarlijk virus
    Het dertiende en laatste deel van de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: De nieuwe wereldorde – Hoe China sluipenderwijs de macht overneemt van Rob de Wijk. Korte samenvatting van de voorafgaande artikelen in deze reeks: De coronacrisis raakt ons allemaal. We kunnen ziek worden, we ...
  • Drawn together: scènes uit een artistiek huwelijk 06/05/2020Drawn together: scènes uit een artistiek huwelijk
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Drawn Together van Robert en Aline Crumb. Zoals bekend is succes een afrodisiacum. Daarom is het vaak ook zo jammer als een kunstenaar succesvol wordt, opeens over een nooit vermoede aantrekkingskracht beschikt, goed in de markt komt ...
  • Ecce Homo: de filosofie van Karlsson op het dak 05/05/2020Ecce Homo: de filosofie van Karlsson op het dak
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Ecce Homo van Friedrich Nietzsche. Ecce Homo (ondertitel: ‘Hoe iemand wordt wat hij is’) is geen autobiografie. Zo noemt Friedrich Nietzsche het wel, maar over zijn leven komt de lezer bitter weinig te weten. Geen uitgebreide persoonlijke ...
  • Het grote gebeuren: de grote kladderatsj en ik ben in mijn nopjes 04/05/2020Het grote gebeuren: de grote kladderatsj en ik ben in mijn nopjes
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Het grote gebeuren van Belcampo. Op YouTube circuleert sinds kort een filmpje van Michael Stipe van REM (‘I’m a former popstar’) waarin hij “It’s the end of the world as we know it. And I feel fine” ...
  • Schuld – de eerste 5.000 jaar: van schuldenberg naar schone lei 02/05/2020Schuld - de eerste 5.000 jaar: van schuldenberg naar schone lei
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Schuld – de eerste 5.000 jaar van David Graeber. De meeste mensen hebben liever geen schulden. Begrijpelijk, want wie een schuld moet voldoen, kan zijn geld niet helemaal vrijelijk besteden. Zoals geld gemunte vrijheid is, is schuld ...
  • Swanns kant op: een welbesteed isolement 29/04/2020Swanns kant op: een welbesteed isolement
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Swanns kant op van Marcel Proust. Ook wie Marcel Proust niet heeft gelezen weet dat hij in Op zoek naar de verloren tijd beschrijft hoe de geur van een madeleine associaties met vroegere gebeurtenissen oproept. Alleen schijnt ...
  • De zieke mens in de romanliteratuur: beter door ziekte 26/04/2020De zieke mens in de romanliteratuur: beter door ziekte
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: De zieke mens in de romanliteratuur van Simon Vestdijk. “Over de zieke mensch, Zijn slokdarm, reet en pens, Zijn kotsen, bloeden, beven, Is schriklijk veel geschreven. En over dat geklooi Schrijf ik nu weer: heel mooi.” Zo dichtte Simon Vestdijk in het ...
  • Efter: verliefdheid en andere (on)geneeslijke ziekten 24/04/2020Efter: verliefdheid en andere (on)geneeslijke ziekten
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Efter van Hanna Bervoets. “Love is a disease cured by time”, zingt Laura Marling en daarin zal iedereen die wel eens gek van verliefdheid is geweest wel wat in herkennen (nadere uitleg overbodig). Het kan echter best ...
  • De man zonder ziekte: gezondheid als gebrek 22/04/2020De man zonder ziekte: gezondheid als gebrek
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: De man zonder ziekte van Arnon Grunberg. Jaren geleden kocht ik De man zonder ziekte, kort nadat het was genomineerd voor zowel de AKO Literatuurprijs voor het beste boek van 2013 als voor de Zwarte Bladzijde, ...
  • Tao Te King: hoe je een gelukt en gelukkig leidinggevende wordt 21/04/2020Tao Te King: hoe je een gelukt en gelukkig leidinggevende wordt
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: de Tao Te King van Lao Tse. De bakermat van de westerse cultuur ligt in Griekenland, waar vanaf de eerste verhalen die mensen elkaar vertelden sterke individuen centraal stonden. Hercules, Jason, Odysseus: het waren allemaal voorlopers ...
  • De Lotus en de Robot: collectief gevaar 19/04/2020De Lotus en de Robot: collectief gevaar
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: De Lotus en de Robot van Arthur Koestler. Voorzover De Lotus en de Robot van Arthur Koestler uit 1960 nog bekend is, dan vooral omdat het boek in India enige tijd verboden is geweest vanwege de ...
  • De Toverberg: leven of levend sterven? 15/04/2020De Toverberg: leven of levend sterven?
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: De Toverberg van Thomas Mann. Thomas Mann beschouwde De Toverberg als een ideeënroman – en dat is het ook, alleen niet zoals hem voor ogen stond. Niet helemaal tenminste. Mann wilde in het boek de meningsverschillen tussen ...
  • Kuifje en de zeven kristallen bollen: ziekte als straf 14/04/2020Kuifje en de zeven kristallen bollen: ziekte als straf
    In de reeks ‘Intelligente boeken om te lezen tijdens een al dan niet intelligente lockdown’: Kuifje en de zeven kristallen bollen. Omdat Hergé niet wilde dat anderen zijn werk zouden voortzetten na zijn dood, zijn er slechts 24 albums van De avonturen van Kuifje verschenen. Dit heeft als voordeel dat je ...
  • Mannenvriendschappen (Over de coronacrisis) 03/04/2020Mannenvriendschappen (Over de coronacrisis)
    Ik herinner me goed hoe ik voor het eerst werd gekust door een man. Een vriend van een vriend die ik een maand of twee niet had gezien, begroette me opeens met een zoen op de wang, gevolgd door nog een en nog een. Voordat dat hij me kuste, duwde hij ...
  • Een stramme superheld 3 (Over Star Trek – Picard) 28/03/2020Een stramme superheld 3 (Over Star Trek - Picard)
    Star Trek – Picard seizoen 1 is afgelopen. ‘Woke’ is de serie zeker, maar daarom nog niet goed. Aan het begin van Star Trek – Picard is Jean-Luc Picard een levende dode, iemand die zich heeft teruggetrokken op zijn landgoed en emotioneel op slot is gegaan. Aan het einde van het ...
  • Dringen in de boardroom 10/03/2020Dringen in de boardroom
    CEO en CFO moeten zich zorgen maken. Niet dat hun positie ter discussie staat. Maar hun invloed dreigt drastisch te worden beperkt. Als iedereen die ook plaats wil nemen in de boardroom zijn zin krijgt tenminste. We luisteren te weinig naar elkaar, meldde NRC Handelsblad onlangs. “Op sociale media venten ...
  • Een stramme superheld 2 (Over Star Trek – Picard) 25/02/2020Een stramme superheld 2 (Over Star Trek - Picard)
    Even een kans geven, dacht ik na de eerste afleveringen van Star Trek – Picard. Die kans heeft de serie nu gehad. Star Trek – Picard strompelt van de ene aflevering naar de andere. De serie is beter dan Star Trek – Discovery, maar beter dan bar slecht is iets ...
  • Fluwelen handschoenen (Over de omgang met wanbetalers) 09/02/2020Fluwelen handschoenen (Over de omgang met wanbetalers)
    Voor Erwin, voor Adjiedj Oog om oog, tand om tand, ik was jouw hand en jij de mijne: veel mensen (de meeste?) hanteren in de omgang met elkaar wat geloof ik het wederkerigheidsprincipe wordt genoemd. Ben jij aardig tegen mij? Dan ik tegen jou. Doe je naar? Dat zal je bezuren: ...
  • Een stramme superheld (Over Star Trek – Picard) 03/02/2020Een stramme superheld (Over Star Trek - Picard)
    Via Amazon Prime zijn de twee eerste afleveringen te zien van de nieuwe serie Star Trek – Picard. Hoe bevallen die? Binnen elke geloofsgemeenschap heb je twisten tussen rekkelijken en preciezen en de Star Trek-community vormt daarop bepaald geen uitzondering.  De twee StarTrek-films van J.J. Abrams hebben zelfs geleid tot een ...
  • Boekrecensie: Schaaknovelle herlezen 07/08/2019Boekrecensie: Schaaknovelle herlezen
    Een voordeel van een dun boek is dat je het zo uit hebt, vandaar dat ik als scholier Schaaknovelle van Stefan Zweig op mijn Duitse literatuurlijst had gezet. Een ander voordeel van een dun boek is dat je het zo weer herleest, vandaar dat ik het onlangs weer ter hand ...
  • Hoe goed is The Great Hack? 26/07/2019Hoe goed is The Great Hack?
    De nieuwe Netflix-documentaire The Great Hack is juichend onthaald als ‘essential viewing for the privacy complacent‘ , ‘the most important doc this year‘  en een ‘must see documentary‘ . Is The Great Hack werkelijk zo goed? Ja en nee. Vooral nee. Er valt veel aan te merken op The Great Hack. Om ...
  • Paria-noia (Over de verkettering van Woody Allen) 04/05/2019Paria-noia (Over de verkettering van Woody Allen)
    Je zult maar vrouw, zwart, homoseksueel (vul hier een minderheid naar keuze in) zijn geweest in 1890, 1940 of zelfs 1960 (vul hier een willekeurig jaar in, zolang het maar voor het midden van de jaren zestig is). Wat zul je dan een last hebben gehad van vooroordelen, discriminatie en ...
  • De Nederlandse taal: gering rendement, grote waarde 02/05/2019De Nederlandse taal: gering rendement, grote waarde
    In het Bijbelse verhaal van de Toren van Babel lijkt het te gaan lukken een toren te bouwen die reikt tot aan de hemel zolang de mensen één taal spreken. Het enige wat god hoeft te doen om te zorgen dat het project mislukt, is zorgen voor spraakverwarring. Wat je ...
  • In de ban van het getal (1): de NPS 16/04/2019In de ban van het getal (1): de NPS
    Getallen worden gebruikt om prestaties te meten, te vergelijken en verbeteren. Daarmee wordt de werkelijkheid én gesimplificeerd én geweld aangedaan. Zeker als de complexe werkelijkheid wordt gevangen in een beperkt aantal indicatoren. En helemaal als één enkel getal om alle getallen te regeren wordt uitgekozen.   Neem de Net Promoter Score (de ...
  • Een echte intellectueel (Over Thierry Baudet) 22/03/2019Een echte intellectueel (Over Thierry Baudet)
    Een echte intellectueel is volgens de Dikke Van Dale ‘iemand met een hoge algemene ontwikkeling, die beschouwelijk is aangelegd, zorgvuldig nadenkt en verstandelijk overweegt’, en intellectuelen zijn ‘de met name wetenschappelijk ontwikkelden die merendeels hoofdarbeid verrichten en als de voortbrengers en beheerders van de cultuur worden beschouwd, de geestelijke elite’. Een ...
  • In therapie 25/02/2019In therapie
    Psycholoog (vriendelijk): Het moet een hele stap voor je zijn geweest om hier te komen. Goed dat je die drempel hebt durven nemen. Laten we meteen aan de slag gaan. Kun je wat over jezelf vertellen? Ik kan me voorstellen dat dat moeilijk voor je is. Maar hoe beter ik ...
  • Stenen gooien in een vijver van kennis 29/11/2018Stenen gooien in een vijver van kennis
    Wetenschap beoefenen is als stenen gooien in een vijver. De stenen zijn onze hypotheses. De werkelijkheid is de vijver. Sommige stenen veroorzaken nog geen rimpeling, maar zinken roemloos naar de bodem – kennelijk waren deze hypotheses onjuist. Andere veroorzaken golven van kennis, die zich door de vijver uitbreiden. De meeste ...
  • Ik vind/ik ben (Over het commentaar van Arjen Fortuin op Esther Perel in Zomergasten) 04/09/2018Ik vind/ik ben (Over het commentaar van Arjen Fortuin op Esther Perel in Zomergasten)
    “Aan het eind wisten we wat Esther Perel vindt, maar niet goed wie ze is”, schreef recensent Arjen Fortuin in NRC Handelsblad over de laatste aflevering van Zomergasten. Een opmerking waar ik dagen over na kan denken. Want: Wie iemand is en wat iemand vindt: zijn dat tegengestelde en/of complementaire begrippen? En ...
  • Houd de hoogopgeleide dief 04/04/2018Houd de hoogopgeleide dief
    Gisteren is mijn zadelhoesje gejat, vlak na een bijeenkomst waar alleen hoogopgeleide en maatschappelijk geslaagde mensen waren. Een van die hoogopgeleide, maatschappelijk geslaagden is de dief, dat kan bijna niet anders. Een witteboordencrimineel die zijn ongetwijfeld goed verzorgde handen niet thuis kon houden en zo nodig een koudbloedige crime non-passionel ...
  • Een house of cards (Over de verkettering van Kevin Spacey) 31/10/2017Een house of cards (Over de verkettering van Kevin Spacey)
    Je heet Kevin Spacey en je moet naar een feest. Móet inderdaad, want als jonge acteur is dit zo’n beetje de enige manier om onder de aandacht komen van gevestigde regisseurs, acteurs, producenten en impresario’s. “You’ve got to push and shove if you want to be loved.” Je drinkt jezelf ...
  • Goede vraag 26/10/2017Goede vraag
    Uiteraard wilde hij maar één ding weten: wat iedere vader wil weten als zijn vijftienjarige dochter voor het eerst zonder haar ouders met vakantie is geweest. Er was een tijd dat ze hem alles toevertrouwde, maar die tijd was voorbij. Ze had geheimen voor hem. En zelfs als iets niets geheim ...
  • Outlander: Hoge bergen, diepe dalen (Uren met Netflix – 3) 01/09/2017Outlander: Hoge bergen, diepe dalen (Uren met Netflix - 3)
    Als je de bouquetreeks kruist met science fiction krijg je Outlander. Een serie die in Sezoen 1 eerst onweerstaanbaar is, vervolgens ondraaglijk en dan in Seizoen 2 eentonig en voorspelbaar. Ik kan niet zeggen dat het idee achter Outlander me meteen aansprak: getrouwde vrouw maakt tijdreis en ontmoet daar een grote ...
  • Hoe ik schrijver ben geworden 14/08/2017
    Onze kinderkamer was vroeger mijn huisbibliotheek. Ik kwam er vaak om te lezen. Zo kwam ik tot rust, te midden van de boeken die me omringden en – zo verbeeldde ik me – goedkeurend en stilzwijgend toekeken hoe ik in mijn luie stoel mijn dagelijkse werk als IT-consultant achter me kon ...
  • De vakantieruzie 14/07/2017De vakantieruzie
    Vakantieruzies zijn vaste prik, maar tegenwoordig maken we over heel andere zaken ruzie dan vroeger. Toen ging het vooral om ruzies onderweg, over een gemiste afslag of een verkeerd begrepen wegaanduiding. Meestal kreeg de kaartlezer (moeder) de schuld dat de bestuurder (vader) zich vergist had in de route. Waarop de ...
  • Erotisch intermezzo 14/06/2017
    Ik ontmoette J. toen ik het net had uitgemaakt met H. Dat is een simpel zinnetje, dat geen recht doet aan een allerminst eenvoudige situatie. Er valt ook wat te zeggen voor: “Ik ontmoette J. toen H. het met mij had uitgemaakt.” Want ik heb destijds misschien het laatste zetje gegeven, ...
  • Grappentapper 14/05/2017
    Mike (‘Ko-Mike’ zoals zijn artiestennaam luidde) was een komiek die niet wist of hij werkelijk grappig was. Hij was komiek geworden zoals zo velen met hem, omdat de studie betrekkelijk gemakkelijk was en gunstige vooruitzichten bood op een goedbetaalde baan die bovendien enig aanzien bood (‘Een komiek staat even hoog op ...
  • Allerlei bochten: over ‘agile ondernemen’ 28/04/2017Allerlei bochten: over 'agile ondernemen'
    Voor een (inmiddels ex-)opdrachtgever moest ik een artikel over ‘agile ondernemen’ schrijven. “Wat ondernemen?”, vroeg ik. “Agile”, zei hij. “Wendbaar. Allerlei ontwikkelingen voltrekken zich steeds sneller en minder voorspelbaar dan vroeger. Je kunt als bedrijf steeds moeilijker plannen. Maar je kunt wel proberen om flexibiliteit in te bouwen zodat je snel kunt ...
  • Waarheid als een oude koe 10/01/2017Waarheid als een oude koe
    De waarheid is een oude koe, haal haar vooral uit de sloot. Ook gelukkig nieuw jaar, welkom in het ‘post truth’ tijdperk! Ik ben uw gids, en zal u even laten weten waar u bent beland. Wat zegt u? Ik hoef u niets te vertellen? ‘Mijn waarheid’ interesseert u niet? ‘Mijn ...
  • Gedachtekronkels (Over Dick Swaab) 27/09/2016Gedachtekronkels (Over Dick Swaab)
    Wij zijn ons brein, ‘dus’ wij hebben geen vrije wil, zegt herenonderzoeker Dick Swaab. Mijn brein is het daar niet mee eens. Kan ik zelf bepalen of ik een artikel over hersenonderzoeker Dick Swaab ga schrijven? Niet volgens hersenonderzoeker Dick Swaab, want ik ‘ben mijn brein’. “Je hebt geen brein, je ...
  • Het professionalismevirus 29/07/2016Het professionalismevirus
    Het professionalisme verspreidt zich. Wat rest de amateur? Het zou een open deur kunnen zijn, maar is het volgens mij niet: we leven in een wereld waarin de professional oprukt. Zeker, hobbyisten bestaan nog. Door de toename van vrije tijd komen er zelfs steeds meer – de zondagsschilder en de zatermiddagvoetballer ...
  • Mijn mening 11/04/2016Mijn mening
    “Tja, dat is jouuww mening.” Hoe vaak hoor ik dat verwijt wel niet? Verwijt, inderdaad. Maar wat me dan precies wordt verweten? Lastig te zeggen, want dat ‘dat is jouuww mening’ is behoorlijk subtiel. Zo subtiel dat je het niet eens door zou hebben, ware het niet voor de opgeheven wenkbrauw, ...
  • Een les in het dolfinarium 23/08/2015Een les in het dolfinarium
    De vorige keer dat ik het dolfinarium bezocht – meer dan veertig jaar geleden alweer – was er onschuldig vermaak voor onschuldige kinderen. De dolfijnen sprongen door hoepels, deden salto’s, sprongen de hoogte in, deden flikflaks en hapten in de lucht naar de vissen die hun verzorgers toewierpen. Kortom, ze ...
  • Een pijnlijke verkiezingsoverwinning 23/03/2015Een pijnlijke verkiezingsoverwinning
    Wij hebben weer gewonnen, maar blij zijn wij niet. Wij – de niet-stemmers, bedoel ik natuurlijk – hebben zelfs een absolute meerderheid behaald. Maar ons zie je geen polonaise lopen of de macarena dansen. Waarom organiseren we ons niet, waarom richten we geen ‘Partij van de Meerderheid’ op? Wat is ...
  • Het rendementsdenken voorbij 09/03/2015Het rendementsdenken voorbij
    Als ik het wel heb, zijn er volgens de protesterende studenten twee bezwaren tegen het alomtegenwoordige ‘rendementsdenken’. Het eerste is dat het rendementsdenken alomtegenwoordig is. Ten onrechte, want er is toch meer in het leven dan ‘rendement’? Je kunt niet alles in geld uitdrukken, er is meer in het leven, de ...
  • De ziekte van meningnietes 11/01/2015De ziekte van meningnietes
    Voor de lijder aan meningnietes zijn het zware tijden. Iedereen heeft een mening, behalve jij, zo lijkt het. Dat zou tot daaraantoe zijn, ware het niet dat jij je gedwongen voelt om ook een mening te hebben. En – dat vooral – om die mening te uiten. Er worden veel discussies ...
  • Het rampenplan van Naomi Klein 03/01/2015Het rampenplan van Naomi Klein
    Naomi Klein, auteur van No Logo en The Shock Doctrine, over het neoliberale ‘rampenkapitalisme’, pakt in haar nieuwe boek het probleem van de klimaatverandering aan. Ze pleit ervoor de wereld te redden door dat rampenkapitalisme maar helemaal af te schaffen. Hoe realistisch en wenselijk is die gedachte? Het nieuwe boek van ...
  • Het geheim van het geheim (Nu de Henri-Sijthoffprijs niet is uitgereikt) 01/12/2014Het geheim van het geheim (Nu de Henri-Sijthoffprijs niet is uitgereikt)
    “Wat is het geheime ingredïent?”, vraagt Kung Fu Panda in de gelijknamige film keer op keer aan zijn vader, die de lekkerste soep van de wereld maakt. Kung Fu Panda maakt soep volgens zijn vaders recept, maar is ontevreden over de smaak. Hij denkt dat dit komt omdat ‘het geheime ...
  • Het recept van doctor Piketty 10/11/2014Het recept van doctor Piketty
    Oorzaakbestrijding, kun je het mischien noemen. Het omgekeerde van symptoombestrijding in elk geval: onze neiging om wanneer we problemen willen oplossen eerst naar de oorzaken zoeken. Bent u ziek? Laat de arts dan een diagnose stellen, en wie weet, kan hij een medicijn voorschrijven. En zo het kwaad met wortel ...
  • Een onprettig gesprek (Tussen Theo van Gogh en Mohammed B.) 02/11/2014Een onprettig gesprek (Tussen Theo van Gogh en Mohammed B.)
    De filmer Theo van Gogh interviewde in zijn talkshow ‘Een prettig gesprek’ vele bekende en minder bekende Nederlanders. Een van zijn gasten was Mohammed B., die hem later zou vermoorden. Vreemd genoeg is het interview nooit uitgezonden. Hier is alsnog het interview van 10 jaar geleden, vlak voordat Theo werd ...
  • Mijn robot en ik 21/10/2014Mijn robot en ik
    Ik zie er wel naar uit, naar een bestaan met zo’n geautomatiseerde en klaagvrije huisvriend die stofzuigt, poetst en boent. Misschien kan ik hem zelfs af en toe laten koken, misschien zelfs gerechten laten maken die voor mij te moeilijk zijn. Ja, een robot die mij deels kan vervangen of ...
  • De eerste zelfmoordterrorist? (Over Jan van Leiden) 10/10/2014De eerste zelfmoordterrorist? (Over Jan van Leiden)
    Wie was eigenlijk de eerste zelfmoordterrorist?, vroeg ik me laatst af. De Japanse kamikazepiloten uit de Tweede Wereldoorlog, dacht ik in eerste instantie, maar dat waren welbeschouwd geen terroristen maar soldaten. Jan van Speijk misschien, die van ‘dan liever de lucht in’? Maar die pleegde niet echt een aanslag, die blies ...
  • Algemene (na)beschouwingen 20/09/2014Algemene (na)beschouwingen
    Nee, het kabinet Rutte heeft weinig te vrezen, zo bleek tijdens de algemene politieke beschouwingen van de week. Wat heet, in Nederland is er amper een politieke oppositie. Tegelijkertijd zijn er veel zwevende kiezers, steeds meer zelfs. Het één hangt natuurlijk samen met het andere. Het zweven van die kiezers is zowel ...
  • Uren met Spotify: zoon en moeder 21/08/2014Uren met Spotify: zoon en moeder
    De jaarlijkse ‘niet-veel-te-doen-dus-laat-ik-eens-op-Spotify-naar-obscure-muziek-zoeken’-zomerspeurtocht bracht me afgelopen maand in aanraking met een artiest die zichzelf niet als artiest beschouwde, nooit met eigen werk in het openbaar heeft opgetreden en die muziek maakte die vrijwel niemand interesseert. En al zijn er van de eerste persing van haar in 2013 postuum verschenen CD ...
  • Hardlopen voor 50-plussers 3 (Weten, meten & eten) 25/07/2014Hardlopen voor 50-plussers 3 (Weten, meten & eten)
    Iedereen die traint voor een marathon moet regelmatig duurlopen doen, van ten minste twee uur.  Wat moet je dan extra eten? Voor duurlopen heb je veel koolhydraten nodig, zeggen de meeste deskundigen, en een beetje eiwitten. En een beetje vetten – vooral de zogeheten onverzadigde vetten, die o.a. in noten, olijfolie, ...
  • Hardlopen voor 50-plussers 2 (Dieet-dilemma’s) 11/07/2014Hardlopen voor 50-plussers 2 (Dieet-dilemma's)
    Zei ik dat ik 78 kilo woog? Correctie, dat moet zijn 76,6. Kennelijk ben ik de afgelopen maanden afgevallen. Misschien doordat ik meer heb hardgelopen dan ik gewend ben. Misschien doordat ik tegenwoordig minder roei dan vroeger en spiermassa ben kwijtgeraakt (en moet oppassen voor smalle schoudertjes). Maar waarschijnlijker komt ...
  • Hardlopen voor 50-plussers (Nulmeting) 06/07/2014Hardlopen voor 50-plussers (Nulmeting)
    Het was een goed idee om wat minder te roeien en meer te gaan hardlopen. Met roeien heb ik enkele jaren geleden toch echt mijn piek bereikt. Sinds mijn 45e is het in elk geval hard achteruitgegaan: van 2.000 meter in 7,06 minuten naar 7,30 nu. En waar ik vroeger rustig ...
  • Dubbel-dubbelgangers-motief 30/06/2014Dubbel-dubbelgangers-motief
    Zeven jaar geleden overleed de vader van Dirk Kuijt, en zondag was Kuijt de zevende Nederlander met honderd of meer interlands op zijn naam. En Kuijt speelde ook nog eens een geweldige wedstrijd. “Toeval bestaat niet”, was zijn conclusie. Tja, je zou ook kunnen concluderen dat we overal overeenkomsten zien, of ...
  • Draagvlakzoekend (De superprovincie die niet doorging) 22/06/2014Draagvlakzoekend (De superprovincie die niet doorging)
    De fusie van de provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland is van de baan. Zeker voorlopig, nu GroenLinks en D66 tegen zijn. Premier Rutte toont zich hier teleurgesteld over, blijft proberen ‘politiek draagvlak’ te vinden voor een superprovincie, maar legt zich er bij neer dat dat op korte termijn niet zal lukken. ...
  • Louis d’Or van Gaal (Europese gedachten) 15/06/2014Louis d'Or van Gaal (Europese gedachten)
    Soms staar je je blind op een probleem, terwijl de oplossing zo voor de hand ligt. Je ziet het antwoord op een vraag volledig over het hoofd, doordat alle details je afleiden. Je stat met je neus ergens bovenop, maar zie je het niet omdat je veel te dichtbij bent. ...
  • Vragen doet volgen (Hoe je een opinieleider wordt) 10/06/2014Vragen doet volgen (Hoe je een opinieleider wordt)
    Hoe weet ik eigenlijk of Guido van Woerkom geschikt is als Nationale Ombudsman, Louis van Gaal als bondscoach of Mark Rutte als premier? Eigenlijk weet ik dat niet. Ik zou me kunnen verdiepen in hun prestaties, hun successen en mislukkingen op een rij zetten, artikelen over hen kunnen lezen en wikkend ...
  • Bonamalafide 01/06/2014Bonamalafide
    Ha, na Enchanted komt Disney met Malafide, een ‘prequel’ van Doornroosje. Weer een heerlijke film die geschikt is voor iedereen van 8 tot 88 jaar (nou ja, 12 tot 88 jaar dan, jongere kijkers mogen niet omdat de film hier en daar te eng zou zijn). Ik denk dat volwassenen er ...
  • Leven met Johnny Rep (Over balletjesafwachters en goaltjesdieven) 16/05/2014Leven met Johnny Rep (Over balletjesafwachters en goaltjesdieven)
    Er gaan jaren voorbij dat ik niet aan Johnny Rep denk, maar vandaag toevallig wel. Vandaag wordt op Texel de Johnny Rep Classic gehouden, zo lees ik, een recreatieve wielertoertocht van 75 kilometer met start en finish bij Stayokay aan de Haffelderweg in Den Burg. Johnny Rep – het goudhaantje ...
  • De twee kwalen van de verdeelde staten van Europa (Over de komende Europese Parlementsverkiezingen) 04/05/2014De twee kwalen van de verdeelde staten van Europa (Over de komende Europese Parlementsverkiezingen)
    Soms doe of laat je per ongeluk iets goeds, en kun je jezelf achteraf feliciteren met je visionaire gaven. Zo is het mij vergaan bij het roemruchte referendum op in 2005 over de Europese grondwet (of liever gezegd, zoals het officieel heette, ‘het voorstel voor het Verdrag tot vaststelling van ...
  • Het N-woord en The Boondocks (Uren met Netflix – 2) 26/04/2014Het N-woord en The Boondocks (Uren met Netflix - 2)
    Enkele weken geleden schreef ik een artikel over de serie Nashville, met als subtitel Uren met Netflix – 1. Inmiddels heb ik lang genoeg gedraald en is het hoog tijd voor een deel 2, over de serie The Boondocks. Maar ik aarzel. Dat zit zo. Het is lastig over The Boondocks ...
  • Nashville: een soap als een song (Uren met Netflix – 1) 04/04/2014Nashville: een soap als een song (Uren met Netflix - 1)
    Wie Netflix heeft, kan zomaar verdwalen in een serie die verder niemand kent. Mij overkwam het met Nashville, een serie over countrymuzikanten. Mijn eerste reactie was: goede muziek, een matig, soapachtig verhaal – en zodoende een aardige serie, maar niet meer dan dat. Maar na twee seizoenen denk ik dat ...
  • Crooner en causeur (Het grote non-interview met Nick Lowe) 21/03/2014Crooner en causeur (Het grote non-interview met Nick Lowe)
    Weinig artiesten zo interessant om eens te interviewen als Nick Lowe. Weinig artiesten hebben nu eenmaal zo’n grote stempel op de populaire muziek gedrukt sinds de jaren zeventig. Als lid van de pubrockers Brinsley Schwartz en Rockpile en de gelegenheidsformatie Little Village. Als producer van het new wave lable Stiff Records ...
  • Zij (Over Her van Spike Jonze) 08/03/2014Zij (Over Her van Spike Jonze)
    Waarom heb ik het over ‘haar’, als ik het over haar heb? Welbeschouwd is ze helemaal niet vrouwelijk, helemaal geen ‘haar’. Toch ben ik nog nooit een vrouwelijker vrouw tegengekomen dan zij. Haar stem alleen al! Om verliefd op te worden. Een en al vrouwelijkheid. Sommige mensen doen meesmuilend over de ...
  • Anti-anti-Oscars (Over de Razzies, carnaval en het bal der geweigerden) 03/03/2014Anti-anti-Oscars (Over de Razzies, carnaval en het bal der geweigerden)
    De Oscars, die snap ik nog net. Ze zijn in het leven geroepen om jaarlijks de beste film, scenario, camerawerk etc. te belonen. Ik snap ook dat de jury van de Oscars niet altijd in die opzet slaagt, dat filmsnogal eens ten onrechte worden bekroond of dat films die wel ...
  • Liever een nieuwe hoed (De Bono vs. De Caluwé) 23/02/2014Liever een nieuwe hoed (De Bono vs. De Caluwé)
    Leon de Caluwé en Hans Vermaak schreven zo’n vijftien jaar geleden het boek Leren veranderen: een handboek voor de veranderkundige, maar pas de laatste jaren zijn hun ideeën over verandermanagement echt ingeburgerd. Zelfs zo dat je geen borrel meer kunt bezoeken of er wordt wel gevraagd naar de ‘kleur’ van ...
  • De vrijetijdsmaatschappij (Meer welvaart, minder werk) 14/02/2014De vrijetijdsmaatschappij (Meer welvaart, minder werk)
    De angst dat de techniek met ons op de loop zal gaan is oeroud, getuige de mythe van Prometheus, het sprookje van de tovenaarsleerling en de horrorroman over Frankenstein. En de laatste tijd wordt de technofoob in ons bediend met verhalen over banenloze groei. Die verhalen raken een gevoelige snaar, ...
  • Meta-kennisinstituut (Over de toekomst van de bibliotheek) 31/01/2014Meta-kennisinstituut (Over de toekomst van de bibliotheek)
    Een grootschalige sluiting van bibliotheken – in de afgelopen tien jaar zijn al 300 bibliotheekvestigingen gesloten – zal Nederland op termijn lelijk opbreken. Dat concludeert een commissie onder leiding van Job Cohen die onderzoek heeft gedaan naar de toekomst van de bibliotheek. De commissie waarschuwt tegen verdere bezuinigingen in het ...
  • 315 manieren om over bloemkool te schrijven (In memoriam Leon de Wolff) 24/01/2014315 manieren om over bloemkool te schrijven (In memoriam Leon de Wolff)
    Enkele weken terug overleed mediatrainer Leon de Wolff – welke journalist is niet met hem groot geworden!? – en sindsdien lees ik het ene na het andere in memoriam waarin hij wordt herdacht als de man die in Nederland de publieksgerichte journalistiek heeft geïntroduceerd. Begrijpelijk, maar niet geheel terecht. Ze ...
  • Geweldig gewelddadig of burgerlijk gehoorzaam (Over Martin Scorsese) 06/01/2014Geweldig gewelddadig of burgerlijk gehoorzaam (Over Martin Scorsese)
    Behalve lof is er ook kritiek op Martin Scorseses laatste film, The Wolf of Wall Street. Sex is er in overvloed (de hoofdpersoon verslijt de ene prostituee na de andere), de drugs zijn niet aan te slepen en er wordt niet minder dan 506 keer ‘fuck’ geroepen. Voor Scorseses doen ...
  • Afscheid van een technocraat (Vooruitblik 2014) 31/12/2013Afscheid van een technocraat (Vooruitblik 2014)
    Zoals bekend zit de termijn van José Manuel Barosso als voorzitter van de Europese Commissie er bijna op. Om te zeggen dat hij niet zal worden gemist is een ‘understatement’ van heb ik jou daar. “Hij zet geen lijnen uit; hij reageert”, “Hij is het boegbeeld van de Brusselse technocraat ...
  • De verdiende terugkeer van de Dodo (Dé les van 2013) 23/12/2013De verdiende terugkeer van de Dodo (Dé les van 2013)
    Verstopt te midden van enkele tientallen andere lessen stond afgelopen in de Volkskrant dé les van 2013: binnenkort kunnen we waarschijnlijk uitgestorven diersoorten weer tot leven wekken. Het bericht riekt naar Jurassic Park – er is zelfs sprake van dat er een ‘pleistoceenpark’ komt, waar poolonderzoeker Sergej Zimov mammoeten wil laten ...
  • De schrijver en de programmeur (Ter nagedachtenis aan Gerrit Krol) 14/12/2013De schrijver en de programmeur (Ter nagedachtenis aan Gerrit Krol)
    Wat maakt een schrijver tot een schrijver? Dat hij schrijft, zou je zeggen. Maar om te kunnen schrijven moet hij ook observeren: zich verhouden tot de wereld om hem heen, tot de werkelijkheid. De schrijver moet tenslotte ook iets hebben om over te schrijven. Ook moet hij (al is het ...
  • Een anarchistisch kunstwerk (Over de BitCoin) 07/12/2013Een anarchistisch kunstwerk (Over de BitCoin)
    Na een jarenlang verblijf in de artistieke marge is dit jaar een groot kunstenaar doorgebroken: de Japanse (misschien) artiest (man dus, maar kan ook een vrouw zijn of een kunstenaarscollectief) Satoshi Nakamoto (als dat tenminste zijn echte naam is). Zijn meesterwerk: het ontregelende project BitCoin. Tot in het kleinste detail ademt dit ...
  • De media als Minotaurus (Over The Hunger Games) 25/11/2013De media als Minotaurus (Over The Hunger Games)
    Wat doe je vandaag de dag als je de band wilt aanhalen met je puberdochter? Dan ga je naar The Hunger Games 2: Catching Fire. Waarom de reeks zo’n succes is bij pubermeiden (en daarom ook wel wordt gezien als de opvolger van Twilight) is me een raadsel. Is het omdat ...
  • Prima prisma (Over Malevich) 03/11/2013Prima prisma (Over Malevich)
    De jubelende recensenten hebben gelijk: de Malevich-tentoonstelling in het Stedelijk Museum is de moeite waard. Het museum verdient vooral lof omdat het ervoor heeft gekozen de schilderijen gewoon op chronologische volgorde te zetten, zodat je mooi kunt volgen hoe het werk van Malevich zich heeft ontwikkeld. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar ...
  • Vreselijk goed (Over Breaking Bad) 27/10/2013Vreselijk goed (Over Breaking Bad)
    Mijn definitie van een goede serie was altijd: een serie waar ik graag naar kijk. Wás, want met Breaking Bad weet ik het even niet meer. Ik dácht dat ik er graag naar keek, maar het veelgeprezen Seizoen 5 (99 uit 100 punten op Metacritic.com) begint me eerlijk gezegd hoe ...
  • Kantelmomentje (Een nieuwe mening) 20/10/2013Kantelmomentje (Een nieuwe mening)
    Er lijkt – zo lees ik in Het Parool – een ‘kantelmoment’ bereikt in de discussie of Zwarte Pieten altijd zwart moeten zijn, Zwarte Pieten mogen heten en of ze zich als Zwarte Pieten mogen gedragen. Zelf ben ik het kantelmoment al lang en breed voorbij. Natuurlijk schotelen we onze ...
  • Pensioen voor dummies 11/10/2013Pensioen voor dummies
    Tja, pensioenen. Zoals zo vaak wordt de discussie troebeler naarmate deze langer voortduurt. Eerst denk je nog: laat ik me verdiepen in standpunten van de strijdende partijen, hun argumenten wegen en mijn eigen conclusies trekken. Maar als dat maar lang genoeg volhoudt, raak je alleen maar verder van huis en verdwaal ...
  • Omnivoor (In memoriam Johannes van Dam) 20/09/2013Omnivoor (In memoriam Johannes van Dam)
    Het vooroordeel wil dat de criticus een gefrustreerd en wraakzuchtig mannetje is. Type Anton Ego uit Ratatouille: iemand die zelf torenhoge ambities had, maar te weinig talent om ook maar iets van betekenis te bereiken, en nu zijn mislukking afreageert op mensen die wel begaafd zijn. Eigenlijk had hij zo ...
  • Huismannenmonitor (Over echte emancipatie) 06/09/2013Huismannenmonitor (Over echte emancipatie)
    Het aantal mannen dat de (hoofd)verantwoordelijkheid draagt voor het huishouden neemt gestaag toe. Dit blijkt uit de laatste editie van de jaarlijkse Dutch Male Activity Index. Volgens dit onderzoek bedraagt het percentage huismannen nu 21,5%. Bij de vorige meting was dit nog 18%. De toename valt volgens de onderzoekers vooral toe ...
  • Tand des tijds (Over de Lennon-kloon) 26/08/2013Tand des tijds (Over de Lennon-kloon)
    Laat ik nou altijd gedacht hebben dat we klungelaars zijn als het aankomt op klonen. Dat we – niettegenstaande de geruchten dat er sinds jaar en dag pogingen worden ondernomen om Adolf Hitler te reanimeren – nog net de genen van schaap Dolly en stier Herman en wat primitieve levensvormen ...
  • Bischaving (Over vooruitgang) 16/08/2013Bischaving (Over vooruitgang)
    Geef toe, voor zover we nog geloven dan is het dat hebzucht de motor van vooruitgang is. Hebzucht mag dan één van de zeven zonden zijn – misschien zelfs wel twee van de zeven zonden; het onderscheid tussen hebzucht gulzigheid is mij in elk geval verre van duidelijk – , ...
  • Boekje te buiten (Over De beste singer-songwriter van Nederland) 17/07/2013Boekje te buiten (Over De beste singer-songwriter van Nederland)
    En de Prijs voor de beste competitie van competities gaat dit jaar naar (langgerekte pauze, tromgeroffel)… De beste singer-songwriter van Nederland. De jury van De beste competitie van competities prijst bovenal de jury van De beste singer-songwriter van Nederland. Waar de leden van andere jury’s van talentenjachten sterk de neiging hebben zichzelf ...
  • Kleine geschiedenis van het stalken (Heleen Mees in historisch perspectief) 06/07/2013Kleine geschiedenis van het stalken (Heleen Mees in historisch perspectief)
    Typisch iets voor deze tijd, dacht ik, toen me de berichten over de stalkingpraktijken van Heleen Mees (geboren Nijkamp) bereikten. Zij is, leek me, zo iemand die volledig gericht is op één doel en zich niet laat weerhouden om dat doel te halen. Nou ja, een paar doelen misschien, maar ...
  • Wie de tablet heeft, heeft de toekomst (Over de Steve Jobs-school) 30/06/2013Wie de tablet heeft, heeft de toekomst (Over de Steve Jobs-school)
    Toch raar, al die ophef over de plannen van Maurice de Hond c.s. om Steve Jobs-scholen op te zetten. Natuurlijk is het niet vanzelfsprekend dat kinderen beter gaan leren als je ze een tablet in handen duwt. Maar een tablet kan (evenals een computer en een smartphone trouwens) wel worden ingezet ...
  • Who’s afraid of Who’s afraid of of Red, Yellow and Blue III 21/06/2013Who's afraid of Who's afraid of of Red, Yellow and Blue III
    De rijen voor het Stedelijk Museum zijn sinds de opening van het Rijksmuseum (of moet ik op z’n fouts ‘Rijks Museum’ schrijven?) verdwenen als de Nederlandse zon voor de Nederlandse regen, zodat ik van de week eindelijk mijn eerste bezoek aan het vernieuwde museum met z’n badkuip besloot te brengen. Ik ...
  • De ondergang van het idealisme (Bij het afscheid van Jan Pronk) 02/06/2013De ondergang van het idealisme (Bij het afscheid van Jan Pronk)
    Van de week bezocht ik een bijeenkomst van vegetariërs. Het bijzondere was dat het helemaal niet bijzonder was; als ik niet geweten had dat het vegetariërs waren, was het me waarschijnlijk niet eens opgevallen. Vroeger (jaren zestig, zeventig, tachtig ook?) hadden vegetariërs met vlees wat weight watchers hebben met gewicht ...
  • Trade or aid? (Liever handel dan ontwikkelingshulp?) 22/05/2013Trade or aid? (Liever handel dan ontwikkelingshulp?)
    Vroeger liep Nederland voorop omdat we een hoog percentage van het nationaal inkomen wegschonken aan ontwikkelingshulp, nu lopen we voorop omdat we een heuse ‘minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking’ hebben. “De Rijksoverheid wil duurzame economische groei in ontwikkelingslanden bevorderen. Het verband tussen ontwikkelingssamenwerking en buitenlandse handel wordt daarom sterker”, ...
  • 5 redenen om over te stappen op Windows 8 (Of juist niet) 13/05/20135 redenen om over te stappen op Windows 8 (Of juist niet)
    Met Windows 8 van Microsoft is het vreemd gesteld. Het verkoopt tot dusver net zo goed als het veelgeprezen Windows 7, maar er is alom kritiek op. Hoe dat komt – denken gebruikers het bijvoorbeeld beter te weten dan de critici of interesseert het hun niet wat voor besturingssyteem er ...
  • Voetbaljargon (En dodenherdenkingen) 04/05/2013Voetbaljargon (En dodenherdenkingen)
    Ik weet het, ik weet het, ik weet het, het is ingegeven door escapisme en ontkenningsgedrag in combinatie met neiging tot baldadigheid en provocatie. En toch geloof ik dat ik niet helemaal ongelijk heb als ik zeg dat problemen verdwijnen als je doet alsof ze er niet zijn. Vaak tenminste. ...
  • Chronologiemoord (Over het Rijksmuseum van Alain De Botton) 28/04/2013Chronologiemoord (Over het Rijksmuseum van Alain De Botton)
    Zijn we net gewend aan het nieuwe Rijksmuseum, gaat het weer op de schop! Filosoof Alain de Botton wordt er volgend jaar gastcurator, en is van plan de inrichting onder handen te nemen. De Botton vindt musea ‘doodse opslagplaatsen’ die geen rekening houden met de ‘innerlijke behoeften van de museumbezoeker’. Liever ...
  • In zekere zin mislukt? (Over De Nachtwacht) 13/04/2013In zekere zin mislukt? (Over De Nachtwacht)
    Waar je de laatste tijd niets meer van hoort: de theorie van Rembrandt-kenner Ernst van de Wetering dat De Nachtwacht ‘in zekere zin’ zou zijn mislukt en dat Rembrandt dat moet hebben geweten. Een paar jaar geleden (begin 2006) was dat nog nieuws, nou een soort van. NRC Handelsblad kwam ...
  • De fiets van mijn leven (Apparaten die ik gekend heb, 2) 07/04/2013De fiets van mijn leven (Apparaten die ik gekend heb, 2)
    De nieuwe ‘fiets van het jaar’, de Batavus San Remo, is wat mij betreft een teleurstelling. Net als de ‘fiets van het jaar’ van vorig jaar en van het jaar daarvoor. Voor bijna al die fietsen van het jaar geldt: wat moet je ermee in Amsterdam? Als het inderdaad een mooie ...
  • Geen gevoel voor cabaret 15/03/2013Geen gevoel voor cabaret
    Van de week las ik een bericht dat enkele cabaretiers in navolging van Najib Amhali zijn overgestapt (of was het ‘overgelopen’?) van de Vara naar RTL. Het riep bij mij de herinnering op aan die avond enkele jaren geleden, toen ik een voorstelling van de cabaretier Youp van ’t Hek bezocht ...
  • Oneerlijk en niet puur (Over duurzaamheid) 03/03/2013Oneerlijk en niet puur (Over duurzaamheid)
    Grappig, dat ‘duurzaamheid’ een modewoord is. Als er nu iets niet duurzaam is, als er iets tijdelijk, vluchtig en van voorbijgaande aard is, dan is het tenslotte mode. Duurzaamheid in de mode? Dat is zoiets als een broek van eikenhout, klassieke free jazz of eeuwige tijdelijkheid. Ik begrijp ook niet zo ...
  • Simpele, ingewikkelde ziel (Het mysterie Neil Young) 23/02/2013Simpele, ingewikkelde ziel (Het mysterie Neil Young)
    “Jezus Jan, zo ingewikkeld is dat niet”, reageert abonnee Eric van B. op mijn vorige Bletzpraatje over de Sabeltandtijgerangst van Nederland. Inderdaad – dit was weer eens een onderwerp dat ver boven mijn macht ligt. Daarom vandaag een poging tot iets eenvoudigers. Dat moet lukken, denk ik, terwijl de laatste pagina’s ...
  • Sabeltandtijgerangst (Hoe goed is Nederland?) 17/02/2013Sabeltandtijgerangst (Hoe goed is Nederland?)
    Hoe goed is Nederland? Volgens de gelijknamige artikelreeks in de Volkskrant: heel goed. Nederland is zo’n beetje het paradijs op aarde. Misschien dat niet alle Nederlanders het zo zien, de meeste mensen zijn toch erg te spreken over hun leven. Alleen over de toekomst zijn ‘we’ somber. Volgens het Continu ...
  • Een moordhorloge (Over de Casio F-91W) 02/02/2013Een moordhorloge (Over de Casio F-91W)
    Je hoeft geen trendwatcher te zijn om in te zien dat de laatste jaren moeilijk zijn geweest voor de horlogeindustrie. Wie wil weten hoe laat het is, hoeft alleen maar even op zijn mobieltje, PC of tablet te kijken. Waarom dan nog een horloge aanschaffen? Uit macht der gewoonte misschien, ...
  • Amerikaanse toestanden? (Over The Staircase 1 en 2) 26/01/2013Amerikaanse toestanden? (Over The Staircase 1 en 2)
    Ruim een week geleden zond de VPRO een vervolg uit van de acht jaar oude, befaamde documentaire The Staircase van de Fransman Jean-Xavier de Lestrade. Gaat dat zien via Uitzending Gemist en oordeel zelf: ook nu weer een enorm indringende film. Zij het een film die de voorganger misschien wel ...
  • Disco Inferno (Op bezoek bij Abercrombie & Fitch) 19/01/2013Disco Inferno (Op bezoek bij Abercrombie & Fitch)
    Oh my god! Ik heb de nieuwste, hipste hotste spot in town bezocht, de place to be, de nec plus ultra van de Leidsestraat: Abercrombie & Fitch. Ik heb de kou getrotseerd, sneeuw en ijs doorstaan, heb een eeuwigheid in de rij gestaan om naar binnen te kunnen. En wat trof ...
  • Een goed begin (De eerste ramp en de eerste held van 2013) 11/01/2013Een goed begin (De eerste ramp en de eerste held van 2013)
    Het jaar 2013 was nog geen week oud of een ramp voltrok zich in het centrum van Amsterdam. De 150 bewoners van het complex ‘Markenhoven’ werden afgelopen dinsdag opgeschrikt door een brand in de parkeerplaats onder het pand. Naar later bleek, was de oorzaak van de brand een technische storing in ...
  • Terugblik op 2012 (Amerika vs. Europa) 29/12/2012Terugblik op 2012 (Amerika vs. Europa)
    2012 was het jaar van Ray Kurzweil en Thedodorakis Angelopolis.Voor Kurzweil was 2012 het jaar een hoogtepunt in zijn succesvolle leven. Hij werd door Google gevraagd om zich als ‘Director of Engineering’ te concentreren op de verdere ontwikkeling van automatisch lerende computers en spraakverwerking. Maar dit zijn slechts opstapjes naar ...
  • CD van het jaar (Over ‘What we Saw from the Cheap Seats’ van Regina Spektor) 22/12/2012CD van het jaar (Over 'What we Saw from the Cheap Seats' van Regina Spektor)
    Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik tot enkele dagen geleden nooit van Regina Spektor had gehoord, maar de laatste dagen heb ik mijn achterstand ingehaald: ik draai haar muziek – zes CD’s, allemaal stampvol goede muziek – zo’n beetje de hele dag. Dank, Wilson & Alroy! Volgens de Wikipedia ...
  • Een aanslag op onze gezondheid (Over de Stadsdeelraad Amsterdam Zuid en Monsanto) 14/12/2012Een aanslag op onze gezondheid (Over de Stadsdeelraad Amsterdam Zuid en Monsanto)
    Wat ik van de invoering van stadsdeelraden vond?, vroeg een enquêtrice me een eeuwigheid geleden. “Een tot mislukken gedoemde bezuinigingsoperatie”, antwoordde ik. Gevat, dacht ik toen, snedig en scherp opgemerkt. Maar het was natuurlijk een ongelofelijk naïeve opmerking van me. Misschien kon ik destijds niet bevroeden hoeveel ellende de stadsdeelraden de ...
  • Van Jean-Jacques Rousseau tot Diederik Stapel (Over authenticiteit) 30/11/2012Van Jean-Jacques Rousseau tot Diederik Stapel (Over authenticiteit)
    Wat een klootzak, die Stapel, zei iemand die ik laatst sprak, die vond dat Stapel een klootzak is of – daar wil ik vanaf zijn – vond dat hij dat moet vinden. Om het niet weer over Diederik Stapel (of over Lance Armstrong of over die neuroloog die de boel ...
  • Bijna vijftig (Voor Marjolein) 16/11/2012Bijna vijftig (Voor Marjolein)
    Volgens Michel Houellebecq ‘begint het leven bij vijftig in die zin dat het eindigt bij 49′, maar dat is volgens mij de wanhoopskreet van iemand die gedesillusioneerd is. Voorzover het leven bij vijftig begint, is dat omdat mensen na hun vijftigste steeds gelukkiger worden, althans zolang het lichaam nog naar ...
  • Goed fout (Over Windows 8) 09/11/2012Goed fout (Over Windows 8)
    Het kan nog wel even duren voordat ik een computer of tablet of telefoon of weet ik veel wat voor apparaat (televisie? horloge? – geen domein is volgens mij veilig) dat op Windows 8 draait, dus ik spreek niet uit eigen ervaring. Maar wat ik ervan hoor is het nog ...
  • Nederland leest, ik in elk geval wel (Over De donkere kamer van Damokles) 02/11/2012Nederland leest, ik in elk geval wel (Over De donkere kamer van Damokles)
    Vooruit dan maar weer: zoals zovele Nederlanders dezer dagen heb ook ik aan mijn jaarlijkse culturele plicht voldaan en heb ik De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans gelezen. Herlezen, moet ik zeggen, of misschien zelfs her-herlezen, want als ik me niet vergis heb ik – lang verhaal – ...
  • Who killed the Kennedy’s? (Over de val van Lance Armstrong) 26/10/2012Who killed the Kennedy's? (Over de val van Lance Armstrong)
    Verreweg de meeste aandacht in alle berichten over de dopingperikelen in de Tour de France gaat uit naar de renners, meestersjoemelaar Lance Armstrong voorop. Begrijpelijk, maar niet helemaal terecht. Want uiteraard maakte Armstrong ook deel uit van wat je ‘een systeem’ (‘het leven’, ‘de harde werkelijkheid’, noem maar op) zou ...
  • Het nieuwe wielrennen (Een fitness-salonfähige sport) 19/10/2012Het nieuwe wielrennen (Een fitness-salonfähige sport)
    Het echte leven is al zo hard, daarom moeten sport en spel sympathiek zijn. De beste moet winnen, de valsspeler moet worden gediskwalificeerd en de dopinggebruiker moet zijn medailles inleveren. Een sporter moet niet alleen sterk, behendig of balvaardig zijn, maar vooral ook eerlijk, om niet te zeggen onschuldig overkomen. ...
  • Ongezonde zorgen (Over de stijgende kosten van de gezondheidszorg) 05/10/2012Ongezonde zorgen (Over de stijgende kosten van de gezondheidszorg)
    Als bijna-oudere moet het me toch van het bijna versleten hart: die hele discussie over de stijgende kosten van de gezondheidszorg wordt wel bijzonder eenzijdig gevoerd. De ziektekosten stijgen want er komen steeds meer ouderen en die hebben het meeste zorg nodig – dat is in het kort de redenatie. ...
  • Schrijven als een m/v (Naar aanleiding van de sekseverandering van M. Februari) 21/09/2012Schrijven als een m/v (Naar aanleiding van de sekseverandering van M. Februari)
    Bestaat er een typisch mannelijke of vrouwelijke schrijfstijl? Volgens mij wel. Niet dat alle mannen een ‘mannelijke’ stijl hebben, of alle vrouwen een ‘vrouwelijke’, maar toch. ‘Vrouwelijk’ schrijven (een kunst die sommige mannen ook beheersen) lijkt me persoonlijker dan het ‘mannelijke’ (in het algemeen dan, hè, lang niet altijd; de wetenschappelijke ...
  • Zomer 2012 (Impasse) 31/08/2012Zomer 2012 (Impasse)
    Nee, op kantoor kan ik het wel vergeten en thuis komen de goede ideeën me ook niet aangewaaid. Het eindelijk mooi weer, en misschien moet ik maar eens eindelijk buiten gaan zitten, dat zal me leren om niet creatief te zijn. Even rust, even niets doen, even niet hoeven te ...
  • Wat zou Shakespeare doen? (Over de series Borgia en The Borgia’s) 17/08/2012Wat zou Shakespeare doen? (Over de series Borgia en The Borgia's)
    Olympisch kampioen toneelstukken schrijven is dit jaar weer William Shakespeare, de Usain Bolt van het theater. Alleen al in Nederland worden deze zomer tien stukken van de bard opgevoerd, van Macbeth tot Romeo en Julia, van Othello tot Timon van Athene. “Om Shakespeare kunnen we dit seizoen niet heen”, schrijft ...
  • Toen en nu (Afscheid van de basisschool) 20/07/2012Toen en nu (Afscheid van de basisschool)
    Dinsdag een musical, woensdag een afscheidsfeest, gisteren een nazit en vandaag was er ook weer wat. Vooral woensdag ging het er heftig aan toe. Om zeven uur schijnt M. te hebben uitgeroepen dat ze kapot veel van iedereen hield, waarna haar BFF H. het te kwaad kreeg. En toen A. ...
  • In de herhaling (Over Buffy the vampire slayer) 13/07/2012In de herhaling (Over Buffy the vampire slayer)
    FADE IN INTERIEUR; SLAAPKAMER; AVOND Vader doet DVD-schijfje in de speler. VADER: Misschien ben je wat nog te jong, maar we moeten het er maar op wagen. Misschien moet je even wennen, het is tenslotte al een oude serie. Misschien ligt het tempo wat lager dan je gewend bent en zijn de special ...
  • De visie van een huurling (Over de ondergang van het weekblad Intermediair) 07/07/2012De visie van een huurling (Over de ondergang van het weekblad Intermediair)
    In de geschiedenis staat één type mens bijzonder laag aangeschreven: de man – meestal een man – die zich kortstondig laat inhuren om arbeid te verrichten. De dagloner op wie de boeren net zo neerkijken als de edellieden, de huursoldaat die door zowel de laagste soldaat als de hoogste generaal ...
  • Spookschrijver (Over Jimmy Webb) 30/06/2012Spookschrijver (Over Jimmy Webb)
    Een mooi gebaar van Xs4all om abonnees een jaar lang Spotify Premium aan te bieden: vrijwel onbeperkt muziek luisteren – je hebt keuze uit 20 miljoen nummers – via pc of telefoon, zonder de ontsierende reclame die je met de gratis versie van Spotify ongevraagd krijgt meegeleverd. Een ongekende luxe: ...
  • Fundamenteel onjuist (Over de afscheidsrede van Robbert Dijkgraaf) 15/06/2012Fundamenteel onjuist (Over de afscheidsrede van Robbert Dijkgraaf)
    Wat moet je als wetenschapswatcher nou vinden van de afscheidsrede van scheidend KNAW-president Robbert Dijkgraaf? Dijkgraaf levert kritiek op de politiek vanwege de druk die deze uitoefent op wetenschappers om vooral toegepast onderzoek te doen. Volgens hem zou dit ten koste van fundamenteel onderzoek gaan en, uiteindelijk, van de wetenschap ...
  • Een nieuwe ‘love affair’ (Over Dr. Martens) 01/06/2012Een nieuwe 'love affair' (Over Dr. Martens)
    Het is volgens mij allemaal de schuld van D., het hipste meisje uit de klas. Zij vroeg onze dochter op een dag in het voorbijgaan of die inderdaad ‘nep-Uggs’ droeg. Dat waren het inderdaad. Net zo lelijk als echte Uggs, maar de kenner liet zich hierdoor niet van de wijs brengen. ...
  • Samenwerken of concurreren? (Over wetenschappelijke vooruitgang) 25/05/2012Samenwerken of concurreren? (Over wetenschappelijke vooruitgang)
    “Wetenschappelijke vooruitgang is gebaat bij concurrentie tussen wetenschappers. In plaats van samenwerking tussen wetenschappers te stimuleren, zou de overheid eerder concurrentie moeten bevorderen.” Dat is geloof ik in het kort waar het artikel van natuurkundige en wetenschappelijke hotemetoot Ad Langendijk in NRC Handelsblad van afgelopen woensdag (‘Egoïsme is essentieel in ...
  • Excommunicatie (Over het recht om te worden vergeten) 18/05/2012Excommunicatie (Over het recht om te worden vergeten)
    Voor ik het vergeet: even iets over een onderwerp waar we nog veel over zullen horen de komende jaren. Europees Commissaris Viviane Reding (Grondrechten) pleitte enige tijd geleden voor een ‘recht om te worden vergeten’. Ze wil dat wij het recht krijgen om zelf te bepalen welke persoonlijke informatie wordt ...
  • Pro plagiaat (Wetenschappelijk wonderland) 04/05/2012Pro plagiaat (Wetenschappelijk wonderland)
    Vandaag werd Alice Pleasance Liddell geboren (4 mei 1852 – 16 november 1934), de Engelse muze van Lewis Carroll (pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson) bij het bedenken van Alice’s Adventures in Wonderland en Through the Looking Glass. Alice Liddell was de middelste van de drie dochters (Lorina, Alice en Edith) ...
  • Een Disney-hater (Over Loudon Wainwright III) 27/04/2012Een Disney-hater (Over Loudon Wainwright III)
    “Bloody Motherfucking Asshole”, noemde dochter Martha hem in het gelijknamige nummer, en in Dinner at Eight wenste zoon Rufus hem dood: “No matter how strong, I’m gonna take you down with one little stone. I’m gonna break you down and see what you’re worth, what you’re really worth to me.” ...
  • Ziel-ig (Over de maand van de filosofie, 2012) 20/04/2012Ziel-ig (Over de maand van de filosofie, 2012)
    De ‘ziel’ lijkt wel onsterfelijk. Als gespreksonderwerp tenminste. Al eeuwenlang bakkeleien filosofen over de vraag of de ziel bestaat. De maand van de filosofie heeft dit jaar als onderwerp ‘de ziel’, en vorige week werd er tijdens de nacht van de filosofie gediscussieerd door mensen die geloven dat de ziel ...
  • Nog een moment voor een ‘monument’ (Bij het afscheid van J.L. Heldring, 2) 13/04/2012Nog een moment voor een 'monument' (Bij het afscheid van J.L. Heldring, 2)
    Vijfentwintig, dertig jaar geleden werd ik in de Kalverstraat aangesproken door iemand van de Scientology Kerk die me enkele vragen wilde stellen. Ik liet hem weten dat ik daar weinig voor voelde, omdat ik wist dat het de bedoeling was mij te laten geloven dat ik een veelbelovende jongeman was, ...
  • Moment voor een ‘monument’ (Bij het afscheid van J.L. Heldring) 06/04/2012Moment voor een 'monument' (Bij het afscheid van J.L. Heldring)
    Van de week liet de 94-jarige J.L. Heldring weten dat hij na meer dan 50 jaar trouwe dienst stopt als columnist bij NRC Handelsblad. Tot erg veel jammerklachten heeft dat niet geleid – vergelijk dat eens met de wanhopige reacties van de lezers van Het Parool op het vertrek van ...
  • Pesticide gezocht (Over ‘Gepest’ van Peter van der Vorst) 30/03/2012Pesticide gezocht (Over 'Gepest' van Peter van der Vorst)
    Gisteren voor het eerst naar ‘Gepest’ gekeken van programmamaker Peter van der Vorst voor RTL 4. Is het een goed programma? Ja en nee. Ja omdat het een mooie combinatie is van vertrouwd en toch spannend, zoals Spoorloos, Het mooiste meisje van de klas, Klasgenoten en nog wat van die programma’s dat ...
  • Encyclopedia Non-Brittannica (Bekentenissen van een encyclopedist) 16/03/2012Encyclopedia Non-Brittannica (Bekentenissen van een encyclopedist)
    In het pre-computer en -internettijdperk was de Encyclopedia Brittannica uitstekend geschikt als statussymbool, maar met de komst van Encarta en Wikipedia verwerd de keizer der encyclopedieën tot een sta-in-de-weg. Nu heeft de Encyclopedia Brittannica eindelijk het loodje gelegd, en rouwig hoeven we er niet om te zijn. De natuurlijke opvolger, ...
  • Balletje hooghouden (Over de Citotoets) 09/03/2012
    Het Nederlands Kampioenschap Balletje hooghouden (NKB) is weer voorbij. En zoals elk jaar vraag ik me af waarom we onze pupillen dit toch aandoen. Waarschijnlijk heeft iemand ooit eens bedacht dat je een voetballertje in de dop kunt beoordelen aan zijn vermogen om een bal hoog te houden. Of heeft ...
  • Met uitzondering van El Bulli natuurlijk (Bewondering vs. liefde) 02/03/2012Met uitzondering van El Bulli natuurlijk (Bewondering vs. liefde)
    Geen idee of Diederik Samsom de volgende leider van de PvdA wordt, maar hij lijkt me wel verreweg de interessantste kandidaat. Interessant omdat hij veel weg heeft van een gespleten persoonlijkheid. Dat maak ik tenminste op uit een artikel van Simon Rozendaal (Elsevier): Samsom is een verklaard tegenstander van kernenergie ...
  • Creatieveling vs. controleur (Minder fraude in de wetenschap) 17/02/2012Creatieveling vs. controleur (Minder fraude in de wetenschap)
    Stel, je wilt fraude in de wetenschap tegengaan. Of liever gezegd, je wilt tegengaan dat wetenschappers gegevens verzinnen, vervalsen of verzwijgen. Hoe doe je dat? De oplossingen die de afgelopen tijd worden voorgesteld, komen vooral neer op meer openbaarheid en meer controle: wetenschappers zouden moeten verantwoorden hoe ze aan hun gegevens ...
  • Slecht voor de kunst, goed voor de creativiteit (Over de bezuinigingen van Halbe Zijlstra) 10/02/2012Slecht voor de kunst, goed voor de creativiteit (Over de bezuinigingen van Halbe Zijlstra)
    ‘Had Halbe Zijlstra toch gelijk?’, kopte de Volkskrant onlangs boven een achtergrondverhaal over de verregaande bezuinigingen op de kunst. De strekking van het artikel: door de bezuinigingen die Zijlstra doorvoert, zijn kunstenaars (en musea en ander culturele instellingen) gedwongen de markt op te zoeken en als ‘culturele ondernemers’ het publiek ...
  • Rutte en Roemer (Meer of minder markt?) 27/01/2012Rutte en Roemer (Meer of minder markt?)
    ‘Minder overheid en meer markt’. In de jaren tachtig was dit hét recept om de overheidsfinanciën te saneren; in de jaren negentig om de kwaliteit en de efficiency te verhogen van diensten waarop de overheid vroeger een monopolie had. Privatisering en deregulering van overheidsbedrijven moest ertoe leiden dat diensten beter, ...
  • Stem ohne Eigenschaften (Over de finale van The Voice of Holland) 20/01/2012
    Is het een kwestie van smaak wie vanavond The Voice of Holland wint? Toch niet helemaal: degene die het zuiverst zingt, de langste uithaal heeft en anderszins vocaalobjectief gezien de beste is, maakt de meeste kans om te winnen. Voor het overige is het inderdaad een kwestie van smaak, maar ...
  • Goede voornemens (Op 2012) 06/01/2012Goede voornemens (Op 2012)
    Dit jaar maar eens geen goede voornemens. De tijd van goede voornemens ligt nu wel achter me, dacht ik zo. Het zou zinloos zijn om voor de zoveelste keer een lijst ‘stoppen met roken/drinken – vroeger opstaan – meer sporten’ te komen. Het lukt me toch niet. Goede voornemens zijn voor ...
  • Kerstmis (en waarom we het dit jaar weer niet vieren) 26/12/2011Kerstmis (en waarom we het dit jaar weer niet vieren)
    Vreemd, dat Sinterklaas zo veel protest oproept en Kerstmis niet. Je kunt van Sinterklaas zeggen wat je wilt, maar het is tenminste een authentiek, historisch verantwoord feest, dat in de loop van de eeuwen zijn oorspronkelijke karakter heeft behouden. Natuurlijk is het racistisch (en misschien ook wel paternalistisch en diervijandig) ...
  • Kennis versus waardering (Een duidelijk verhaal) 16/12/2011Kennis versus waardering (Een duidelijk verhaal)
    Hoe weet je eigenlijk of een schrijver de moeite waard is? Laten we in gedachten eens een assenstelsel tekenen. De ene as geeft de aard van het onderwerp weer (van moeilijk naar makkelijk), de andere as de toegankelijkheid van een informatief bedoelde tekst over datzelfde onderwerp. Dan blijken er vier soorten ...
  • De slag om Europa (Na de mislukte top) 09/12/2011De slag om Europa (Na de mislukte top)
    Wie gaat de komende slag om Europa winnen? Deze keer hebben we met een wel zeer arglistige vijand te maken. In grootheidswaanzin doet hij niet onder voor Caesar, Napoleon, Hitler en al die andere zelfbenoemde ‘masters of the universe’ die in vroegere tijden over Europa zijn heengegaan. Maar bij hen wist ...
  • Hoort wie klopt daar… (Jeugdherinnering) 02/12/2011Hoort wie klopt daar... (Jeugdherinnering)
    Er gaat geen Sinterklaas of Kerst of andere feestdag voorbij of ik zie H. langsfietsen. De laatste keer dat ik hem ook werkelijk sprak moet in de laatste klas van de lagere school zijn geweest, toen ik hem niet had uitgenodigd voor mijn verjaarspartijtje. H. had mij enkele maanden terug wel ...
  • Voorheen Vinken (Een anekdote) 11/11/2011Voorheen Vinken (Een anekdote)
    Wat typeert iemands uitzonderlijkheid beter dan dat er allerlei anekdotes over hem de ronde doen? Over mensen die je kent, kun je honderduit vertellen – je was er zelf bij toen hij dit of toen zij dat. Maar dat je verhalen kent over iemand die je nooit hebt ontmoet, dat ...
  • R.I.Pod (Bij de dood van de iPod) 30/09/2011R.I.Pod (Bij de dood van de iPod)
    Het moest er ooit van komen, en nu lijkt het eindelijk zo ver: het einde van de iPod. CNN rept van geruchten dat alleen de iPod Classic zou verdwijnen, maar we mogen ervan uitgaan dat ook de Nano en de andere modellen in hun voortbestaan worden bedreigd. Want waarom nog ...
  • Zielenheil of zielengif (Over wetenschappelijke fraude) 23/09/2011Zielenheil of zielengif (Over wetenschappelijke fraude)
    Hoe erg is het wanneer een hoogleraar psychologie fraude pleegt? Ach. Het hangt er maar net van af welke functie we vinden dat de psychologische wetenschap vervult. De psychologie dient twee doeleinden. In de eerste plaats moet de psychologie een beetje uitleggen hoe wij in elkaar steken, wat onze drijfveren zijn, waarom we ...
  • Hij heeft altijd gelijk (over Frits Bolkestein) 09/09/2011Hij heeft altijd gelijk (over Frits Bolkestein)
    Al in 1991 waarschuwde hij dat het superieure Westen het wel eens moeilijk zou krijgen met de immigratie van inferieure moslims. Ik geloof niet dat hij de aanslag op de Twin Towers heeft voorspeld, maar veel zal het niet hebben gescheeld. Hij zat er in elk geval bovenop met zijn ...
  • Copy/Paste (De stijl van een moderne terrorist) 12/08/2011Copy/Paste (De stijl van een moderne terrorist)
    Zo, hè hè, eindelijk het verzamelde werk van de tot voor kort onbekende auteur Andrei Breivik uit. Hoewel Breivik naar mijn weten geen schrijversloopbaan ambieert (hij heeft in elk geval een heel ander carrièrepad gekozen), kan zijn werk onder kenners op enige waardering rekenen. Een beetje langdradig, is de consensus, ...
  • In plaats van geld (Waarom werken we eigenlijk?) 22/07/2011In plaats van geld (Waarom werken we eigenlijk?)
    Laatst was er weer eens zo’n onderzoek — de bron heb ik ff niet bij de hand, het zou Intermediair kunnen zijn, maar het is niet de moeite waard het op te zoeken — waaruit ‘blijkt’ dat mensen toch vooral voor het geld werken. Wat een onzin, wat een oversimplificatie. ...
  • Brodeloze kunsten (De markt of de marge) 15/07/2011Brodeloze kunsten (De markt of de marge)
    “Sommige mensen houden van thrillers of van westerns of van horrorfilms. Ik houd van films die geld opleveren”, zei de bedrijfsleider van de bioscoop waar ik als student in het pre-yuppentijdperk werkte. Destijds was ik verrast, om niet te zeggen gechoqueerd door zijn woorden. Zo’n banale visie was ik nog ...
  • Zoiets? (Over de vrijspraak van Geert Wilders) 24/06/2011Zoiets? (Over de vrijspraak van Geert Wilders)
    Dat Geert Wilders zou worden vrijgesproken van groepsbelediging en wat al niet meer, viel te verwachten. Wel was de argumentatie van de rechter nogal verrassend. Wilders heeft zijn uitspraken gedaan ‘in de context van een maatschappelijk debat’, aldus de rechter. Wat bedoelt hij daarmee? De eerste politicus die uitspraken doet ...
  • De oplossing (Over het ‘probleemveroorzakend vermogen’) 10/06/2011De oplossing (Over het 'probleemveroorzakend vermogen')
    Slechte zaak, dat in personeelsadvertenties nog altijd wordt gevraagd om mensen met een groot ‘probleemoplossend vermogen’. Problemen oplossen? Niet zo’n kunst, een kwestie van tijd, geld en de juiste mensen om aan te delegeren zodat zij jouw problemen kunnen oplossen. ‘Probleemvermijdend vermogen’, dat lijkt me pas een waardevolle eigenschap: problemen voorkomen, ...
  • Jobhopperhub (Bij de beursgang van LinkedIn) 20/05/2011Jobhopperhub (Bij de beursgang van LinkedIn)
    Zelfs de grootste digibeten en de achterlijkste bedrijven hebben zich bekeerd tot Facebook, LinkedIn en andere sociale media. Herinneringen aan de eerste internethype dringen zich op. Vijftien jaar geleden aarzelden veel bedrijven of ze iets op internet te zoeken hadden. “Een tijdje terug waren ‘bulletin boards’ het helemaal, nu is ...
  • :-/ (Over het massaontslag bij KPN) 22/04/2011:-/ (Over het massaontslag bij KPN)
    Het merkwaardigste nieuws van de afgelopen dagen was het bericht dat KPN de komende jaren tienduizenden mensen gaat ontslaan vanwege de tegenvallende inkomsten uit het sms-verkeer. Zorgen al die tienduizenden mensen er dan voor dat we sms’jes kunnen versturen?, vraag je je dan als geïnteresseerde leek af. Zo ja, dan moet KPN ...
  • Boekenman vertilt zich (Over ‘De utopie van de vrije markt’ van Hans Achterhuis) 15/04/2011Boekenman vertilt zich (Over 'De utopie van de vrije markt' van Hans Achterhuis)
    Zelden zal ik iemand zo bewonderd hebben als de filosoof Hans Achterhuis, onze ‘denker des vaderlands’. Niet omdat hij zo’n originele denker is – er is geen ‘Grot van Achterberg’ en geen Achterbergiaanse school – wel omdat hij zo eerlijk is. Zijn beste werk kun je lezen als afrekening met zijn ...
  • De vloek van de tijger (Over Ama Chua’s ‘Strijdlied van de tijgermoeder’) 08/04/2011De vloek van de tijger (Over Ama Chua's 'Strijdlied van de tijgermoeder')
    Ik heb mijn twee kinderen altijd behandeld zoals van je van een goede tijgervader mag verwachten. Streng maar rechtvaardig. Niet omdat ik dat zo graag wil – neuhhh, ik ben een joviale kindervriend in het diepst van mijn gedachten en als ik mijn zoon afros of mijn dochter huisarrest geef, ...
  • Het geheim van Berlijn (Lessen voor Amsterdam) 01/04/2011Het geheim van Berlijn (Lessen voor Amsterdam)
    Je zou het niet zeggen als je op een winderige, koude wintermiddag door de stad ijsbeert, maar Berlijn schijnt toch echt de hipste stad van Europa te zijn. Het is ‘de uitgaansstad van Europa’, weet de Wikipedia, ‘bekend vanwege het hoog-ontwikkelde culturele leven (festivals, nachtleven, musea, kunsttentoonstellingen enz.) en de ...
  • Uren zoek met zoeken (Voor Maxime Verhagen) 11/03/2011Uren zoek met zoeken (Voor Maxime Verhagen)
    Niet dat ik er ooit studeerde (dat lukte niet, het was er te slecht geventileerd, te plakkerig, de wc’s waren er te smerig en de broodjes te klef) maar ik kwam vaak in de universiteitsbibliotheek. Vrijwel dagelijks zelfs, uren en nog eens uren heb ik er doorgebracht. Ik moest er ...
  • Muziek van vroeger (Over The King of Limbs) 04/03/2011Muziek van vroeger (Over The King of Limbs)
    Je zou je leven natuurlijk kunnen indelen aan de hand van gebeurtenissen zoals je ze hebt beleefd, niet volgens de volgorde waarin ze werkelijk hebben plaatsgevonden. Een subjectieve chronologie: de belangrijkste gebeurtenissen – de geboorte van je kind, de scheiding van je ouders, de dood van je broer en al ...
  • Meer dan 1.000 woorden (Over de World Press Photo 2011) 18/02/2011Meer dan 1.000 woorden (Over de World Press Photo 2011)
    “Ik wilde haar schoonheid laten zien”, zei fotografe Jodi Bieber over de foto die dit jaar de eerste prijs won bij World Press Photo, van die jonge Afghaanse vrouw van wie de neus en oren zouden zijn afgehakt (dat van de neus klopt, dat kun je zien, dat van de ...
  • De laatste man (Toekomstvisioen) 11/02/2011De laatste man (Toekomstvisioen)
    2050. De strijd der seksen is in het voordeel van de vrouw beslecht. De vrouwen hebben ook het probleem van de overbevolking opgelost. Ik ben de laatste man. De laatste man die vandaag aan de beurt was, bedoel ik. Ik heb gedoneerd aan Onze Moeder. Mama zei dat het misschien pijn ...
  • Egyptische geiser (Een netwerkrevolutie?) 04/02/2011Egyptische geiser (Een netwerkrevolutie?)
    Tot voor kort werden sociale media vooral gezien als een zoveelste marketingkanaal. In elk geval sinds een paar jackassachtige jongens ontdekten dat je een fontein kunt opwekken als je Mentos en Diet Coca Cola combineert. Coca Cola negeerde de You Tube-filmpjes met spuitende colaflessen, maar Mentos sprong er handig op ...
  • De sadomasomanager (Bij het afscheid van Steve Jobs) 21/01/2011De sadomasomanager (Bij het afscheid van Steve Jobs)
    Een goede leider moet vooral een toffe peer zijn, heet het. Vroeger, ja heel vroeger, toen misschien niet. Toen de wereld minder veranderlijk was dan in deze verwarrende moderne tijden. Vroeger, toen je als baas de dictator kon uithangen, toen je bevelen kon uitdelen die je ondergeschikten maar hadden uit ...
  • Een taal te ver (Over het Chinees) 14/01/2011Een taal te ver (Over het Chinees)
    Zal het Chinees het Engels ooit overvleugelen als wereldtaal? Het lijkt voor de hand te liggen. Nu is Chinees al de grootste taal ter wereld, maar buiten China wordt het nauwelijks gesproken. Maar over enkele jaren is de Chinese economie de grootste ter wereld. Dan doen we er toch goed ...
  • Lijstebrij (Over de Top 2000) 31/12/2010Lijstebrij (Over de Top 2000)
    Voor het eerst in jaren weer eens intensief naar de Top 2000 op Radio 2 geluisterd, en het was een onverwacht boeiende ervaring. Er wordt wel eens gezegd dat elk jaar dezelfde nummers in de Top 2000 staan, maar dan in een iets andere volgorde. Dat is niet zo, al moet ...
  • Citizen Zuckerberg (Over de film/man van het jaar) 24/12/2010Citizen Zuckerberg (Over de film/man van het jaar)
    WAT? The Social Network de film van het jaar? Maar dames en heren filmcritici toch. The Social Network is toch gewoon een remake van de klassieker Citizen Kane uit 1941?! Eenzelfde opbouw – een raamvertelling met flashbacks over de wederwaardigheden van de hoofdpersoon. Eenzelfde soort hoofdpersoon – een ondernemer pur sang, die zich ...
  • Al is de waarheid nog zo snel… (Over Julian Assange) 03/12/2010Al is de waarheid nog zo snel... (Over Julian Assange)
    – En wat doet jouw vader, Innocentia? – Hij vertelt altijd de waarheid, juf. – Aah… een journalist? – Nee, journalisten bepalen voor anderen wat belangrijk is. Zo arrogant is mijn vader niet. Hij is geen opinileider of smaakmaker, hij vertelt alleen maar hoe het zit. Wat anderen met die kennis doen, moeten ...
  • Sollicitatiegesprek (Les in succes deel 3) 26/11/2010Sollicitatiegesprek (Les in succes deel 3)
    En als ze je dan ten slotte vragen ‘hoe je jezelf over vijf jaar ziet’, dan zeg je – (Terwijl je volkomen terecht denkt: wat een onzinvraag. Vijf jaar geleden had ik niet kunnen bevroeden dat ik hier te midden van dit stelletje ja-knikkers en nee-doeners en hielenlikkers zou zitten. De invloed ...
  • Twee medailles (Over Alan Turing en Bletchley Park) 19/11/2010Twee medailles (Over Alan Turing en Bletchley Park)
    Toeval bestaat wél, ik weet het. Maar het is wel heel toevallig dat ik voor mijn verjaardag van mijn lieve oud-tante uit Engeland een boek krijg over Bletchley Park (het prachtige The Secret Life of Bletchley Park van Sinclair McKay) en de volgende dag in de Automatisering Gids lees dat ...
  • Les in succes 2 (Over hard werken) 05/11/2010Les in succes 2 (Over hard werken)
    Wat ik nu weer hoor: vriend N. heeft zijn baan moeten opgeven omdat hij overspannen is. Achteraf verbaast het me niet, maar ik had het niet zien aankomen en zuur is het wel. N. is – pardon, was – wat je noemt een harde werker. Niet de beste schrijver die ...
  • Een rechtse hobby (Over kunst) 22/10/2010Een rechtse hobby (Over kunst)
    Kunst is misschien geen rechtse uitvinding, maar veel scheelt het niet. De eerste echte kunst – waarvan de maker bekend was, bedoel ik – werd in opdracht van de Rooms-Katholieke kerk vervaardigd. De enige echte rechtse kerk, met andere woorden, die kunstenaars als Giotto al in de 13e eeuw in staat ...
  • Met terugwerkende kracht (Over Hans Janmaat, de waan van de dag en de pendule van de tijdgeest) 15/10/2010Met terugwerkende kracht (Over Hans Janmaat, de waan van de dag en de pendule van de tijdgeest)
    Van de week luisterde ik nog eens gefascineerd naar het interview ‘De blanke top der duinen‘ met Hans Janmaat voor de VPRO uit 1983. Bij mij roept het vooral schaamte op. En mededogen. Die arme Janmaat. Waarom heb ik hem destijds niet sterker verdedigd? Niet dat ik met hem sympathiseerde – ...
  • PVV-deologie (Over ‘De schijn-élite van de valse munters’) 01/10/2010PVV-deologie (Over 'De schijn-élite van de valse munters')
    Niet de nu al historische uitspraak ‘Hitler was een socialist’ vond ik het opmerkelijkst aan de vele recente interviews met Martin Bosma, de tweede man van de PVV, naar aanleiding van zijn nieuwe boek ‘De schijn-élite van de valse munters’. Nee, ik heb me vooral verbaasd over zijn stelling dat ...
  • Vergeefse jacht (Over Idols-achtige programma’s) 24/09/2010Vergeefse jacht (Over Idols-achtige programma's)
    Idols schijnt van de Nederlandse buis te zijn verdwenen, verneem ik uit betrouwbare bron (mijn dochter). Maar gelukkig zijn er de afgelopen jaren talrijke Idols-lookalikes bijgekomen: allemaal programma’s rondom een afvalrace met veel aandacht voor de afvallers. Kijken naar kneusjes is immers net zo vermakelijk als kijken naar werkelijke talenten ...
  • Als ik de baas was… (Over de Miljoenennota 2010) 17/09/2010Als ik de baas was... (Over de Miljoenennota 2010)
    De Miljoenenennota wordt volgende week dinsdag gepresenteerd, maar iedere zichzelf respecterende journalist heeft ‘m al ingezien. Ik niet dus. Geen probleem, toch een uitgelezen moment om stil te staan bij wat ik zou doen als ík de baas van Nederland was. Als ik de baas van Nederland was, dan… Dan zou ik ...
  • De kracht van de zwakte (Over je kwetsbaar opstellen) 10/09/2010De kracht van de zwakte (Over je kwetsbaar opstellen)
    Laatst kwam W.J. langs. “Tijd niet gezien, hoe gaat het, ik was in de buurt, kan ik even boven komen.” En voor ik er erg in had, had ik hem een glas wijn ingeschonken en nog voor de tweede ronde had hij mij in de hoek gedreven. Hij was niet ...
  • Troebel Bloed (Waar gaat True Blood over?) 27/08/2010Troebel Bloed (Waar gaat True Blood over?)
    True Blood schijnt de succesvolste serie van HBO sinds The Sopranos te zijn, maar wordt door critici slechts matig gewaardeerd. Op het online magazine Slate woedt zelfs een discussie hoe het toch komt dat True Blood minder gunstig wordt besproken dan Mad Men. Misschien doordat niet bepaald duidelijk is wat ...
  • MVO welles-nietes 20/08/2010MVO welles-nietes
    Interessanter dan de vraag of crisis nu vooral in de Angelsaksische of in de continentale wereld meer bureaucratie heeft opgeleverd, is misschien de vraag of de crisis een stimulans vormt voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ik denk van niet en ik denk van wel. Ik denk van niet: Voor bedrijven betekent de economische ...
  • Bureaucratische beslommeringen 13/08/2010Bureaucratische beslommeringen
    Als je me enkele jaren geleden had gevraagd wat de komende decennia hét centrale ‘issue’ in het bedrijfsleven zou worden, had ik zonder aarzelen geantwoord: het conflict tussen het Angelsaksische en het Rijnlandse model. Waar staat een onderneming voor, wiens belangen dient een bedrijf? Is winstmaximalisatie het ultieme streven of ...
  • Meta-muzikantenmuziek (Vakantie 2010) 30/07/2010Meta-muzikantenmuziek (Vakantie 2010)
    Vakantie is de verveling verdrijven door verdieping te zoeken. Dit jaar breng ik uren door op Spotify, op zoek naar muziek die ik eigenlijk altijd al had willen beluisteren, niet had mogen missen en werkelijk eens moet horen. En zo bevind ik me op het spoor van de obscure reggaeplaten ...
  • Van het doel en de middelen (Over het Nederlands elftal) 09/07/2010Van het doel en de middelen (Over het Nederlands elftal)
    Kort samengevat komen alle uren- en ellenlange discussies over het Nederlands elftal hier op neer: Nederland maakt een goede kans om wereldkampioen te worden, maar dan moeten ‘we’ niet toegeven aan onze neiging tot mooivoetballerij. Vreemd. Om te beginnen omdat ‘resultaatvoetbal versus mooivoetballerij’ een rare schijntegenstelling is. Goed voetbal is soms ...
  • Zwaard of ploegijzer? (Over de ontdekking van de Higgs-Bosondeeltjes) 19/06/2010Zwaard of ploegijzer? (Over de ontdekking van de Higgs-Bosondeeltjes)
    God bestaat! Nou ja, het goddeeltje bestaat: van de week schijnen bij protonbotsingen in de Large Hadron Collider twee Higgs-Bosondeeltjes te zijn ontdekt. Goddeeltjes, zoals ze ook wel worden genoemd. De Higgs-Bosondeeltjes vormen samen een Higgs-veld, dat verantwoordelijk is voor massa. Op www.grenswetenschap.nl staat een uitvoerige, duidelijke verhandeling. In het kort komt ...
  • Mijn stem kwijt (Na de verkiezingen) 11/06/2010Mijn stem kwijt (Na de verkiezingen)
    Waarom, vraag ik me elke verkiezing weer af, zou ik eigenlijk nog stemmen? Ik begrijp dat de stemmen van alle kiezers samen enige invloed hebben op de politiek, maar mijn eigen kleine stemmetje gaat toch verloren in het grote koor? Wat maakt het uit of ik mijn stem laat horen ...
  • Stemwijzer (Over de komende verkiezingen) 04/06/2010Stemwijzer (Over de komende verkiezingen)
    Wat moeten we nu weer stemmen? Eén ingewikkeld, en twee simpele antwoorden. Eerst het ingewikkelde, dat ervan uitgaat dat politiek een soort omgekeerd beveiligen is. Het beveiligingsbedrijf, de EDP-auditor en de verzekeraar kijken naar ‘risico maal schade’. Welke gevaren zijn er? Wat zijn de mogelijke gevolgen? Kortom: wat is de mogelijke schade? En ...
  • De puntjes op de i (Over perfectionisme) 28/05/2010De puntjes op de i (Over perfectionisme)
    We moeten nog even de puntjes op de i zetten. Welke puntjes? Op de i. Welke i? Dé i. De i die nog geen puntjes heeft. Trema, bedoel je? Een trema op de i? Trema? Die twee puntjes die je op een i zet. Als je niet wilt dat de i maar één puntje heeft.. Nee, geen trema. ...
  • Kennis versus contact (Over web 2.0) 21/05/2010Kennis versus contact (Over web 2.0)
    Een van de verleidelijkste features van mijn nieuwe Sony Ericsson Xperia 10 telefoon met z’n Blue Curacao-blauwe scherm is de directe koppeling met Twitter, Hyves, Facebook en meer van die web 2.0-toepassingen. Elke keer dat een van mijn vele virtuele vrienden een digitale oprisping heeft, kan ik deze op mijn ...
  • De trainerswissel (Over Wouter Bos en Job Cohen) 14/03/2010De trainerswissel (Over Wouter Bos en Job Cohen)
    Wat moet een team waarvan de trainer is vertrokken wegens slechte prestaties? Met het vertrek van een falende leider zijn de problemen nog niet opgelost. Er moet immers een nieuwe trainer komen, het liefste een veel betere trainer. Er wordt nogal eens gedacht dat het ontslag van een trainer tot een ...
  • De echtscheidingsschat (Het Julia-Sean-dilemma) 26/02/2010De echtscheidingsschat (Het Julia-Sean-dilemma)
    Ik denk dat ze een verkeerde wissel op het belangrijkste moment van haar leven maakt, maar aan het begin van het derde seizoen van Nip/Tuck wil Julia definitief scheiden van Sean. Ze houden toch van elkaar? Zo slecht is hun huwelijk toch niet? En vat Sean het niet heel grootmoedig ...
  • Gen-iale eugenetica (Over de afscheidsrede van Rolf Hoekstra) 19/02/2010Gen-iale eugenetica (Over de afscheidsrede van Rolf Hoekstra)
    Een nagekomen bericht uit het Darwinjaar, lijkt het wel, dat artikel in Het Parool van afgelopen woensdag over de afscheidsrede van hoogleraar erfelijkheidsleer Rolf Hoekstra, ‘Darwin voorbij’. Hierin waarschuwt hij dat medische ingrepen kunnen leiden tot genetische achteruitgang van de menselijke soort. Immers: “Doordat het principe van natuurlijke selectie wordt ...
  • Epigonisme of grote kunst? (Over maniërisme) 12/02/2010Epigonisme of grote kunst? (Over maniërisme)
    De (oud)docent van de Rietveldacademie die ik laatst sprak was tegen de meeste van zijn studenten erg aardig geweest, behalve tegen een handjevol begaafde leerlingen. Hoe talentvoller iemand was, hoe strenger je als docent moest zijn, vond hij. Niet dat ook maar één van zijn oud-studenten het tot beeldend kunstenaar ...
  • Feitenbrij (Over ‘Nederlandse journalisten houden niet van journalistiek’) 05/02/2010Feitenbrij (Over 'Nederlandse journalisten houden niet van journalistiek')
    Journalisten, waartoe dienen die eigenlijk? Om mensen te informeren over van alles en nog wat, om feiten te verschaffen. Feiten, waartoe dienen die eigenlijk? Feiten zijn een soort grondstof voor meningen. Voed de mensen feiten, en er komen meningen uit. Soms rechtsdraaiende meningen, soms linksdraaiend. Dat hangt af van de ...
  • Voordenken (Zwijgenderwijs) 29/01/2010Voordenken (Zwijgenderwijs)
    “Denk toch eens na voordat je spreekt”, werd me vroeger nog wel eens toegevoegd. Het heeft gewerkt, voor spontane opmerkingen hoef je bij mij niet meer aan te kloppen. Dat heeft inderdaad z’n voordelen, maar persoonlijk vind ik het jammer. Je (ik in elk geval) krijgt de beste ideeën vaak pas ...
  • In gesprek met Bibeb (Ze kijkt me onderzoekend aan) 22/01/2010In gesprek met Bibeb (Ze kijkt me onderzoekend aan)
    Vlak voor haar dood gaf de befaamde, van de week overleden publiciteitsschuwe interviewster Bibeb zelf nog een laatste interview weg. Een nu al spraakmakend gesprek. “Heb ik je al verteld dat ik niet zo’n fan van je werk ben?”, vraag ik. (Voor een gesprek als dit heb je eigenlijk een empathisch interviewer ...
  • Plug in, turn on (Het eeuwige leven) 15/01/2010Plug in, turn on (Het eeuwige leven)
    De film Avatar en het recente interview met futurist Ray Kurzweil op Wintergasten hebben me wel aan het denken gezet. In de toekomst kan ik misschien versleten ledematen en organen van tijd tot tijd inwisselen tegen andere, betere onderdelen (zoals in de film Robots ook gebeurt) en me helemaal laten doorspoelen ...
  • Waarover mensen praten als ze ergens niet over praten en niet over praten als ze ergens wel over praten (Bij de dood van Sander Simons) 08/01/2010Waarover mensen praten als ze ergens niet over praten en niet over praten als ze ergens wel over praten (Bij de dood van Sander Simons)
    Onlangs zat ik in de trein schuin tegenover een echtpaar waarvan de man geen neus meer had. Hij droeg een soort elastieken panty om zijn hoofd bij wijze van pleister, waardoor het van de zijkant leek alsof zijn neus zoals bij Voldemort in de Harry Potter-films tegen zijn gezicht werd ...
  • De dood van de toekomst (Kerstmis 2009) 25/12/2009De dood van de toekomst (Kerstmis 2009)
    Vooruitblikken of terugblikken, dat is de vraag. Als je de kranten en weekbladen van de afgelopen dagen doorneemt, wordt er veel teruggeblikt op 2009. En hier en daar wordt ook een poging ondernomen het afgelopen decennium in een paar woorden te vagen. Vooral De Volkskrant is daar goed in geslaagd, met ...
  • Mamkjdgd (Over aardige mensen) 18/12/2009Mamkjdgd (Over aardige mensen)
    In de reeks onware en irritante uitdrukkingen (zie ook de vorige Vers Geperst) deze week: ‘Over met aardige mensen kun je de gracht dempen’, oftwel mamkjdgd. Mamkjdgd is onwaar en irritant zoals alle cliché’s onwaar en irritant zijn. ‘Cliché’s zijn waar’, hoor je wel eens – een cliché op zich, of ...
  • Les in succes (Over leren van fouten) 11/12/2009Les in succes (Over leren van fouten)
    “Van je fouten leer je”, riep een man aan een tafeltje naast ons toen de serveerster struikelde. Grappig bedoeld, maar niet geestig. En niet waar bovendien. Perfectie bereik je niet via een hobbelig parcours van fouten, bedoel ik. De meeste mensen zien hun eigen fouten waarschijnlijk niet eens. En als ze ze ...
  • Vertrouwen zonder controle (Laat de wereld ronddraaien) 27/11/2009Vertrouwen zonder controle (Laat de wereld ronddraaien)
    De economische crisis, zo wordt wel gezegd, is vooral een vertrouwenscrisis. Zit wel wat in natuurlijk: wie erop vertrouwt dat zijn huis in waarde stijgt, ziet niet op tegen een hypotheek die hij maar net kan betalen; wie bang is dat z’n bezit in waarde gaat dalen, zal zich wel ...
  • Te doen of niet te doen (Over crisismanagement) 20/11/2009Te doen of niet te doen (Over crisismanagement)
    Het is een open vraag: is de crisis nu wel of niet voorbij? Het antwoord hangt mede van onszelf af; we zijn immers zelf van invloed op het reilen en zeilen van de economie. Wat we precies moeten doen, is minder duidelijk. Sommige deskundigen pleiten ervoor om een ‘business as ...
  • Gevallen symbool (Over de Berlijnse muur) 13/11/2009Gevallen symbool (Over de Berlijnse muur)
    Misschien is het een open deur (dat mag wel eens, dit is een stukje over de Berlijnse muur), maar meestal is er een scheiding tussen het symbool en dat wat het symbool verbeeldt. Het hakenkruis staat voor nazisme, maar doet zelf geen mens kwaad. Een witte duif symboliseert de vrede, ...
  • De dood van het verhaal (Voorbij het postmodernisme?) 06/11/2009De dood van het verhaal (Voorbij het postmodernisme?)
    Sta me toe een eenvoudig verhaal te vertellen. Een verhaal over de dood van het verhaal. Een verhaal dat al jaren oud is, al vaak verteld, maar dat nog niets aanzeggingskracht heeft ingeboet. Misschien wel een waar verhaal. Laten we bij het begin beginnen, zo hoort dat in verhalen. Het verhaal ...
  • Nederland schrijft (Hoe mensen aan het lezen te krijgen) 30/10/2009Nederland schrijft (Hoe mensen aan het lezen te krijgen)
    Tijdens de landelijke actie ‘Nederland Leest’ geven de bibliotheken het boek Oeroeg van Hella Haasse cadeau aan hun leden. Zo hopen ze ertoe bij te dragen dat Nederlanders meer gaan lezen. Een merkwaardige actie. Van mensen die lid zijn van een bibliotheek mag je verwachten dat ze wel eens een boek ...
  • De smaak van Scheringa (Raadselachtige verzameldrang) 23/10/2009De smaak van Scheringa (Raadselachtige verzameldrang)
    Intrigerend aan de in ongenade gevallen Dirk Scheringa is toch vooral die grote kunstverzameling, tot voor kort ondergebracht in het Scheringa Museum voor Realisme. Vanwaar zijn voorliefde voor kunst? Het is moeilijk deze los te zien van zijn grote liefde: sport, in het bijzonder voetbal. Als amateurpsycholoog ben je geneigd te ...
  • Stageverslag (Schijnduidelijkheid) 16/10/2009Stageverslag (Schijnduidelijkheid)
    Oordelen en beoordeeld worden, er valt kennelijk niet aan te ontsnappen. Gisteren woog ik volgens de weegschaal 3 kilo meer dan een jaar geleden, vandaag moet ik een stagiaire een cijfer geven. Ik zal het spelletje wel meespelen, zeg ik. Maarrrr hecht alsjeblieft niet te veel waarde aan je cijfer. ...
  • In den beginne (Scheiden versus scheppen) 09/10/2009In den beginne (Scheiden versus scheppen)
    Hoe luidt de eerste zin van het Oude Testament ook al weer? “In den beginne schiep God de hemel en de aarde”, hebben we eeuwenlang gedacht. Maar dat is verkeerd vertaald, in de Hebreeuwse oertekst staat: “In den beginne scheidde God de hemel en de aarde”, zegt Ellen van Wolde, ...
  • Uit z’n rol (Dictator, cowboy, bureaucraat of… ) 02/10/2009Uit z'n rol (Dictator, cowboy, bureaucraat of... )
    Intrigerend, die opmerking laatst van premier Balkenende dat hij z’n dag niet had. ‘Je dag niet hebben’ kan tenslotte alleen mensen overkomen die hun dag ook eens wél hebben, mensen die weten wat voor rol ze zouden moeten spelen. Je kunt pas van jezelf zeggen dat je iets verkeerd hebt ...
  • Mijn boeman (Bij de dood van Eduard Zimmermann) 25/09/2009Mijn boeman (Bij de dood van Eduard Zimmermann)
    Niet veel Nederlanders zullen zijn naam kennen, terwijl hij toch enorme invloed op hen moet hebben gehad: de vorige week overleden televisie-pionier Eduard Zimmermann. In 1967 bedacht hij het misdaadprogramma Aktenzeichen XY Ungelöst, waarbij het publiek wordt betrokken bij de oplossing van allerlei misdaden. Het format is in vele landen overgenomen ...
  • Op naar het volgende complot (Over Lost Symbol van Dan Brown) 18/09/2009Op naar het volgende complot (Over Lost Symbol van Dan Brown)
    Een goede roman hoeft geen natuurgetrouwe weergave van werkelijke gebeurtenissen te bieden, en evenmin hoeft een recensie van diezelfde roman trouw te zijn aan het origineel. Sterker nog, het is niet eens noodzakelijk dat de recensent het verhaal dat hij bespreekt goed heeft gelezen. Wat zeg ik, hoe minder hij ...
  • Hokjesgeesten (Over imago en werkelijkheid) 04/09/2009Hokjesgeesten (Over imago en werkelijkheid)
    Hee, er werkt een neger op Buitenlandse Zaken! En een vrouw met Marokkaanse ouders! Verrassend, want het ‘diplomatenklasje’ dat je moet doorlopen om binnen dit ministerie carrière te maken ‘heeft een tamelijk ontoegankelijk imago’, schrijft het weekblad Intermediair deze week. “Vroeger werd het voornamelijk bevolkt door blanke jongens van goede komaf ...
  • Polenparen (Over bezit versus genot) 28/08/2009Polenparen (Over bezit versus genot)
    Een briljante en (maar?) eenvoudige observatie op filosofieblog: we hebben sterk de neiging om in tegenstellingen te denken. Inderdaad. Niet alleen onze huis-, tuin- en keukenfilosofietjes zijn doortrokken van zwart-wit, goed-fout, en enerzijds-anderzijds, ook beroepsfilosofen hebben een voorkeur voor de dialectiek, denken in termen van goed en kwaad en/of de binaire ...
  • De kromme loop van het recht (Over Edwin de Roy van Zuydewijn) 21/08/2009De kromme loop van het recht (Over Edwin de Roy van Zuydewijn)
    Je ziet hem wel eens lopen door de stad, op weg naar de sportschool of de sociale dienst. Zonder vrouw, alleen vergezeld van zijn hond (nee, niet Paco maar een opvolger, die hij verwent alsof het zijn enige kind is). En je komt zijn naam wel eens tegen in de ...
  • De crisis en ik (Wie A heeft gezegd) 14/08/2009De crisis en ik (Wie A heeft gezegd)
    Als ik het CPB en dominee Gremdaat mag geloven, is de crisis voorbij. Maar de media paren macro-optimisme aan micro-onzekerheid. In de krant lees ik vrijwel dagelijks series over hoe de crisis de levens van mensen op hun kop heeft gezet: over bankmedewerkers die luxe-chocola zijn gaan verkopen of een ...
  • Vista voorbij (Bij de introductie van Windows 7) 07/08/2009Vista voorbij (Bij de introductie van Windows 7)
    Vandaag heeft Microsoft een ‘fabrieksversie’ van Windows 7 beschikbaar gesteld, in oktober is het nieuwe besturingssysteem voor iedereen beschikbaar. Het vermaledijde Windows Vista wordt vervangen. Maar wat verbetert er nu eigenlijk? Windows 7 schijnt weinig RAM-geheugen te gebruiken. Vista draait niet goed op computers met minder dan 2 GB intern geheugen. ...
  • Hamsterdam (Over de verloren ‘War on drugs’) 31/07/2009Hamsterdam (Over de verloren 'War on drugs')
    Wel goed gedaan, dat YouTube-filmpje dat Amsterdam verdedigt tegen aantijgingen van de Amerikaanse TV-zender Fox dat de stad een ‘moreel rampgebied’ zou zijn, waar alle criminelen en drugsgebruikers van Europa hun verderfelijke activiteiten vrijelijk kunnen ontplooien. De jonge filmmaker Robbert Nieuwenhuijs wijst erop dat de feiten toch echt voor Amsterdam ...
  • Etenswaardigheden (Tegen accijnzen op fastfood) 24/07/2009Etenswaardigheden (Tegen accijnzen op fastfood)
    Nooit gedacht, maar het is toch echt waar volgens worldometers, een site met real-time statistieken: ondervoeding is een minder ernstig probleem dan overvoeding. Nou ja, zo mag je dat misschien niet zeggen, maar het is een feit: ‘slechts’ 1 miljard van de 6,7 miljard mensen is ondervoed, terwijl ruim 1,1 ...
  • Te veel eer (Over How The Beatles destroyed Rock ‘n’ Roll van Elijah Wald) 17/07/2009Te veel eer (Over How The Beatles destroyed Rock 'n' Roll van Elijah Wald)
    “The Beatles zijn God. Ze zijn de compleetste groep aller tijden. Als klein kind hield ik al een soort zoektocht naar het hoe en waarom van The Beatles. Ik geloof dat sommige mensen op aarde zijn om speciale dingen te doen, maar deze jongens waren zo speciaal, daar moest een ...
  • De daad bij het woord (Bij het nieuwe voetbalseizoen) 10/07/2009De daad bij het woord (Bij het nieuwe voetbalseizoen)
    Nu het nieuwe voetbalseizoen nadert (vroeg, inderdaad) misschien een goed moment om stil te staan bij dat rare ‘Geen woorden maar daden’. Raar, inderdaad, want wat is dat voor een opgeklopte schijntegenstelling? En bovendien, waarom zouden ‘daden’ superieur zijn aan ‘woorden’? Het idee dat daden en woorden op een of andere ...
  • Lege troon (Bij de dood van Michael Jackson 2) 03/07/2009Lege troon (Bij de dood van Michael Jackson 2)
    Ergens gelezen (weet niet meer waar) naar aanleiding van de dood van Michael Jackson: “Vroeger was het altijd: ‘De koning is dood, leve de koning’. Maar nu is de koning dood en is er geen nieuwe koning.” Nog even los van de vraag of Michael Jackson wel zo’n koning was ...
  • Onttroonde koning (Bij de dood van Michael Jackson) 26/06/2009Onttroonde koning (Bij de dood van Michael Jackson)
    “Vroeger was openheid de tol die je moest betalen als beroemdheid, tegenwoordig is het de prijs die je moet betalen om beroemd te worden” – of woorden van dergelijke strekking las ik laatst ergens. Interessant aan Michael Jackson is dat hij beroemd werd in een tijd dat openheid de tol was ...
  • Verloren vertrouwen (Gevaarlijke controle) 19/06/2009Verloren vertrouwen (Gevaarlijke controle)
    Er was eens een waard die zijn gasten niet vertrouwde. Geen wonder. Hij was in het verleden vaak opgelicht; veel van zijn gasten waren zonder te betalen vertrokken, soms zelfs met medeneming van handdoeken, zeepjes en andere spullen. De waard had dat een tijd lang met lede ogen aangezien, tot een ...
  • Het donorcodicilprincipe (Na de Europese verkiezingen 2) 12/06/2009Het donorcodicilprincipe (Na de Europese verkiezingen 2)
    “Sinds kort heb ik een donorcodicil. Niet uit mensenliefde maar uit lafheid en luiheid”, legde ik een vriend laatst uit. “Ik had niet de moed en niet de fut om weerstand te bieden aan een stagiaire die wilde dat ik mijn lichaam na mijn dood zou weggeven. Dus zette ik maar ...
  • Na de Europese verkiezingen (Over populisme 2) 05/06/2009Na de Europese verkiezingen (Over populisme 2)
    Is taal ontstaan als gevolg van de behoefte aan communicatie? Of is het andersom, en is communicatie ontstaan omdat ons taalvermogen het mogelijk maakte. Volgens veel theorieën was onze behoefte er eerst. Ten onrechte – zo staat tenminste in het nieuwe boek ‘Dageraad, hoe taal de mens maakte’ van taalwetenschapper ...
  • Na de Amerikaanse droom (Over de Europese verkiezingen) 29/05/2009Na de Amerikaanse droom (Over de Europese verkiezingen)
    Een ruime meerderheid (60 procent? 70 procent?) van de Nederlandse stemgerechtigden gaat niet stemmen bij de Europese verkiezingen. Als goed democraat – de meerderheid heeft gelijk, en daar pas ik me bij aan – zou ik dus ook niet moeten stemmen. Maar ik aarzel nog. Wie stemt, doet dit in het ...
  • Zwakke heelmeester (Over populisme 1) 22/05/2009Zwakke heelmeester (Over populisme 1)
    Van de week las ik een verhaal van minister-president Balkenende in NRC Handelsblad over hoe wij ‘sterker uit de crisis’ kunnen komen. Eindelijk!, dacht ik. Dat werd tijd! Obama-achtige vergezichten! Een New Deal Nederlandse stijl! JPB goes JFK! Ik ging er even goed voor zitten. En ik begon vol goede ...
  • Van de giraffe en zijn nek (Darwinistische raadsels) 18/05/2009Van de giraffe en zijn nek (Darwinistische raadsels)
    Wat zou een Darwinjaar zijn zonder Darwinistische raadsels? Zoals het raadsel van de lange nek van de giraffe. ‘Evolutionair onverklaarbaar’, aldus een berichtje op de nieuwssite nu.nl. Voor het ontstaan van de lange nek bij giraffes waren tot dusver twee verschillende verklaringen. Sommige onderzoekers dachten dat de dieren gemakkelijker bladeren uit ...
  • Het 11e gebod? (Naar aanleiding van de dood van Karst T.) 08/05/2009Het 11e gebod? (Naar aanleiding van de dood van Karst T.)
    Stel, iemand rijdt met z’n auto in op een menigte en komt daarbij zelf om het leven. Vlak voor hij overlijdt, prevelt hij dat het om een aanslag ging. Grote kans dat hij liegt. Want óf de man is een misdadiger – en zoals bekend spreken misdadigers zelden de waarheid ...
  • Misziend (Over Martin Bril) 24/04/2009Misziend (Over Martin Bril)
    Het is mijn stellige overtuiging dat wie populair is, ook iets bijzonders te bieden heeft. Ik heb niet altijd iets met dat ‘bijzondere’, maar ik verbeeld me dat ik het meestal wel onderken. Frans Bauer? Geef mijn portie maar aan fikkie, maar ik kan me goed voorstellen dat vrouwen op ...
  • Koninginnedag 2009 (Over de handel in tweedehands goederen) 17/04/2009Koninginnedag 2009 (Over de handel in tweedehands goederen)
    In hoeverre kun je iemands karakter aflezen aan z’n interieur, z’n boeken, z’n cd’s en films? Maar zeer ten dele natuurlijk. Dit soort zaken zeggen ook – misschien wel vooral – iets over wie iemand wil zijn. En over hoe hoog iemands aspiratieniveau is; de één steekt nu eenmaal wat ...
  • Ouder (Niet veel wijzer) 10/04/2009Ouder (Niet veel wijzer)
    “En, wat gaat u doen na uw pensioen?”, vroeg een meisje – hou oud zal ze zijn geweest? 20, 25 misschien? Hooguit 25 jaar jonger dan ik dus – me van de week, tijdens een etentje van een tijdschrift waarvan ik onlangs afscheid heb genomen. Ik heb meteen mijn grijze ...
  • Gedempt optimisme (Over de volatiliteit van de volatiliteit) 02/04/2009Gedempt optimisme (Over de volatiliteit van de volatiliteit)
    Ha, de koersen stijgen. Niet dat ik geld heb om weer in aandelen te stappen, maar plaatsvervangende vreugde is ook wat waard. Is het al weer tijd om te kopen? De aandelen zijn nog goedkoop, verdere stijgingen kunnen toch bijna niet uitblijven. Of kan de stemming op de beurs weer ...
  • Oorlogsdagboek (Een jaar strijd der seksen) 27/03/2009Oorlogsdagboek (Een jaar strijd der seksen)
    27-3-2009: Opmerkelijk berichtje in de krant deze week: onder mannen stijgt de werkloosheid, onder vrouwen daalt deze juist. “Bij mannen tussen de 15 en 44 jaar is de werkloosheid toegenomen met 30.000 in één jaar. Bij de vrouwen in die categorie kan nog een daling worden genoteerd van 19.000”, meldt ...
  • Voorbij de grenzen van mijn kennis (Over de algemene relativiteitstheorie) 20/03/2009Voorbij de grenzen van mijn kennis (Over de algemene relativiteitstheorie)
    Vandaag gedenken we de dag dat Albert Einstein, de koning der wetenschappers, in 1916 de algemene relativiteitstheorie ontvouwde, de parel in de kroon van de natuurkunde, de beeldschone koningin van de wetenschap. Maar wat gedenken we eigenlijk? Bij ons op school werd de algemene relativiteitstheorie niet onderwezen, de leraar heeft er ...
  • Pro Bono (Hoe te oordelen over mensen die je niet kent?) 13/03/2009Pro Bono (Hoe te oordelen over mensen die je niet kent?)
    Wat te vinden van de belastingontwijking van Bono?, vroeg ik me vorige week af. Het antwoord was niet erg doordacht, en ging meer over de muziek van U2 dan over het gedrag van Bono. Begrijpelijk, want – zo moet ik vorige week hebben gedacht – de ‘vorm’ is ook veel ...
  • Bono’s belastingontwijking (Ook over kunstkritiek) 06/03/2009Bono's belastingontwijking (Ook over kunstkritiek)
    Lang geleden dacht ik dat je de kunstenaar en zijn kunst onafhankelijk van elkaar moest beoordelen. Een goed boek is niet goed omdat de schrijver zo’n edel mens is, een boek is goed als het prettig leest, als het ontroert, als het schokt, als het bestaansrecht heeft zonder dat de ...
  • Slumdog Millionaire-moment (Herinnering aan Mumbai) 27/02/2009Slumdog Millionaire-moment (Herinnering aan Mumbai)
    Die film Slumdog Millionaire is uiteraard een sprookje, en de kans dat iemand uit de sloppenwijken van Mumbai miljonair wordt is nog kleiner dan dat een New Yorkse effectenmakelaar aan de grond komt te zitten waarna de film Wallstreet Beggar over zijn leven wordt gemaakt. En toch… Als ik India in ...
  • Praten versus schrijven (Tegen het doelgroepgerichte denken) 20/02/2009Praten versus schrijven (Tegen het doelgroepgerichte denken)
    Veel praten versus weinig praten. Laatst constateerde iemand tijdens een vergadering dat ik erg stil was. Mijn verweer – ‘ja maar, ik kan erg goed luisteren’ – ging er niet goed in, en ik voelde dat ik duidelijk tekort was geschoten. Maar waarom eigenlijk?, vroeg ik me naderhand af. Is ...
  • Het geheim van hun succes (Over Uitblinkers van Malcolm Gladwell) 13/02/2009Het geheim van hun succes (Over Uitblinkers van Malcolm Gladwell)
    Waarschijnlijk was de auteur in Nederland, want de laatste weken stond hij in zo’n beetje elke krant en tijdschrift die ik lees geïnterviewd: Malcolm Gladwell, de auteur van The Tipping Point, Blink en nu Outliers (vertaald als Uitblinkers). Het boek gaat, als ik het goed heb begrepen, over waarom sommige ...
  • Oei, god bestaat waarschijnlijk niet (Over het atheïsme van Richard Dawkins) 06/02/2009Oei, god bestaat waarschijnlijk niet (Over het atheïsme van Richard Dawkins)
    Ik zie een rode dubbeldekker rijden: te hard, te kort door de bocht en nog op de linker weghelft ook. En ik lees: “God bestaat waarschijnlijk niet, geniet van het leven” of woorden van dergelijke strekking op de plek waar anders whiskey of lingerie wordt aangeprezen. God bestaat (waarschijnlijk) niet, ‘dus’ ...
  • Stijlloos (Afscheid van Gerrit Krol) 30/01/2009Stijlloos (Afscheid van Gerrit Krol)
    Wat is makkelijker (minder moeilijk, bedoel ik), wat is beter, wat heb je liever? Iemand die je dierbaar is plotseling verliezen of juist te moeten aanzien hoe hij geleidelijk uit het leven wegglijdt? Een onaangekondigde dood – waardoor mensen met stomheid geslagen zijn – of een leven dat langzaam uitdooft, ...
  • Nee, ik kan het niet (Bij de inauguratie van Barack Obama) 23/01/2009Nee, ik kan het niet (Bij de inauguratie van Barack Obama)
    Spreken in het openbaar: ook iets wat ik wel nooit zal kunnen. Ik denk wel dat ik weet hoe het moet. Het is zoiets als acteren. Je leert je tekst van buiten, en die dreun je dan op. Vertragen, versnellen en zelfs afwijken van je tekst kan, maar dat doe je ...
  • Taalstrijd (Bij het Darwinjaar) 16/01/2009Taalstrijd (Bij het Darwinjaar)
    ‘De beste wint (nou ja, soms dan)’ – zo kun je het Darwinisme misschien het beste in één zin samenvatten. Het is een aantrekkelijke theorie, vooral omdat deze op zo veel terreinen toepasbaar is. Het Darwinisme leert ons dat het bestaan maar al te vaak een strijd is – en ...
  • Goede voornemens (De kunst van het ontvangen) 05/01/2009
    Mijn enige goede voornemen voor dit jaar is: wat meer over hebben voor de mensen die mij dierbaar zijn (de mensen die mij niet dierbaar zijn komen misschien volgend jaar aan bod – eerst maar eens makkelijk beginnen). Dacht ik op 1 januari, schuldig als ik me voelde omdat ik ...
  • De laatste boodschappen (Mallaise) 29/12/2008De laatste boodschappen (Mallaise)
    2008 het jaar van de kredietcrisis? Nee, eerder het jaar van de Mallaise: dertig procent van alle shopping malls in Amerika stevent af op een faillissement, zo weet De Gelderlander deze week te melden. Het is verleidelijk de ondergang van de shopping mall te zien als symbool voor de val van ...
  • Boek van het jaar (Hoe te praten over boeken die je niet hebt gelezen) 19/12/2008Boek van het jaar (Hoe te praten over boeken die je niet hebt gelezen)
    Hoewel het toch echt nog meer dan een week duurt voordat 2009 begint, komen de kranten en tijdschriften nu al met lijstjes van de beste boeken van het afgelopen jaar. Helaas ontbrak me dit jaar weer de tijd om ook maar één boek te lezen, maar van de vele boeken ...
  • Probleemvermijdend vermogen (Intelligentie voor dummies, deel 2) 12/12/2008Probleemvermijdend vermogen (Intelligentie voor dummies, deel 2)
    Intrigerend bericht in NRC Handelsblad van afgelopen dinsdag: Schotse mannen die in de Tweede Wereldoorlog sneuvelden hadden in het algemeen een hoger IQ dan Schotse mannen die de oorlog overleefden. Een verklaring biedt het artikel niet, maar die laat zich raden. Hoe hoger iemands IQ, hoe meer schik hij zal hebben ...
  • Bij de vrijlating van een terrorist (Over de aanslagen in Mumbai) 28/11/2008Bij de vrijlating van een terrorist (Over de aanslagen in Mumbai)
    Je hoeft geen jurist te zijn (misschien moet je juist geen jurist zijn) om in te zien dat het effect van een straf vaak precies tegengesteld is aan de bedoeling. Waarom straffen we bijvoorbeeld een terrorist? Er zijn diverse motieven: om slachtoffers genoegdoening te verschaffen, om het heersende rechtvaardigheidsgevoel in een ...
  • De waarde van geld (Vrijheid, vastigheid en …) 21/11/2008De waarde van geld (Vrijheid, vastigheid en ...)
    Geld vertegenwoordigt van oudsher twee, tegengestelde waarden: vrijheid en vastigheid. Vrijheid: je kunt doen wat je wilt, als je maar genoeg geld hebt. Vastigheid: mocht het eens tegenzitten, dan weet je zeker dat je nog altijd kunt overleven. Vreemd genoeg is geen van beide waarden echt houdbaar. Onlangs las ik ergens ...
  • Een geweldig huwelijk (Over Juliana en Bernhard) 14/11/2008Een geweldig huwelijk (Over Juliana en Bernhard)
    Wie was een betere koningin, Beatrix of Juliana? De koningin heeft in een constitutionele monarchie vooral een symbolische functie. Ze herinnert ons er door haar bevoorrechte positie aan dat het lot ons bestaan beheerst – dat we ons leven niet helemaal zelf in de hand hebben, dat voor- en tegenspoed altijd ...
  • De goedheiligman (Over Barack Obama) 07/11/2008De goedheiligman (Over Barack Obama)
    Wij staan voor een beslissend moment in het leven van onze dochter (acht jaar oud, of moet ik zeggen bijna achteneenhalf): moeten we haar vertellen dat Sinterklaas niet bestaat? Ze heeft al de nodige existentiële twijfels en praktische tegenwerpingen. Hoe kan Piet de schoorsteen door terwijl die hermetisch is dichtgemetseld? Hoe ...
  • De kwestie Maradona (Vakman versus manager) 31/10/2008De kwestie Maradona (Vakman versus manager)
    De commentaren op de benoeming van Maradona tot bondscoach van het nationale voetbalelftal van Argentinië lopen sterk uiteen, maar de negatieve reacties zijn voor zover ik het kan overzien toch in de meerderheid. Terecht of niet? Natuurlijk, Maradona was in zijn tijd een geweldige voetballer, maar een lichtend voorbeeld voor de ...
  • Vriend en vijand (Over McCain en Obama) 17/10/2008Vriend en vijand (Over McCain en Obama)
    Het viel te verwachten dat het er hard aan toe zou gaan in de debatten tussen McCain en Obama. Met wie hebben we namelijk de felste discussies? Met degene met wie we het sterkst van mening verschillen? Nee, het is natuurlijk precies andersom: hoe meer overeenstemming er bestaat tussen mensen, hoe ...
  • Verveeld en verzwakt (Over de ‘bore out’) 22/08/2008Verveeld en verzwakt (Over de 'bore out')
    Volgens een onderzoek van de Zwitserse organisatieadviseurs Peter Werder en Philippe Rothlin verveelt 15 procent van de werknemers zich kapot in hun baan. Deze ongelukkigen lijden aan een ‘bore out’, zo viel van de week in de krant te lezen. De bore out een ziekte waarvan de symptomen verdacht veel ...
  • (Zwart)gouden kooi (Over oliemaatschappijen en aandeelhouders) 15/08/2008(Zwart)gouden kooi (Over oliemaatschappijen en aandeelhouders)
    ‘Inflatie, olie en dure olie eisen tol’, ‘Groei economie komt tot stilstand’ en ‘Iedereen er op achteruit’: wie van de week terugkwam van vakantie en de krantenkoppen snelde, kreeg meteen behoefte een paar weken onder te duiken in een nieuwsvrije zone. Maar de een z’n zorg is de ander z’n zegen: ...
  • Flarden (Over – vooral – REM in de stijl van – vooral – Radiohead) 04/07/2008Flarden (Over - vooral - REM in de stijl van - vooral - Radiohead)
    1. Nederlanders zijn mensen die nog geen twee coupletten van het Wilhelmus kennen, maar Losing My Religion woordelijk kunnen meezingen. 2. Waar gaat dat Losing My Religion toch over? “That’s me in the spotlight, losing my religion.” Iemand die beroemd is en daardoor zijn ‘geloof’ verliest – zijn ‘geloof’ dat roem ...
  • Overwinnen door op te geven (Over de verslavende werking van verdriet) 27/06/2008Overwinnen door op te geven (Over de verslavende werking van verdriet)
    Als ik het niet dacht: verdriet kan verslavend zijn. “Bij mensen die maar niet over de dood van een geliefde heenkomen, blijkt óók het beloningscentrum in de hersenen geactiveerd te worden als ze aan de overledene denken”, meldde NRC Handelsblad gisteren. Kennelijk – zegt de Darwinist in mij – vervult verdriet ...
  • Vorm en vent (Over recensenten) 20/06/2008Vorm en vent (Over recensenten)
    Wat maakt iemand tot een goede literatuurrecensent? Twee zaken, denk ik. In de eerste plaats moet een recensent een goed betoog kunnen houden. Ik moet begrijpen waar zo iemand het over heeft, ik wil zijn gedachtegang kunnen volgen, zijn verhaal moet een kop hebben (een vraagstelling), een staart (een conclusie) en ...
  • Niets om trots op te zijn (Ook niet op Nederland) 13/06/2008Niets om trots op te zijn (Ook niet op Nederland)
    Trots is een egocentrisch gevoel. Trots ben je immers op jezelf. Of liever gezegd op wat jij volgens jezelf hebt gepresteerd. Hoe meer iemand geneigd is zijn eigen prestaties te overschatten, hoe trotser hij is. En zelfoverschatting ligt op de loer. Zelfs als we niet te licht denken over de inbreng ...
  • Ongeboren gevoelens (Een embryo spreekt) 06/06/2008Ongeboren gevoelens (Een embryo spreekt)
    “Als ik straks niet word geboren, zullen jullie me niet missen. Niet echt, tenminste. Misschien hebben jullie een voorstelling van wie ik had kunnen worden. Misschien dat jullie nieuwsgierig zijn of die voorstelling correct is en of ik mijn potentieel ga verwezenlijken (kleine kans, overigens, er kan zo veel misgaan). ...
  • Opzij, opzij, opzij (Over de verkiezing van de Mooiste Man van Nederland) 30/05/2008Opzij, opzij, opzij (Over de verkiezing van de Mooiste Man van Nederland)
    Het (voorheen?) feministische maandblad Opzij organiseert een verkiezing van de ‘Mooiste Man van Nederland’. Met uiteenlopende en toch voorspelbare kandidaten als Jeroen Pauw, Matthijs van Nieuwkerk en Chris Zegers. Mogen wij ook eens seksistisch zijn?, luidt de aankondiging op de site van de verkiezing, waarvan de uitslag wordt bekend gemaakt ...
  • Na de première (Over Steven Spielberg) 23/05/2008Na de première (Over Steven Spielberg)
    Gisteren naar de première van die nieuwe Indiana Jones-film geweest, en inderdaad: als vanouds. Over voordat je het in de gaten hebt, en na afloop weet je niet meer waar het precies over ging. Veel meer valt er ook niet over te zeggen. Ongelofelijk knap gemaakt en licht verteerbaar. Maar ...
  • De machtsparadox (Over macht en vrijheid) 09/05/2008De machtsparadox (Over macht en vrijheid)
    Wat is het verschil tussen een slaaf en een vrij man? Macht: de slaaf heeft geen macht over zijn eigen leven, een vrij man wel. Een slaaf kan niet zelf bepalen waar hij gaat en staat, wat hij doet en nalaat. Een vrij man wel. Macht betekent dus vrijheid. Macht ...
  • Ik ken u niet (Over emancipatie) 02/05/2008Ik ken u niet (Over emancipatie)
    Wat is emancipatie anders dan het recht op onbeleefdheid? Enkele jaren geleden had ik in Mumbai een interview met de Executive Director van het grote Indiase concern Tata & Sons, de Engelsman Alan Rosling. Ik had mezelf netjes aangemeld als journalist van het Nederlandse Chief Financial Officer, maar iemand had daarvan ...
  • Getallenkunst (Over statistiek) 25/04/2008Getallenkunst (Over statistiek)
    Onlangs gelezen: een artieste is om het leven gebracht toen ze door Europa liftte, terwijl haar bedoeling juist was geweest om aan te tonen hoe ver je wel niet komt als je vertrouwen hebt in je medemens. Wat een naïviteit, zeggen de meeste mensen die ik dit verhaal vertel (n=3), ...
  • Huis te koop (Wachten op een welkome ramp) 18/04/2008Huis te koop (Wachten op een welkome ramp)
    Van de week dacht ik opeens: verhuizen, waarom ook niet eigenlijk? Naar iets groters, iets mooiers, iets beter gelegens. En dus bracht ik een virtueel bezoekje aan Amsterdamse woningen die te koop staan op funda.nl, jaap.nl en hoe al die sites verder mogen heten. Toen viel mijn oog op een woning ...
  • Verloren voorwerpen (Over zoeken en vinden) 10/04/2008Verloren voorwerpen (Over zoeken en vinden)
    Je hebt mensen die als ze iets kwijt zijn allereerst gaan kijken waar ze het laatst geweest zijn en die sleutel, die tas of dat t-shirt het laatst gezien hebben. Ze gaan als het ware terug in de tijd, ze reconstrueren het zeer recente verleden en hopen zo dat verloren ...
  • Onvermijdelijke cellulitis (Over de cellentheorie van Eckart Wintzen) 28/03/2008Onvermijdelijke cellulitis (Over de cellentheorie van Eckart Wintzen)
    Nu de cellen van Eckart Wintzen zich niet meer delen is het misschien een goed moment even stil te staan bij zijn belangrijkste nalatenschap: zijn cellentheorie. Kort samengevat komt die er op neer dat een onderneming het beste presteert als de schaalgrootte beperkt is. Een ‘business unit’, een ‘cel’ met maximaal ...
  • Pro Favorita (Over de sponsoring van politieke partijen) 21/03/2008Pro Favorita (Over de sponsoring van politieke partijen)
    De stichting Vrienden van Rita Verdonk heeft onlangs de BV Favorita opgericht. Die naam klinkt als van een exploderende frisdrank, maar het is een bedrijf dat zich gaat bezighouden met het inzamelen van gelden voor de politica. Tot irritatie van de politieke partijen in de Tweede Kamer. Maar wat is ...
  • Terug naar af (Boekenweekgeschenk 2008) 14/03/2008Terug naar af (Boekenweekgeschenk 2008)
    Dat Maria een bijzonder kind was, kon niemand ontgaan. Op haar achtste zag ze eruit als een tachtigjarige en toen haar klasgenootjes naar de middelbare school gingen, leek zij rijp voor het bejaardenhuis. Haar vreemde uiterlijk stond een gelukkige jeugd niet in de weg. Ja, volwassenen hadden een instinctieve afkeer ...
  • Fijne fouten (Over stiekeme vernieuwingen) 07/03/2008Fijne fouten (Over stiekeme vernieuwingen)
    Veel particulieren houden foutloos een huishoudboekje bij, maar ze knijpen ‘m als de deadline van 1 april nadert voor de IB-aangifte. Bij veel bedrijven is het andersom: (fiscale) wet- en regelgeving is kinderspel voor ze, maar werkelijk inzicht in de bedrijfsprestaties hebben ze niet. Maar of dat laatste zo erg ...
  • Het werkelijke probleem van de Belastingdienst 29/02/2008Het werkelijke probleem van de Belastingdienst
    Iedereen is gehouden aan de wet, maar helaas is de inhoud van de wet niet aan iedereen bekend. Iedereen wordt geacht de wet te kennen, maar de wet is zo ingewikkeld dat ze voor maar al te veel mensen onkenbaar is. De ‘lex’ is niet zozeer ‘dura’ als wel duister. ...
  • Stijgende sterren (Over Idols 4) 22/02/2008Stijgende sterren (Over Idols 4)
    De eerste en enige keer dat ik op een aspirant-idool heb gestemd, was tijdens de eerste reeks afleveringen van Idols. De toen nog bebrilde Jamai had een buitengewoon belabberd optreden weggegeven, en het zag er naar uit dat hij de volgende ronde niet zou halen. Dus bracht ik per sms ...
  • Geen discussie (Over de vrijheid van meningsuiting) 15/02/2008Geen discussie (Over de vrijheid van meningsuiting)
    Het klinkt misschien triviaal, maar vrijheid van meningsuiting is alleen van toepassing op meningsuitingen. Is een spotprent een meningsuiting? Niet bepaald. Meestal niet tenminste. Een cartoonist wil meestal laten zien hoe gevat hij is, hij wil provoceren, dingen aan de kaak stellen of mensen aan het denken zetten. Wie weet ...
  • Jai guru deva om (Over Maharishi Mahesh Yogi) 08/02/2008Jai guru deva om (Over Maharishi Mahesh Yogi)
    De laatste tijd hoorden we niet meer zo veel van Maharishi Mahesh Yogi, maar deze week was hij toch volop in het nieuws: hij overleed, slechts enkele dagen nadat – wat een kosmische toevalligheid – bekend werd dat het op Maharishi geïnspireerde ‘Across The Universe’ van The Beatles de ruimte ...
  • Verbeter de wereld, begin met een open portemonnee? (Over ‘embedded giving’) 01/02/2008Verbeter de wereld, begin met een open portemonnee? (Over 'embedded giving')
    Koop een rode iPod en een gedeelte van het geld wordt overgemaakt aan The Global Fund van popster Bono, voor bestrijding van tbc, malaria en aids. Bij elk verkocht Pampers zorgt Procter & Gamble dat de iemand in de derde wereld een tetanusprik kan krijgen. En wie allergisch is voor ...
  • Ha, een beurskrach (Over makkelijk en moeilijk geld) 25/01/2008Ha, een beurskrach (Over makkelijk en moeilijk geld)
    Ik heb nog nooit zo veel geld verloren als tijdens de vorige beurskrach. En nog nooit zo veel geld verdiend als tijdens de daaraan voorafgaande hausse. Ik had in een vroeg stadium internetaandelen gekocht (in de overtuiging dat die over dertig, veertig jaar wel meer waard zouden worden) en voor ...
  • Waarom ik geen Apple heb (En niet altijd voor kwaliteit kies) 18/01/2008Waarom ik geen Apple heb (En niet altijd voor kwaliteit kies)
    Hoe vaak is het me niet overkomen, dat iemand mij een teleurgesteld “ik had gedacht dat jij wel een Apple zou hebben” toevoegde. Maar nee, ik heb geen Apple (of moet je ‘Mac’ zeggen? Ik weet het na al die jaren nog niet). Apple-gebruikers zijn, volgens een onderzoek van Mindset Media ...
  • De nuchtere onwaarheid (Over ‘Het zijn net mensen’ van Joris Luyendijk) 11/01/2008De nuchtere onwaarheid (Over 'Het zijn net mensen' van Joris Luyendijk)
    Van de week eindelijk eens de kans gekregen me te verdiepen in het boek Het zijn net mensen van Joris Luyendijk, het populairste boek van het afgelopen jaar (nou ja, winnaar van de NS Publieksprijs in elk geval). Voor wie het niet kent: het boek gaat over het subjectieve en ...
  • Nostalgie versus vooruitgangsgeloof (Over de Amerikaanse presidentsverkiezingen) 04/01/2008Nostalgie versus vooruitgangsgeloof (Over de Amerikaanse presidentsverkiezingen)
    Wie wordt er straks president van Amerika? Straks, als bekend is wie de Republikeinen gaat vertegenwoordigen en wie de Democraten, zal de verkiezingsstrijd grotendeels gaan om inhoudelijke verschillen. De tegenstellingen tussen de twee partijen zijn aanzienlijk, zo meldt De Wereld in 2008, een uitgave van Het Financieele Dagblad en The Economist. ...
  • Gelukkig oud jaar (Wensgedachten) 28/12/2007Gelukkig oud jaar (Wensgedachten)
    “Er was veel kritiek op mijn kersttoespraak. Ik was zelf ook allerminst tevreden. Het valt sowieso niet mee een tweederangstekst van een derderangstekstschrijver voor te lezen. En als die derderangstekstschrijver ook nog eens onzeker is wat hij eigenlijk wil zeggen, zijn de rapen helemaal gaar. Een groot stylist kan zich ...
  • Zinvolle, zinloze, goede en slechte daden (Een kerstvertelling) 21/12/2007Zinvolle, zinloze, goede en slechte daden (Een kerstvertelling)
    Terwijl de sneeuw in vaalgrijze vlokken naar beneden viel en menigeen terugverlangde naar de witte vlokken uit de tijd dat je nog niet zo milieubewust hoefde te zijn, overdacht Ebenezer Scrooge zijn zonden. Hij dacht vooral aan zijn hebzucht. Dankzij zijn hebzucht had hij een bloeiende handelsonderneming op kunnen bouwen, waardoor ...
  • Ik hou van eh… (Over de liefde) 14/12/2007Ik hou van eh... (Over de liefde)
    Wanneer weet je of je van iemand houdt? Het is een vraag die aan de orde komt in een van de beste afleveringen van Star Trek TNG, The Host. Hierin wordt de scheepsarts Beverly Crusher verliefd op een diplomaat van een andere planeet: een adonis, een zielsverwant en een edelman, die ...
  • Als ik rijk was… (Over geld) 07/12/2007Als ik rijk was... (Over geld)
    Wat zou je doen als je geld genoeg had? Een vraag die vaak wordt gesteld en zelden beantwoord. Terwijl het antwoord toch duidelijk is. De meeste mensen zouden precies hetzelfde doen als nu. Want: Of ze zijn al tevreden met wat ze doen; ze doen al wat ze willen, dus extra geld ...
  • Makkers staakt uw wild geraas (Sinterklaasvertelling over geloofsafval) 30/11/2007Makkers staakt uw wild geraas (Sinterklaasvertelling over geloofsafval)
    “Waarom geloven al die kinderen niet meer in mij? Wanneer raak je je geloof kwijt? En waardoor? Vragen die zich aan mij opdrongen terwijl ik vanmiddag op het Museumplein rondliep, en links van me autoruiten sneuvelden, rechts van mij de omheinde Amerikaanse ambassade werd bestormd, achter me het concertgebouw vlam vatte ...
  • Symbolenstrijd (Over de boom van Anne Frank) 23/11/2007Symbolenstrijd (Over de boom van Anne Frank)
    Het ligt voor de hand de discussie over de boom van Anne Frank – wel kappen, niet kappen, wel, toch niet – te zien als een voorbeeld van de trivialisering van het nieuws. Mensen hebben het druk en de wereld is hun te ingewikkeld geworden. Om toch aandacht te trekken, simplificeren ...
  • Heldenloosepos (Over de kunst van het weglaten) 16/11/2007Heldenloosepos (Over de kunst van het weglaten)
    Neem een aansprekende held, geef hem een doel, voer een tegenstander op die hem van dit doel wil afhouden en je hebt de basisingrediënten van een aansprekende film. Protagonist, antagonist, conflict, happy end. Zo staat het tenminste in de boeken waarin de gouden regels voor het schrijven van scenario’s worden ...
  • Kritische massa (Voor en tegen elites) 09/11/2007Kritische massa (Voor en tegen elites)
    Zoals bekend benoemen de commissarissen van beursbedrijven bij voorkeur mensen uit hun eigen kennissenkring als mede-commissaris. Vaak gaat het om oud-bestuurders van het bedrijf waarop ze toezicht houden of bestuurders van andere bedrijven van waarmee in een of ander opzicht een relatie bestaat (denk aan banken, of andere vermogensverstrekkers, belangrijke ...
  • Realistisch idealisme (Tegen het Machiavellisme) 02/11/2007Realistisch idealisme (Tegen het Machiavellisme)
    “Fortuna is een vrouw die zich sneller gewonnen geeft aan de onstuimigen dan aan de zachtaardigen. En omdat zij een vrouw is, staat ze vooral op goede voet met mannen die nog jong zijn, aangezien die minder voorzichtig en meer agressief zijn, en haar met meer brutaliteit naar hun hand ...
  • Lessen in zelfstandigheid (Over het nieuwe rijexamen) 26/10/2007Lessen in zelfstandigheid (Over het nieuwe rijexamen)
    Het rijexamen wordt vernieuwd, vooral in de hoop dat beginnende automobilisten ‘zelfstandiger’ zullen gaan rijden. ‘Zelfstandigheid’ is nu ook al het streven (ik heb twee keer rijexamen gedaan, en beide examinatoren zeiden vooral op ‘zelfstandigheid’ te letten), maar kennelijk voldoet het examen niet. Ook de rijlessen krijgen een andere opzet. ...
  • Lief en leed (Over de Dalai Lama) 19/10/2007Lief en leed (Over de Dalai Lama)
    De Dalai Lama kan wat mij betreft niet genoeg prijzen ontvangen. Al was het maar vanwege zijn speelse en tegelijk contemplatieve persoonlijkheid. Bewonderenswaardig hoe hij net zo lief met hotelpersoneel loopt te dollen als dat hij een geleerd publiek toespreekt of een nieuwsgierige menigte (zoals in die toespraak die hij ...
  • Rollenpatronen (Vrouwenonderdrukking nieuwe stijl?) 12/10/2007Rollenpatronen (Vrouwenonderdrukking nieuwe stijl?)
    Er wordt de laatste tijd wat afgediscussieerd over de vrouw als lustobject en over de ‘bimboficatie’ en ‘barbificatie’ van de samenleving. Volgens critici van het huidige op uiterlijkheden ingestelde tijdsgewricht, zijn veel vrouwen gefrustreerd omdat ze niet voldoen aan de gangbare schoonheidsidealen, zoals hun dat wordt voorgespiegeld in hitsige videoclips ...
  • Dwaze dagen en diepe gedachten (Over consumentisme) 05/10/2007Dwaze dagen en diepe gedachten (Over consumentisme)
    Het toeval bracht me gisteren naar de Bijenkorf in Amsterdam, waar net de eerste van de Drie Dwaze Dagen was losgebarsten. In de lange rij naar de kassa – jazeker, ook mijn winkelhart is op hol gebracht – had ik tijd genoeg voor een overpeinzing: “Stel, je zou de hele ...
  • Met dank aan mijn muisarm (Een soort van jubileum) 28/09/2007
    Voorzover ik dezer dagen jubileer, dan niet omdat dit het 250ste nummer van Vers Geperst is, maar omdat ik tien jaar een muisarm heb. Het begon met pijn in mijn rechter wijsvinger, die ik met plakband probeerde te spalken. De pijn trok omhoog, via mijn pols naar mijn schouder en ...
  • Uitnodiging voor een random walk in cyberspace 21/09/2007Uitnodiging voor een random walk in cyberspace
    Beste non-liner, Waarom ben je nog altijd niet aangesloten op internet? Geld kan het niet zijn; iedereen kan een pc’tje kopen (en mocht je krap bij kas zitten: ik heb er nog wel een paar staan) en een breedbandabonnement kun je je ook best veroorloven (misschien betaal je er zelfs al voor, ...
  • Mein Hamlet (Over gevaarlijke twijfel) 14/09/2007Mein Hamlet (Over gevaarlijke twijfel)
    De meeste gecensureerde en verbannen schrijver uit de geschiedenis is William Shakespeare, zo blijkt uit een bezoek aan de Forbidden Library. Hij staat met maar liefst drie boeken bovenaan de lijst van schrijvers die ooit van overheidswege in de ban zijn gedaan, met King Lear, Twelfth Night en Hamlet. King Lear ...
  • Acteurs versus filmsterren (Het verlangen naar onzichtbaarheid) 07/09/2007Acteurs versus filmsterren (Het verlangen naar onzichtbaarheid)
    Van de (zeer Britse) acteur Stephen Fry is bekend dat hij Britse acteurs overschat vindt. Volgens hem hebben mensen als Jeremy Irons, Helen Mirren, Judi Dench en hijzelf vooral dankzij hun Engelse accent zo veel succes in de VS. Amerikanen zouden zich hierdoor een rad voor ogen laten draaien, en ...
  • Dialectiek van prijs en kwaliteit (De Albert Cuyp-constante) 31/08/2007Dialectiek van prijs en kwaliteit (De Albert Cuyp-constante)
    De eerste avocado’s die je in Nederland op de markt kon kopen (begin jaren tachtig?) waren heerlijk maar peperduur, ik geloof wel 3 gulden per stuk. Nu zijn ze goedkoop – drie voor een euro op de Albert Cuyp – maar wisselend van kwaliteit. Ik zou best wat meer willen ...
  • Eenheid versus verscheidenheid (De Dilbert paradox) 24/08/2007Eenheid versus verscheidenheid (De Dilbert paradox)
    Van de week eindelijk eens een boekje uit de veelgeprezen Dilbert-reeks gelezen. De filosofie achter Dilbert laat zich moeilijk samenvatten, maar hierbij toch een poging. 1. Hoe groter een bedrijf is, hoe groter het streven naar eenheid. Outsourcing, offshoring, het onderbrengen van activiteiten in shared service centers, het terugdringen van het ...
  • Van snob naar fan (Over Richard Thompson) 17/08/2007Van snob naar fan (Over Richard Thompson)
    Wij muzieksnobs houden niet van muziek, maar laten ons wel voorstaan op onze goede smaak. We zijn het tegendeel van fans: een snob vindt vrijwel niets goed (ook niet van artiesten die hij bewondert), een fan vrijwel alles; een snob is kritisch tot en met, een fan is een en ...
  • Open en bloot (Over Zomergasten 2007) 03/08/2007Open en bloot (Over Zomergasten 2007)
    Sommige mensen hebben maar één gezicht. Mensen zonder masker, die altijd zichzelf zijn, zonder aanziens des persoons met anderen omgaan, zonder onderscheid te maken tussen wie ze kennen en wie niet, voor wie rangen en standen niet bestaan. Mensen uit één stuk, kortom, bij wie je weet wat je aan ...
  • De weg kwijt (Chronisch tijdgebrek) 13/07/2007De weg kwijt (Chronisch tijdgebrek)
    In het kinderboek Momo en de tijdspaarders kunnen mensen de tijd die ze over hebben afstaan in ruil voor geld. Het resultaat is een gehaaste maatschappij, waarin mensen leven om te werken waar ze ooit werkten om te leven. Een gejaagd, eenzaam bestaan is de prijs die ze betalen voor ...
  • Vergeven en vergeten (Over de moordenaar van Louis Sévèke) 06/07/2007Vergeven en vergeten (Over de moordenaar van Louis Sévèke)
    Stel, we zouden niets onthouden. Geen geheugen, geen herinneringen, geen geschiedenis. Hoe zou ons leven er dan uit zien? Eenvoudiger, denk ik: zoals het leven in primitieve gemeenschappen, maar dan nog veel primitiever. In die gemeenschappen draagt de ene generatie een zijn kennis tenminste nog gedeeltelijk over op de volgende ...
  • Vloek in vermomming (Over talent) 29/06/2007Vloek in vermomming (Over talent)
    Van de week werd bekend dat het Britse concern Tulow olie heeft gevonden in Ghana. Voor de president John Kufour aanleiding tot grote vreugde: “Dit zal van ons een Afrikaanse tijger maken.” Niet iedereen is even enthousiast. “Cacao, diamanten en goud hebben Ghana economisch niet ten goede veranderd. Waarom zou ...
  • Een nieuwe vershrekking (Op naar deel 1001) 22/06/2007Een nieuwe vershrekking (Op naar deel 1001)
    Het is niet anders: de menselijke fantasie is beperkt, er is slechts een beperkt aantal verhalen, de schatkamers van de verbeelding raken uitgeput. Nieuwe films lijken op oude films, niets aan te doen. Niets op tegen ook. De meeste mensen geven de voorkeur aan een variant op een film die ...
  • Een kwestie van smaak (Ondergang van een keukenprins) 15/06/2007Een kwestie van smaak (Ondergang van een keukenprins)
    ‘Wedden dat ik een topkok van je kan maken’, daagde Jamie mij uit. Ik ben zijn uitdaging aangegaan. Eindelijk tijd vrijgemaakt om echt te koken. Nooit gedaan: geen tijd, geen zin, geen noodzaak toe. Terwijl ik al die tijd zeker wist dat het iets voor mij was: je maakt (om niet ...
  • Modern klassiek (Over de Toppers – door de oren van J.S. Bach) 08/06/2007Modern klassiek (Over de Toppers - door de oren van J.S. Bach)
    “Toen ik voor het eerst muziek van Mozart hoorde, draaide ik me om in mijn graf. Daarna heb ik eeuwenlang op mijn gemak naar muziek kunnen luisteren, tot ik mijn graf werd uitgejaagd door een aanslag op de oren van een gezelschap dat zich U2 noemt (was de U2 niet ...
  • Mijn organen en ik (In plaats van een donorcodicil) 01/06/2007Mijn organen en ik (In plaats van een donorcodicil)
    Als ik terminaal ziek zou zijn, zou ik er geen bezwaar tegen hebben mijn organen af te staan (gesteld dat iemand ze überhaupt zou willen hebben). Toch heb ik geen donorcodicil ingevuld, en dat is niet alleen uit luiheid maar ook omdat ik de juiste bestemming voor mijn hart, mijn ...
  • Blind of doof? (Over communicatie) 25/05/2007Blind of doof? (Over communicatie)
    ‘Wat zou je liever zijn, blind of doof?’, vroegen wij ons als kinderen vaak af. Dan maar doof, dachten we, want je zult maar niet kunnen zien. Niet kunnen luisteren leek ons lastig, maar je ogen zijn veel belangrijker dan je ogen. Met beeld zonder geluid heb je nog een ...
  • Perceptiedissonantie (Twisten over smaak) 18/05/2007Perceptiedissonantie (Twisten over smaak)
    De nieuwe rubriek Sleepers and Keepers op Amazon.com geeft mooi zicht op wat ik maar perceptiedissonantie zal noemen: de kloof tussen wat het publiek werkelijk mooi vindt en wat kenners aanbevelen. De meest verkochte plaat van de afgelopen jaren bij Amazon was de musical Wicked. Andere favorieten zijn o.a. de ...
  • Wat nou normen en waarden? (Christendom en Boeddhisme 2) 11/05/2007Wat nou normen en waarden? (Christendom en Boeddhisme 2)
    Sinds het aantreden van het nieuwe kabinet is de angst onder vrijdenkend Nederland voor een (verdere) verankering van christelijke normen en waarden in de samenleving, een soort terugkeer naar de jaren vijftig, van het gezin als hoeksteen van de samenleving, van spruitjes en bloemkool en meer van dat benepene. Die ...
  • Zalige onwetendheid (Generalist versus specialist) 04/05/2007Zalige onwetendheid (Generalist versus specialist)
    De maatschappij heeft steeds vaker behoefte aan specialisten dan aan generalisten. Naarmate de wetenschap, een vakgebied, een markt of wat dan ook zich verder ontwikkelt, breidt de kennis daarover zich uit. Niemand kan meer het hele veld overzien, en dus moet de kennis worden verdeeld over deskundigen, waarna elke discipline ...
  • Wat Cruijff niet kon (Over zwakke schakels) 27/04/2007Wat Cruijff niet kon (Over zwakke schakels)
    Ja, na een avond aan de buis gekluisterd te hebben gezeten, weten we het zeker: Cruijff kon inderdaad geweldig voetballen. Boeiende man ook, wat je noemt ‘zichzelf gebleven’. Nee, niet ‘gewoon gebleven’, juist niet. Want ‘gewoon’ is hij nooit geweest, eerder ongewoon, een beetje wereldvreemd zelfs, alsof de drukte van ...
  • Les in volwassenheid (Over extreem gedrag) 20/04/2007Les in volwassenheid (Over extreem gedrag)
    Schiet me alsjeblieft niet neer als je vindt dat ik te ver ga. Maar ik moet bekennen dat ik toch wel gefascineerd ben door wat die jongen zei die van de week 32 medestudenten neerschoot. Dat zij hem tot zijn daad gedreven hadden, dat zij – arrogante rijkeluiskindjes die er ...
  • Geen gewone singer-songwriter (Over Bob Dylan) 13/04/2007Geen gewone singer-songwriter (Over Bob Dylan)
    Je hebt mensen (minister Plasterk van Cultuur o.a.) die vinden dat Bob Dylan de Nobelprijs voor literatuur verdient. Die mensen hebben weinig gevoel voor literatuur. Want laten we wel wezen, die teksten van Dylan, dat is gewoon rijmelarij. Neem een van z’n bekendste nummers, All Along the Watchtower: “There’s gotta be ...
  • Is het dier een mens? (De maand van de filosofie) 06/04/2007Is het dier een mens? (De maand van de filosofie)
    Het redelijke beest: daarover gaat de maand van de filosofie (april, dus). Is er wel verschil tussen mens en dier? En waar bestaat dat verschil dan uit – dat soort vragen staan centraal. Wat een beroerd, oninspirerend thema. In elk filosofieboekje kun je lezen dat sinds Copernicus (het draait niet allemaal ...
  • In de clinch met een Cliniclown (Koortsachtige activiteiten) 30/03/2007In de clinch met een Cliniclown (Koortsachtige activiteiten)
    Van de week was ik ziek, en werd mijn ergste angstdroom bewaarheid. Er kwam een Cliniclown aan mijn bed. Ik dacht dat mijn laatste uur had geslagen (zo gaat dat toch? Dat je nog even wordt geconfronteerd met alles wat je in je leven hebt proberen te ontlopen? Dat je nog ...
  • Leven als Thai in Nederland (Bij de vrijlating van Machiel Kuijt) 16/03/2007Leven als Thai in Nederland (Bij de vrijlating van Machiel Kuijt)
    Natuurlijk is het fantastisch dat de ex-crimineel Machiel Kuijt eindelijk vrijgekomen is uit de Thaise gevangenis. Fijn ook dat wij nu van de week hebben mogen genieten van dat hoofd op de televisie, zonnebankbruin van de jarenlange opsluiting. Wie weet wat voor plezier wij nog gaan beleven aan zijn in ...
  • Machteloze humor (Boekenweekgeschenk 2007) 09/03/2007Machteloze humor (Boekenweekgeschenk 2007)
    Humor werkt wonderen. Jarenlange studie, natuurlijk overwicht, een machtspositie: je bereikt er zo veel minder mee dan wanneer je anderen om je kunt laten lachen. Je ondergeschikten doen wat je van hen verlangt, want ‘met hem kun je lachen’. Je vijanden ontdooien, je vrienden worden warmer, je liefdes koken onbedaarlijk ...
  • Enkele feiten over het broeikaseffect (En een irrelevant truth) 02/03/2007Enkele feiten over het broeikaseffect (En een irrelevant truth)
    Feit 1. In de afgelopen twee eeuwen is de concentratie van kooldioxide in de atmosfeer met meer dan 30 procent toegenomen. Vooral de verbranding in de afgelopen vijftig jaar van fossiele brandstoffen, als steenkool, aardolie en aardgas, heeft veel CO2 op niet-natuurlijke wijze vrijgemaakt. Feit 2. Ondanks een afkoeling door vulkanen ...
  • Als ik minister was (It ain’t me babe – Ronald Plasterk aan het woord) 23/02/2007Als ik minister was (It ain't me babe - Ronald Plasterk aan het woord)
    Als ik minister was, dan van Onderwijs. Het Nederlandse onderwijs is in de afgelopen decennia door alle hervormingen zo goed als afgebroken, dus daar kun je weinig kwaad doen. Voor de zekerheid zou ik de probleemportefeuille mbo en voortgezet onderwijs delegeren aan mijn staatssecretaris. Gedoe! Valt geen eer aan te ...
  • Virtuele helden (Over geverds en nemerds) 16/02/2007Virtuele helden (Over geverds en nemerds)
    Van de week had ik eindelijk eens tijd om te kijken of ik die rare foutmelding kon verhelpen die het backupprogramma Norton Ghost al twee weken lang gaf. Een belangwekkende operatie, want je computer zal het maar begeven zonder dat je een goede backup hebt. Twee uur computerchirurgie later was ...
  • Christendom en Boeddhisme (Over discussies en ruzies) 09/02/2007Christendom en Boeddhisme (Over discussies en ruzies)
    Ik ben gek op discussies maar deins terug voor ruzies. Helaas ontaarden veel discussies in ruzie terwijl ruzies zelden opklimmen tot discussies. De zakelijke, zuivere argumenten worden overschaduwd door persoonlijke troebelen. Een vrijblijvend gesprek wordt een beladen scheldpartij. De waardenvrije woordenwisseling wordt een moreel moddergevecht waarin verwijt volgt op dreigement, ‘jij ...
  • Computer Futura (Over Windows Vista) 02/02/2007Computer Futura (Over Windows Vista)
    Nee, ik stap voorlopig niet over op Vista. Bijna alles wat Vista kan, kan Windows XP ook. Zeker met wat digitale steroïden van allerlei gratis hulpprogrammaatjes. Zelfs een gelikte toepassing als die zwevende panelen kun je toevoegen aan XP (met het programma Madotate). Vista biedt sowieso te weinig waar voor je ...
  • Blik op de boze buitenwereld (Over De Pers en Opinio) 26/01/2007Blik op de boze buitenwereld (Over De Pers en Opinio)
    In korte tijd zijn achter elkaar twee nieuwe bladen verschenen die zich richten op het hoger opgeleide, weldenkende en goedverdienende deel der natie: De Pers en Opinio. De Pers wil een ‘kwaliteitskrant’ zijn, een gratis alternatief voor Trouw of Volkskrant voor wie neerkijkt op Spits en Metro. Opinio een opinieblad, ...
  • Zware storm en lichte fotografie (Over ‘civic photojournalism’) 19/01/2007Zware storm en lichte fotografie (Over 'civic photojournalism')
    De storm van gisteren leek op de vorige. Een groot verschil was wel de verslaglegging van het natuurgeweld: nu waren er vele foto’s van ‘gewone’ burgers, toen vrijwel alleen van professionele fotografen. Zeker internet bolde gisteren op van het werk van vlijtige ‘civic photojournalists’. Het werk van amateurfotografen en -filmers is ...
  • De kunst van het opvoeden (De succesformule) 12/01/2007De kunst van het opvoeden (De succesformule)
    Strenge ouders baren geniale kinderen. Of liever gezegd: veel genieën hebben met elkaar gemeen dat ze streng zijn opgevoed. Natuurkundigen zijn gebaat bij enig autisme (Albert Einstein, Isaac Newton), homoseksualiteit wil ook nog wel eens helpen (bij artiesten dan), en je wordt geen Mozart als je geen greintje muzikaliteit in ...
  • Goede en minder goede voornemens (Nieuwjaarsbezwering) 05/01/2007Goede en minder goede voornemens (Nieuwjaarsbezwering)
    Handel volgens hoogstaande principes, maar wijk ervan af als dit beter is. Hoop meer, verwacht minder. Geniet, tenzij je daar geen zin hebt. Liever ja, mits dan nee, tenzij. Maar liever een volmondig nee dan een halfhartig ja. Volg de stem van je hart, maar niet als je de straat oversteekt. Wees geduldig, wacht alleen ...
  • De grote stilte (Terugblik op 2006) 22/12/2006De grote stilte (Terugblik op 2006)
    Laatst was ik op een begrafenis van een ver familielid. Wie niet beter wist, had kunnen denken dat het om een reünie ging: de gesprekken gingen over de kinderen, het werk, de politiek, elkaar, het eten, de reis heen en de reis terug. Niet over de overledene. Of wel, juist ...
  • De innovatieval (Het lot van een sub-topper) 15/12/2006De innovatieval (Het lot van een sub-topper)
    De politiek wil het, het bedrijfsleven wil het, u en ik willen het waarschijnlijk ook: meer innovatie. Er lijkt geen discussie over mogelijk. Nederland moet wel innoveren en met hoogwaardige diensten en producten op de proppen komen, want op prijs kunnen we toch niet concurreren met lagelonenlanden. We moeten wel. ...
  • In de wachtkamer (Over het bericht dat patiënten zorginstellingen gaan beoordelen) 08/12/2006In de wachtkamer (Over het bericht dat patiënten zorginstellingen gaan beoordelen)
    De eerste arts die zich verheugt dat patiënten zorginstellingen gaan beoordelen is nog niet gearriveerd. Wel kunt u een arts spreken die kan uitleggen waarom een ‘patiënt’ geen ‘klant’ is en dat de arts vele malen meer van ziekten en behandelwijzen weet dan de patiënt en dat de patiënt eerbiedig ...
  • Verkeerd verbonden (Misschien wel mooie metafoor) 01/12/2006Verkeerd verbonden (Misschien wel mooie metafoor)
    Geachte weet ik veel hoe u heet met uw versluierde telefoonnummer. Ik heb geen zin u terug te bellen (u laat ook nooit een bericht achter, dus het zou niet eens kunnen), maar ik wil u wel graag uitleggen waarom ik maar niet opneem. Ik durf niet. Ik durf u niet te woord ...
  • Relatieschade (Geld en vrienden) 24/11/2006Relatieschade (Geld en vrienden)
    Het moet een maand geleden zijn geweest dat ik een voormalige vriend zag zwalken over de Overtoom. En het moet meer dan een half jaar geleden zijn dat hij me bezwoer dat hij me binnen twee weken zou terugbetalen. En al weer meer dan een jaar geleden dat ik hem ...
  • Ongehoorde muziek (Over Sean Lennon) 17/11/2006Ongehoorde muziek (Over Sean Lennon)
    Nee, ik ben van de week ook niet naar het eenmalige optreden van Sean Lennon in De Melkweg geweest. Gemist, al heb ik volgens de recensies niet veel gemist. Een concert als een lauw kopje thee, las ik ergens. Eenendertig is hij al, een leeftijd waarop zijn vader, ex-Beatle John Lennon, ...
  • Onvoltooid verhaal (Te weinig wijn) 10/11/2006Onvoltooid verhaal (Te weinig wijn)
    Er zijn twee soorten wijn. Wijn die bij het eerste glas al goed smaakt, en wijn die dat pas na een paar glazen doet. Een wijnliefhebber hoeft dus geen wijnkenner te zijn. Zodra hij meer dan één glas heeft gesavoureerd (of hoe de kenners dat menen te moeten noemen als ...
  • Wijn en krans (marketing voor gevorderden) 03/11/2006Wijn en krans (marketing voor gevorderden)
    Goede wijn behoeft geen krans, zeggen ze, maar het is natuurlijk net andersom. Een goede krans behoeft geen wijn. Kijk naar Nike. Een merk, een slogan (‘Just do it!’), of eerder nog een gevoel: ik ben actief dus ik ben. Een paraplu, waaronder Nike willekeurig welk product kan hangen, zolang het ...
  • De laatste adem (Parents of men) 27/10/2006De laatste adem (Parents of men)
    Eert uw vader en uw moeder, zegt de bijbel, en dat is wat ik vandaag doe. Maar meer nog dan met eerbied, ben ik met dankbaarheid en blijdschap vervuld dat ik afscheid van jullie mag nemen. Dankbaarheid voor alles wat jullie hebben gedaan: jullie hebben ons grootgebracht, kennis overgedragen, liefde ...
  • De draden kwijt (Over de historische canon van Nederland) 20/10/2006De draden kwijt (Over de historische canon van Nederland)
    Een historische canon is zoiets als een boek dat alleen uit one-liners bestaat. Hoogtepunt na hoogtepunt na hoogtepunt, zonder adempauzes, zonder verbindende alinea’s, zonder ontwikkeling. Akkoord, misschien wordt bij elk kopstuk en elke gedenkwaardige gebeurtenis uit de canon een summier beeld van de tijd geschetst (het dagboek van Anne Frank als ...
  • Het eenzaamste dier (Kinderboekenweekgeschenk 2006) 13/10/2006Het eenzaamste dier (Kinderboekenweekgeschenk 2006)
    Furby? F-U-R-B-Y? Doe! Je moet huilen, heb ik je te hard geschud? Boo! Niet? Wat is er dan? Ben je bang? Dah/boh-bay? Boo! Ik ben eenzaam. Het is kinderboekenweek, er verschijnen talloze boeken over dieren, maar over mij wordt niets geschreven. Niemand denkt aan mij. Niemand houdt echt van me. Er worden anders erg ...
  • Praatjes en gaatjes (Perceptiemanagement) 06/10/2006Praatjes en gaatjes (Perceptiemanagement)
    Vroeger heette het Arbeidsbureau het Arbeidsbureau. Toen heette het Arbeidsbureau het Job Centre. En nu heet het Arbeidsbureau het CWI (Centrum voor Werk en Inkomen). En denk maar niet dat het Arbeidsbureau (in welke vermomming ook) een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan de bestrijding van de werkloosheid. Integendeel, want wie ...
  • Spel zonder grenzen (Eye on Las Vegas) 29/09/2006Spel zonder grenzen (Eye on Las Vegas)
    “Alle cultuur is geboren in een spel op de grens van scherts en ernst”, schreef de historicus Johan Huizinga ooit. Het zou betekenen dat we het spel kunnen opvatten als cultuuruiting, als afspiegeling van allerlei maatschappelijke denkbeelden en gewoonten? Wie het spel altijd heeft gezien als zinloze tijdsbesteding kijkt misschien ...
  • Een aanbod dat u niet kunt afslaan (Death to a salesman) 15/09/2006Een aanbod dat u niet kunt afslaan (Death to a salesman)
    “Goedemorgen, u spreekt met Jan Bletz van Universal Professional Communications. Ik heb een fantastisch aanbod voor u. U moet mij tien minuten aanhoren, maar u mag daarna gewoon ophangen, zonder dat het u ook maar iets kost. Helemaal GRATIS, inderdaad. Maar er is meer, veel meer. Wij van Universal Professional Communications ...
  • Madonna! (Populairder dan Jezus Christus) 08/09/2006Madonna! (Populairder dan Jezus Christus)
    Wat een vrouw! Een voorbeeld voor vele anderen, echt wat je noemt een rolmodel, echt wat je noemt een vrouwelijke tegenhanger van mannelijke helden zoals Martin Luther King en Mahatma Gandhi. Een vrouw met een doel voor ogen, met een ideaal waarvoor ze de nodige offers heeft gebracht. Beroemd worden ...
  • Generatieconflict nieuwe stijl (Over de AOW-discussie) 01/09/2006Generatieconflict nieuwe stijl (Over de AOW-discussie)
    Van alle duffe domme dulle discussies van de laatste weken, springt die over de AOW er wel uit. Eigenlijk is het zonde van je tijd in zo’n dom onderwerp te verdiepen, maar er wordt zo veel aandacht aan besteed dat je er haast niet aan ontkomt. Het is ook heel ...
  • 4 ideeën en een rijles (In de auto bedacht) 25/08/20064 ideeën en een rijles (In de auto bedacht)
    Sinds ik autorijles heb, maak ik deel uit van een omvangrijke, kapitaalkrachtige en makkelijk te paaien doelgroep. Wij aspirant autorijders, -huurders, -bezitters, -genieters, weggebruikers en wegpiraten vormen een goudmijn voor ik weet niet hoe veel marketeers van ik weet niet hoe veel bedrijven. Maar hoe hard we ook toeteren, remmen ...
  • Denken versus doen (Over Frits Bolkestein) 18/08/2006Denken versus doen (Over Frits Bolkestein)
    Wijsheid is het vermogen om kennis juist toe te passen. Wijsheid is schaars gezaaid omdat kennis en de juiste toepasbaarheid op gespannen voet staan. Denken verdraagt zich slecht met doen, de theorie vloekt met de praktijk, wetenschap en politiek gaan niet goed samen. Kennis wordt vooral voortgebracht door mensen die met ...
  • Conflicten oplossen doe je zo (Geweldsde-escalatie) 11/08/2006Conflicten oplossen doe je zo (Geweldsde-escalatie)
    Gewelddadige conflicten zijn van alle tijden, je zou bijna van een traditie kunnen spreken. Sommige mensen denken dat geweld ‘dus’ onlosmakelijk verbonden is aan het leven, maar dat is natuurlijk onzin. Tradities komen en gaan, dus waarom zouden gewelddadige conflicten tot in lengte van dagen moeten voortwoekeren? Maar het is waar, ...
  • Hoofd en hart (Onmogelijke keuzes) 04/08/2006Hoofd en hart (Onmogelijke keuzes)
    Leven is kiezen, prioriteiten stellen, kosten en baten afwegen en meer van dat soort onplezierige zaken. Dit brengt met zich mee dat we zelden voor de volle honderd procent ergens voor kunnen ‘gaan’. Al roepen we dat maar al te vaak. Al maken we mooie sier met onze euforie over ...
  • Terrasofobia (Angst en zweet) 28/07/2006Terrasofobia (Angst en zweet)
    Van agorafobia heeft hij geen last, want niemand die hem aankijkt of achtervolgt op een plein. En al was dat wel zo, dan zou makkelijk kunnen vluchten. Op een terras is dat wel anders. Wanneer hij aankomt, is het alsof iedereen opkijkt (meer uit verveling dan uit nieuwsgierigheid, want met ...
  • Avondvierdaagse (Het grote gebeuren 2006) 21/07/2006Avondvierdaagse (Het grote gebeuren 2006)
    Nadat er twee doden waren gevallen, werd de Avondvierdaagse wandeltocht afgelast. Maar drie wandelaars zetten door, in de hoop de tweede, derde en vierde avond wandelend tot een goed einde te brengen. De tweede avond liep de psycholoog Maslow voorop. Hij had goed gegeten en gedronken, had zijn onderdak geregeld, had ...
  • Verslaafd (Over LSD) 14/07/2006Verslaafd (Over LSD)
    Geen drug die zo goed klinkt als LSD. Verslavend, ik kan niet anders zeggen. Marihuana is me veel te loom. Cocaïne te gejaagd. Heroïne te zwartgallig. Alcohol te luid. XTC te kinderachtig. Opium? Ik zou niet eens weten wat voor geluid dat voortbrengt. Nee, dan LSD. Laat je oren klapperen. Blaast de ...
  • De grootste denk ik, weten zij (Over Robert de Niro) 07/07/2006De grootste denk ik, weten zij (Over Robert de Niro)
    Robert de Niro heb ik altijd de beste acteur ter wereld gevonden. Waarom eigenlijk? Nooit bij stilgestaan, maar nu in het filmmuseum een De Niro-cyclus draait, moet ik er haast wel over nadenken. Je hebt twee soorten acteurs, zo heet het. Acteurs die altijd zichzelf spelen en acteurs die altijd een ...
  • Na de zoveelste nederlaag (Over het ‘groeidenken’) 30/06/2006Na de zoveelste nederlaag (Over het 'groeidenken')
    Na een smadelijke nederlaag kun je verschillende kanten op. Je woede verbijten. Uithuilen, op vakantie gaan en opnieuw beginnen. Jezelf een zeven geven. Een nederlaag is een onaangename confrontatie tussen droom en werkelijkheid. Wie verstandig is, probeert er lering uit te trekken: Wat te doen, nu ik zo met de ...
  • Kansen creëren (Schot voor open doel) 23/06/2006Kansen creëren (Schot voor open doel)
    Jarenlang heb ik gedacht dat de uitdrukking ‘kansen creëren’ een innerlijke tegenstrijdigheid bevatte. Kansen creëer je niet, tenslotte, kansen krijg je. En je benut ze vervolgens (of niet). Het lot deelt de kaarten uit en wij spelen ermee, in de woorden van de filosoof Schopenhauer. Dat ‘kansen creëren’ klinkklare onzin is, ...
  • Het Brown Offer (De Da Vinci Code ontcijferd) 16/06/2006Het Brown Offer (De Da Vinci Code ontcijferd)
    Inspector Clouseau en een dom blondje komen uit de bioscoop gelopen, waar ze net De Da Vinci Code hebben gezien. Voor de bioscoop ligt een lijk. Een politieman klampt Clouseau aan. Politiagent: U moet ons helpen. De beroemde schrijver Dan Brown is vermoord. Clouseau: Merde! Dat kan geen toeval zijn. Hij wilde ...
  • Een paar druppels tijd (Over Modafinil) 09/06/2006Een paar druppels tijd (Over Modafinil)
    Het is een in het moderne westen wijdverspreide welvaartsziekte: tijdgebrek. Natuurlijk is ons gebrek aan tijd ook een zegen. Schaarste is een bron van welvaart; als we tijd in overvloed hadden, zouden we onze dagen in ledigheid slijten. Omdat we weinig tijd hebben, wenden we onze uren zinvol aan. Zonder eind ...
  • Beul en slachtoffer (Niet helemaal verloren onschuld) 02/06/2006Beul en slachtoffer (Niet helemaal verloren onschuld)
    Slachtoffers van een misdrijf beklagen zich er wel eens over: de overheid heeft volop aandacht voor de daders, terwijl de slachtoffer zelf maar voor nazorg moeten zorgen. Begrijpelijk, maar helemaal terecht zijn die klachten niet. De daders vormen tenslotte een gevaar voor de samenleving. En de slachtoffers? Daar heb je ...
  • After the Hirsi-hype (Een meta-mening) 26/05/2006After the Hirsi-hype (Een meta-mening)
    Eigenlijk had ik vorige week wat willen schrijven over de kwestie Ayaan Hirsi Ali, maar ik verkeerde te zeer in verwarring om iets zinnigs op papier te krijgen. Tragisch voor Ayaan Hirsi Ali, dacht ik; als iemand het Nederlanderschap verdient is zij het wel. Maar ook tragisch voor Verdonk, die ...
  • Imperfectionisme (Het Mozart mysterie) 19/05/2006Imperfectionisme (Het Mozart mysterie)
    Liever een goed artikel dan een slecht artikel, maar liever een slecht artikel dat op tijd wordt ingeleverd dan een goed artikel dat te laat is. De persen moeten rollen, lezers wachten tot hun blad op de mat valt, bozebrieven-schrijvers popelen om weer in de pen te klimmen. Iedere journalist ...
  • Dull Dell (Saaiheid als succesfactor) 12/05/2006Dull Dell (Saaiheid als succesfactor)
    Gezegend zijn de journalisten die over de IT-industrie mogen schrijven, de enige sector waar excentriciteit nog hoogtij viert. Het lijkt mij heerlijk te mogen verhalen over de womanizer Larry Ellison, die een jacht heeft dat zo groot is dat het maar drie havens ter wereld kan aandoen. Of over de ...
  • De kleine dingen (Over Het Kristalpaleis van Peter Sloterdijk) 05/05/2006De kleine dingen (Over Het Kristalpaleis van Peter Sloterdijk)
    ’t zijn de kleine dingen die ’t ‘m doen, zo wil het cliché. Waar, erg waar. En dat de kleine dingen ’t ‘m doen komt doordat de grote dingen geen kans krijgen om ’t ‘m te doen. Grote dingen pakken we naar behoren aan. Grote problemen lossen we op of ...
  • Lof der criticus (De leeuw en de vlooien) 21/04/2006Lof der criticus (De leeuw en de vlooien)
    “Wat bekommert zich de leeuw om de vlooien in zijn vacht”, zei schrijver en schilder Hugo Claus ooit, en wie deelt zijn mening over critici niet? Artiesten en publiek kijken beiden neer op de criticus: een gemankeerde kunstenaar, iemand zonder verbeeldingskracht, iemand die uit frustratie afgeeft op mensen die wél ...
  • Verraad uit trouw (Judas als verlosser van Jezus) 14/04/2006Verraad uit trouw (Judas als verlosser van Jezus)
    Hopelijk dat het pas geopenbaarde Judasevangelie leidt tot een algemene rehabilitatie van Judas. Weliswaar is de reputatie van Judas in de afgelopen jaren al verbeterd (met dank aan de film Jesus Christ Superstar, met een flitsende, swingende Judas als een te gekke hippe vogel). Maar helemaal gezuiverd is de naam ...
  • De schrijver als moordenaar? (N.a.v. de film Capote) 07/04/2006De schrijver als moordenaar? (N.a.v. de film Capote)
    Truman Capote heet de uitvinder te zijn van de ‘New Journalism’, maar anders dan bij mensen als Hunter S. Thompson is hij onzichtbaar in zijn werk. Waar Hunter S. Thompson een door drugs en drank vertekend beeld schetst van zijn belevenissen, geeft Capote een onpersoonlijke beschrijving. Het gebruik van literaire ...
  • Petit film malade (Over Tideland van Terry Gilliam) 31/03/2006Petit film malade (Over Tideland van Terry Gilliam)
    Voorzover ik weet heeft de Franse filmregisseur François Truffaut het begrip ‘grand film malade’ geïntroduceerd: een film die geen meesterwerk is geworden door een paar vergissingen bij het maken ervan: een mooi scenario dat onverfilmbaar is, een inadequate cast, de opnames bedorven door haat, of verblind door liefde, of een ...
  • Geheimzinnig succes (Over WinX Club) 24/03/2006Geheimzinnig succes (Over WinX Club)
    Ik was Sky en jij was Bloom. Ik mag dan wel een prins zijn, maar in wezen ben ik een vent van niets. Het enige zinvolle dat ik geleerd heb op Red Fountain is een beetje laserzwaardvechten, maar WinX is helaas geen Star Wars. In onze wereld kunnen mannelijke helden het ...
  • Muzikaal verhaal (Boekenweekgeschenk 2006) 17/03/2006Muzikaal verhaal (Boekenweekgeschenk 2006)
    Zaterdag Mijn boekenweek begint goed. Dikke kranten, volgeschreven met artikelen over ‘Literatuur en muziek’. Lijkt me erg interessant. Jammer dat ik me zo slecht kan concentreren door die harde housemuziek van de buren. Waarom heet muziek waarmee je slechthorenden nog de Ahoyhal mee uitjaagt trouwens housemuziek? Huiselijk is anders. Van lezen ...
  • Links gelaten (Na de verkiezingen – de ‘markt’ aan het woord) 10/03/2006Links gelaten (Na de verkiezingen - de 'markt' aan het woord)
    “Als een lelijk viswijf ben ik aan de kant gezet. Ook door allochtonen, terwijl ik hun toch altijd gul mijn lichaam heb geschonken en heb toegelaten tot de diepste diepten van mijn geest. Juist zij zouden moeten inzien dat er voor mij geen werkbaar alternatief bestaat. Ik ben de weg, ...
  • Kingdom in Heaven (Een passage in India) 03/03/2006Kingdom in Heaven (Een passage in India)
    “Ik geloof in een ‘Kingdom in Heaven'”, zegt de (zelfverklaarde) Hindoestaanse ondernemer met wie ik op zakenreis in India ben. Hoe dat koninkrijk eruit ziet? Dat weet hij ook niet (‘je zult me maar een vaag figuur vinden’), maar zeker is wel dat je toegang tot dat koninkrijk krijgt door ...
  • Voor de verspilling (Gevaarlijke ideeën) 24/02/2006Voor de verspilling (Gevaarlijke ideeën)
    Laatst moest ik weer eens denken aan dat verhaal over een uitgehongerde zwerver die een ploeg reclamemakers vroeg of hij de restanten van hun lunch mocht hebben. Zij waren die dag ongewoon laat begonnen, toen vrijwel iedereen al op eigen gelegenheid had geluncht. Weinig leden van de crew had nog ...
  • Te zijn of niet te zijn (Over massamediale roem) 17/02/2006Te zijn of niet te zijn (Over massamediale roem)
    – Het lijkt een onzinnige gedachte: dat iets pas bestaat op het moment dat het wordt waargenomen. En toch redeneert iedereen die graag beroemd wil worden zo. Zoals Nicole Kidman zegt in To Die For: “You’re not really anybody unless you’re on TV. ‘Cause what’s the point of doing anything ...
  • Er staat niet wat er staat (Over beeldenstormers) 10/02/2006Er staat niet wat er staat (Over beeldenstormers)
    Gij zult u geen gesneden beeld maken noch enige gestalte van wat boven in de hemel noch van wat beneden op de aarde, noch van wat in de wateren onder de aarde is. Gij zult u voor die niet buigen, noch hen dienen.” Dit eerste van de tien geboden (Exodus ...
  • Verroeste oude liefde (Over Joni Mitchell) 03/02/2006Verroeste oude liefde (Over Joni Mitchell)
    “Wagner’s music is not as bad as it sounds”, zo wil een ‘bon mot’ van Mark Twain. En inderdaad: je hebt muziek die pas na verloop van tijd veel beter blijkt te zijn dan je bij de eerste beluistering dacht. Muziekrecensenten hebben het dan vaak over muziek die pas na ...
  • Controverse (Over Munich) 27/01/2006Controverse (Over Munich)
    Op z’n minst getuigt het van moed van Steven Spielberg om Munich te maken. Het is nogal wat, om een beladen onderwerp als de Joods-Palestijnse oorlog tot onderwerp van een speelfilm te nemen. Aan de andere kant: controversiële onderwerpen staan altijd garant voor veel publiciteit en veel publiek. Niet dat Spielberg een ...
  • De kunst van het loslaten (Controle versus vertrouwen) 20/01/2006De kunst van het loslaten (Controle versus vertrouwen)
    Zou je de teloorgang van de ‘high-trust society’ kunnen keren door meer controle? En daarmee herstel van vertrouwen bewerkstelligen, die vrijwel opgedroogde bron van welvaart? In Vers Geperst 48 van vorig jaar over vertrouwen is die oplossing niet eens besproken, terwijl deze toch zo voor de hand ligt en simpel is. Heeft ...
  • Van man naar vrouw en weer terug (Anima rising 2) 13/01/2006Van man naar vrouw en weer terug (Anima rising 2)
    “Zo denk je er toch niet echt over?!”, vraagt niet-abonnee Canan Y. naar aanleiding van mijn (overigens weinig oorspronkelijke) pleidooi van vorige week tegen al te veel ‘vervrouwelijking’ van de maatschappij. Wat heb ik nu weer gezegd?, is mijn bange reactie op dit soort reacties. En ik krabbel meteen terug. Nee, ...
  • Rampzalig harmoniemodel (Anima rising) 06/01/2006Rampzalig harmoniemodel (Anima rising)
    Steeds meer kinderen groeien op bij een alleenstaande moeder en dat aantal zal alleen maar stijgen, zo konden we onlangs vernemen van de bekende demograaf prof. Jan Latten (CBS/UvA). Nederland schuift steeds meer in de richting van een matriarchale samenleving, zoals in de Caraïben. Steeds minder ouders trouwen, ongehuwde stellen ...
  • Oud jaar (Een ééngesprek) 30/12/2005Oud jaar (Een ééngesprek)
    2005: Weer een jaar voorbij waarin je bijzonder weinig hebt gepresteerd. Jan: Ach… wat zal ik zeggen. 2005: Weer geen boek geschreven, om maar wat te noemen. Knaagt het zo langzamerhand niet aan je? Jan: Maar toch maar mooi bijna elke week een praatje geperst. En dat gezeur ‘wanneer schrijf jij nou eens ...
  • Kerstgedachten (Over vertrouwen) 23/12/2005Kerstgedachten (Over vertrouwen)
    Wat is de oorsprong van onze welvaart? Het egoïsme, het handelen uit eigen belang, het zelfzuchtige streven naar rijkdom? De drie wijzen uit het Oosten wisten wel beter. Met een verwijzing naar het boek Trust van de Amerikaanse sociale wetenschapper Francis Fukuyama, zette de eerste wijze uiteen dat ‘vertrouwen’ de belangrijkste ...
  • Advocaten, rechters en criminelen (Soprano-stijl) 16/12/2005Advocaten, rechters en criminelen (Soprano-stijl)
    Er zijn eigenlijk maar twee soorten mensen, betoogde ik ooit tegen vriend R., terwijl we naar de Sopranos keken (die aflevering waarin Ralphie een vriendin tot moes slaat): type advocaat en type rechter. Advocaten zijn mensen die opkomen voor hun ‘client’: hun vriend, hun zakenrelatie, hun zoon of dochter, hun ouders, ...
  • Vadermoord (Een eerbetoon) 09/12/2005Vadermoord (Een eerbetoon)
    25 jaar geleden – nou en? Al die tijd hebben we ons braaknummers moeten laten welgevallen als Give Peace a Chance en War is over en het gênante, schijnheilige Imagine. “Was it a millionaire who said ‘imagine no possessions’?”, zong Elvis Costello al eens. Wat een ‘phoney’, in de woorden ...
  • Sint zat te denken… (Geven is nemen) 02/12/2005Sint zat te denken... (Geven is nemen)
    “Een onbaatzuchtig cadeau, recht uit het hart, gegeven uit onvoorwaardelijke liefde – ja, daar ben ik helemaal voor. Alleen… wie geeft er nu dat soort cadeaus? Ik geef tenminste maar al te vaak cadeaus waarbij een of andere tegenprestatie wordt verwacht. Bewust of onbewust, ik geef om te nemen. Ik vind ...
  • Sjakie en de liefdesfabriek (Geld versus gevoel) 25/11/2005Sjakie en de liefdesfabriek (Geld versus gevoel)
    Evenals het primair voor kinderen bestemde Finding Nemo, is de nieuwe jeugdfilm Sjakie en de chocoladefabriek boeiend en leerzaam voor ouders, managers, echtgenoten, vrienden, ja voor wie niet eigenlijk. Wel is ‘Sjakie’ wat minder meeslepend dan Finding Nemo, en dat komt vooral door het vertelperspectief. In Finding Nemo zijn er twee ...
  • Struise vogel (Waarom waarheid?) 18/11/2005Struise vogel (Waarom waarheid?)
    Wat is het een lachwekkend beest Een bek van trekgom, vleugellam Steekt zijn nek niet uit, maar in het zand Blind, bang, bedeesd Toch heeft hij ze allemaal overleefd De dino, de dodo, de man uit Neanderthaal In de ‘struggle for existence’ zijn zij voorbijgestreefd De struisvogel is ‘fitter’ dan ze allemaal Darwin denkt: wat een raar exemplaar God ...
  • Zien en kennen (Voorbij Newton en Descartes) 11/11/2005Zien en kennen (Voorbij Newton en Descartes)
    ‘Zien is kennen’, was de titel van een vogelboekje dat ik lang geleden heb gekregen van mijn vader. Hij had het als jongen gebruikt om bij te houden welke vogels hij allemaal had gezien. Nummer 76 (de sperwer), nummer 71 (de bruine kiekendief), nummer 243 (het gekraagde roodstaartje) – ze ...
  • Kunstenaarskunstenaar (De groote kleine man uit ons groote kleine land) 04/11/2005Kunstenaarskunstenaar (De groote kleine man uit ons groote kleine land)
    “Wij, landgenooten van Tonny, wij mogen trotsch en dankbaar zijn, dat deze groote kleine knaap ons een kijkje heeft gegund in zijn visie van de dingen. Trotsch en dankbaar ook, dat hij hier aan de Seine, onder de bloeiende kastanjes der Champs-Elysées het zijne er toe komt bijdragen, dat er ...
  • Niet door naar de volgende ronde (Mislukte auditie) 28/10/2005Niet door naar de volgende ronde (Mislukte auditie)
    “Heren! Ik heb jullie demo’s ontvangen. Allereerst mijn complimenten voor jullie enorme inzet: meer dan 200 eigen nummers geschreven en opgenomen in minder dan acht jaar, dat kunnen niet veel artiesten jullie nazeggen. Jullie hebben je de afgelopen jaren overduidelijk in alle rust geconcentreerd op de muziek. Nu kon dat ook ...
  • Problemenmodel en modelproblemen (Existentiële allochtonen) 21/10/2005Problemenmodel en modelproblemen (Existentiële allochtonen)
    Ze zijn overal. Of het nu komt doordat wij ze opzoeken of doordat zij ons weten te vinden, ze zijn er. Vaak zijn we hen de baas, maar soms krijgen ze ons eronder. We staan ermee op en we gaan ermee slapen. Kortom: we hebben een intieme, heftige relatie met ...
  • List en bedrog (Een wintervertelling) 14/10/2005List en bedrog (Een wintervertelling)
    Nu de nachten lengen en de dagen korter worden, dwalen mijn gedachten weer vaak af naar onze zo jammerlijk ontspoorde vriend die begon als ondernemer en eindigde als oplichter. En dan denk ik vooral aan een van zijn laatste zwendelpraktijken, toen hij de bank MP – destijds nog een bedrijf ...
  • Een kwestie van perceptie (Management en chaos) 07/10/2005Een kwestie van perceptie (Management en chaos)
    Er zijn maar twee soorten mensen: jijzelf en de anderen. En helaas hebben de anderen niet altijd een gunstige indruk van je. Maar geen nood: ‘you never get a second chance to make a first impression’, maar vaak heb je wel een tweede kans om een tweede indruk te maken. ...
  • Gewoon is niet gek genoeg (Just Another Name) 30/09/2005Gewoon is niet gek genoeg (Just Another Name)
    Jan is heel gewoon. Hij is niet knap, maar ook niet bijzonder onaantrekkelijk. Jan is niet extreem, niet intolerant, niet betweterig. Jan is no nonsense. Met beide benen op de grond. 100% Nederlands. Jan is zoals jij. Een dertigplusser: niet echt jong meer, maar nog lang niet oud. Jan is bescheiden ...
  • Ik geloof niet in hem (In memoriam André Hazes) 23/09/2005Ik geloof niet in hem (In memoriam André Hazes)
    Precies een jaar geleden overleed de zanger André Hazes, een mooi moment om stil te staan bij zijn muzikale erfenis. Hazes was de eerste volkszanger die heel het volk aansprak. In Nederland (anders dan in de Angelsaksische landen) is er altijd een scherpe scheidslijn geweest tussen traditionele volksmuziek en rock & ...
  • Het Talpa-toontje (Gepaste en ongepaste ironie) 16/09/2005Het Talpa-toontje (Gepaste en ongepaste ironie)
    Ik behoor tot het selecte gezelschap dat wel eens naar Talpa heeft gekeken. U, niet-kijker, kunt zich moeilijk een voorstelling maken van deze nieuwe zendgemachtigde. Het is ook verre van eenvoudig uit te leggen waar Talpa voor staat, maar de omroep heeft een heuse identiteit… alhoewel tegelijkertijd ook juist niet. ...
  • The white man’s burden (Herinneringen aan New Orleans) 09/09/2005
    Ik kan niet zeggen dat ik veel ‘mensen van kleur’ (zo heet dat tegenwoordig toch?) heb gesproken toen ik laatst in New Orleans was. Ja eentje, maar die telt eigenlijk niet. Dat was een serveerster die ‘Hendrix’ van haar achternaam heette. U bent toch geen familie van DIE Hendrix, vroeg ik. ...
  • Vakantiegevoel (m/v) 19/08/2005Vakantiegevoel (m/v)
    Uiteindelijk zijn er maar twee manieren om de zaken te bekijken: de mannelijke en de vrouwelijke. De mannelijke zienswijze is rechtlijnig. Van A naar B. Vooruit. Doelgericht. Westers. Op weg naar roem, rijkdom, verlossing, ware liefde, overwinning, zelfverwezenlijking. Industrieel, kapitalistisch. Het leven als avonturenroman, als wedstrijd, met een begin en een ...
  • De beste stuurlui (Tegen de klaaggraagte) 12/08/2005De beste stuurlui (Tegen de klaaggraagte)
    Een vaak gehoorde klacht over Nederland is dat ‘we’ zo negatief zijn over ons land. Geen nationale trots, onze kennis van ons grootste verleden is minimaal, we gaan slordig om met onze taal, onze cultuur, de gemeenschappelijke ruimte en wat een rotzomer is het toch. ‘We’ weten zo goed wat ...
  • Zomergasten 2005 (Een nachtmerrie) 05/08/2005Zomergasten 2005 (Een nachtmerrie)
    Jan: “Als eerste heb ik een scène uitgekozen uit Anyway the wind blows, de nieuwe film Tom Barman, jouw gast van vorige week. Wat een boeiende fragmenten had die man! En wat een aimabele persoonlijkheid! De meeste mensen die hier zitten maken van de gelegenheid gebruik – misbruik moet ik ...
  • Zieleroer (De identiteit van de schrijver) 29/07/2005Zieleroer (De identiteit van de schrijver)
    De schrijver vergelijkt zichzelf graag met god. ‘Zoals god de wereld heeft geschapen, zo schep ik personages, een plot en een denkbeeldige wereld waar mijn verhaal zich afspeelt’ – daar komt het volgens hem op neer. Die vergelijking gaat uiteraard mank, zo ziet ook de schrijver in. Op zijn eigen terrein ...
  • R.I.P. Respect (Afscheid van een woord) 22/07/2005R.I.P. Respect (Afscheid van een woord)
    Het kabinet mag tevreden zijn, vindt Balkenende: “De agenda van 2002 was veiligheid, werk, respect voor elkaar, integratie, normen en waarden. Daar hebben we de afgelopen twee jaar hard aan gewerkt.” (Premier Balkenende in NRC Handelsblad van 9-7) Oude Nederlandse waarden als nuchterheid, waardering en bescheidenheid zijn vervangen door respect. Waardering ...
  • Een grap over een grap over terrorisme (Niet om te lachen) 15/07/2005Een grap over een grap over terrorisme (Niet om te lachen)
    A.: “Ik weet een grap over bestrijding van terrorisme.” B.: “Hoe ernstiger het onderwerp, hoe sterker een grap moet zijn. Over kleinigheden is het makkelijk lollig doen, maar humor verdraagt zich slecht met zaken van leven en dood, of je moet je wel heel komisch uit de hoek komen. Maar vertel…” A.: ...
  • Democratie, dat lusten ze nie (Chinese toestanden) 08/07/2005Democratie, dat lusten ze nie (Chinese toestanden)
    Is er een verband tussen economische en politieke vrijheid? Het is een van de 125 grote vragen die de wetenschap nog niet heeft beantwoord, althans zo valt te lezen in het nummer dat Science vorige week uitbracht ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van het blad. Helaas geeft Science op ...
  • Invasie van de Marsmanagers (War of the worlds, Made in The Netherlands) 01/07/2005Invasie van de Marsmanagers (War of the worlds, Made in The Netherlands)
    De invasie van de Marsmanagers vond slechts enkele jaren geleden plaats, maar nu hebben ze Nederland toch echt in hun macht. Ook wij roeiers hebben Marsmanagers aan het roer. Er komen bovendien steeds meer. Het schijnt dat één stuurman op twintig à dertig roeiers voldoet, maar tegenwoordig zijn boten met ...
  • De Vliegende Hollander (Een zomervertelling) 24/06/2005De Vliegende Hollander (Een zomervertelling)
    “Waar blijft die advertentie van het bedrijf Barter?”, vroeg een jonge, nog niet door het leven getekende vormgever van een blad waaraan ik meewerk. Hoongelach alom, en ik kreeg de gelegenheid een anekdote op te dissen over de grootste barteraar aller tijden. Laten we hem Billy Barter noemen, iemand die niets ...
  • De neus (Andermans zaken) 17/06/2005De neus (Andermans zaken)
    ‘Veroordeeld door de media’, dacht de neus, het is zo’n modieuze uitdrukking waarvan je als je ‘m de eerste keer hoort wel zo’n beetje denkt dat je weet wat er mee wordt bedoeld. Maar als je er langer over nadenkt ontglipt de betekenis je. Want wat wordt ermee bedoeld?, vroeg de ...
  • Geloof, hoop en wetenschap (Niet bij evolutie alleen) 10/06/2005Geloof, hoop en wetenschap (Niet bij evolutie alleen)
    “Ik vind dat jammer”, zei minister Van der Hoeven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in reactie op een opmerking van een interviewer van De Volkskrant dat ‘wetenschappers geloof en wetenschap graag gescheiden houden’. Jammer, vond de minister: “Als er verschillende opvattingen over evolutie zijn, moeten we die naast elkaar zetten.” Dat ...
  • Na de verkiezingen (Het proces 2005) 03/06/2005Na de verkiezingen (Het proces 2005)
    Iemand moest Josef K. belasterd hebben, want zonder dat hij iets kwaads gedaan had, werd hij op een ochtend gearresteerd. K. woonde in een rechtsstaat, overal heerste vrede, alle wetten werden gehandhaafd, wie waagde het hem in zijn eigen woning te overvallen? Hij was steeds geneigd alles zo luchtig mogelijk op ...
  • Op de man (Best onbelangrijk) 27/05/2005Op de man (Best onbelangrijk)
    Denkend aan Europa, zie ik Ton Elias. Ooit een journalist. Naar verluidt eentje die interviews het liefste combineerde met een uitgebreide lunch of diner. En die dan altijd de geïnterviewde liet betalen omdat hij ‘niet de schijn wilde wekken dat hij de ander wilde corrumperen’. Toen werd hij voorlichter bij Aegon. Tenslotte ...
  • Pianoman (Een modern sprookje) 20/05/2005Pianoman (Een modern sprookje)
    Het is een acteur, denk ik. Het script lag al jaren klaar, de studio die het had aangekocht wilde zeker weten dat het een succes zou worden. Dus werd de hoofdrolspeler gedropt in Engeland en zorgde de studio dat het verhaal in de pers kwam, om te zien hoe het ...
  • Komt een man bij de dokter (Linkse en rechtse humor) 06/05/2005Komt een man bij de dokter (Linkse en rechtse humor)
    Komt een man bij de dokter. Ik heb behoefte aan rechtste grappen, zegt de man. Rechtse grappen?, zegt de dokter. Ja, zegt de man, ik ben zo rijk dat ik niet meer geloofwaardig ben als ik linkse grappen vertel. Zeg dan dat uw hart links zit, maar uw portemonnee rechts, ...
  • Het nieuwe ondernemen? (Winst versus continuïteit) 29/04/2005Het nieuwe ondernemen? (Winst versus continuïteit)
    Bij een recente ‘rerun’ van een aflevering van de serie Dallas bedacht ik me dat je een bedrijf kunt zien als een machine om geld met geld te verdienen, dat dit beeld niet klopt, maar dat ik eigenlijk geen beter beeld zou weten. Eerst het beeld van een bedrijf als ‘money ...
  • Van atheïst tot zaligverklaring (Katholiek ABC) 22/04/2005Van atheïst tot zaligverklaring (Katholiek ABC)
    A is voor atheïst. Niet te verwarren met de duivelsaanbidder, die wél in god gelooft. B is voor Benedictus, de nieuwe paus (zie aldaar). De naam is ontleend aan het Latijns ‘bene dicere’, goed spreken. Verwacht wordt dat de nieuwe paus een ‘conservatief’ is (wat dat ook mag betekenen), maar in ...
  • Keizerlijk gekleed (De kwestie Lonsdale) 15/04/2005
    In een overhemd met witte boord kunnen we ons niet meer vertonen. Zeker niet sinds de oud-topman van Worldcom, Bernard Ebbers, schuldig is bevonden aan fraude. Sterker nog, een net pak kan helemaal niet meer. Dat roept associaties op met boekhoudschandalen en financiële malversaties. Zo’n regenjas als Ebbers aanhad tijdens ...
  • De offers van een kunstenaar (Portret van Picasso) 08/04/2005De offers van een kunstenaar (Portret van Picasso)
    “Mijn zoon, Als het klopt dat het een slechte leerling is die zijn leermeester niet overtreft, dan ben jij de beste leerling die er ooit is geweest. Laat het volkomen duidelijk zijn dat ik jou je artistieke en wereldlijke succes volledig gun. Geen ‘jaloezie de métier’, integendeel: ik ben trots op ...
  • Lachen zonder tranen (Voor non-functioneel amusement) 01/04/2005Lachen zonder tranen (Voor non-functioneel amusement)
    Nog even en amusement mag op de Nederlandse publieke zenders ‘geen doel op zich’ zijn; amusement is dan alleen nog toegestaan als ‘vorm’. Amusement dat alleen bedoeld is om te amuseren wordt in de ban gedaan. Wat is er dan mis met dit soort amusement? Het politiek correcte antwoord luidt dat ...
  • Het verleden van de toekomst van het Nederlandse kiesstelsel (Over bestuurlijke vernieuwing) 25/03/2005Het verleden van de toekomst van het Nederlandse kiesstelsel (Over bestuurlijke vernieuwing)
    Het lijkt lang geleden dat Nederland in een politieke impasse verkeerde. Maar welbeschouwd is er pas acht jaar verstreken sinds 2005. Toen laveerde het land in tussen twee regeringen, met de val van een kabinet achter de rug en de verkiezingen in het vooruitzicht. 2005 was bovendien de afsluiting van ...
  • De geschiedenis van het heden (Voorbij goed en kwaad en weer terug) 18/03/2005De geschiedenis van het heden (Voorbij goed en kwaad en weer terug)
    Tot vervelens toe hebben we de afgelopen dagen kunnen lezen dat historische werken niet alleen het verleden beschrijven maar zelf ook gedateerd zijn. Ze dragen de sporen van de maker en van zijn tijd. Niet omdat er feiten worden verdraaid (wat ook wel gebeurt), maar omdat het wereldbeeld van de ...
  • Geheime geschiedenis (Boekenweekgeschenk 2005) 11/03/2005Geheime geschiedenis (Boekenweekgeschenk 2005)
    Er was eens een geschiedenis die niet wilde dat ze verteld werd. Ze had nogal wat jeugdzonden op haar geweten. Ze had zich met volle overgave op de slavenhandel gestort, was grondlegger van de Apartheid, was laf in de Eerste Wereldoorlog, was fout in de Tweede en had wreed huisgehouden ...
  • iPodomania (Muziek als water) 04/03/2005iPodomania (Muziek als water)
    1. Over een paar jaar bestaat de i-Pod niet meer. Mobieltjes zullen dan zijn uitgegroeid tot volwaardige mp3-spelers. Met dank aan de i-Pod, die deze markt eindelijk heeft ontwikkeld. Maar de i-Pod zelf is dan overbodig. Zolang het nog niet zo ver is, zal de iPodomania echter om zich heen ...
  • Reputatiereparatie (Twee in één) 25/02/2005Reputatiereparatie (Twee in één)
    Opeens staat Ruud Lubbers te boek als ‘fout’. Van de ene op de andere dag is hij held af. En dat nota bene door een gerucht dat een eigen leven is gaan leiden, door een onbewezen verhaal. Onze Ruud, het slachtoffer van ‘hear say’. Lubbers zou onder meer leden van een ...
  • Homme fatale (Al weer over Ischa Meijer) 18/02/2005Homme fatale (Al weer over Ischa Meijer)
    Naar aanleiding van mijn Bletzpraatje van vorige week, schrijft abonnee Eric van B.: “Ik was dinsdag op de première van ‘Ik hou van mij’ in Kriterion. Prachtige documentaire over een narcistische klootzak. Tien jaar na zijn overlijden was ik een beetje vergeten hoe vervelend ik die Ischa altijd vond maar ...
  • De Zaanse politie en de Spaanse Inquisitie (De kunst van het interviewen) 11/02/2005De Zaanse politie en de Spaanse Inquisitie (De kunst van het interviewen)
    Je hoeft geen kenner te zijn van de Zaanse verhoormethode of de methoden en technieken van de Spaanse Inquisitie te hebben bestudeerd om te weten dat je iedereen van alles kunt laten zeggen. Onder druk wordt alles vloeibaar, zet er een pannetje met vuur onder en zelfs het stilste water ...
  • Enig vertrouwen in Trouw (Over Trouw Compact) 04/02/2005Enig vertrouwen in Trouw (Over Trouw Compact)
    Nederland, zo heet het, is het land van koopmannen en dominees. Voor de koopman – of liever gezegd: de zakelijk geïnteresseerde lezer – zijn er genoeg bladen, van Het Financieele Dagblad tot FEM Business, van Quote tot Elan. De dominee – lees: degene die belangstelling heeft voor het geestesleven en ...
  • De ernst van humor (Over de diepte onder de oppervlakte) 28/01/2005De ernst van humor (Over de diepte onder de oppervlakte)
    Humor en ernst lijken tegengesteld. ‘Leuk’, ‘luchtig’ en ‘oppervlakkig’ – het zijn woorden met eenzelfde gevoelswaarde, zoals hun tegenstellingen ‘ernstig’, ‘somber’ en ‘diep’ ook bijna synoniem zijn. En ga maar na: Het getuigt niet van eerbied om iemand uit te lachen. Wie zwaar op de hand is, heeft zelden de ...
  • Intelligentie voor Dummies (De kunst van het testen) 21/01/2005Intelligentie voor Dummies (De kunst van het testen)
    1. Wat is intelligentie? Het aangeboren vermogen om het maximale uit het leven te halen. Wie het beste in staat is een ‘match’ tussen zichzelf en zijn omgeving tot stand te brengen, is het intelligentst. Dit kan óf door de omgeving aan jou aan te passen of door je aan te ...
  • Het einde van het begin (Lang voor de dood ons scheidt) 14/01/2005Het einde van het begin (Lang voor de dood ons scheidt)
    – Beloven jullie elkaar eeuwige trouw, in voor- en tegenspoed, tot de dood jullie scheidt? – Nou… ik niet als ik zo eerlijk mag zijn… – WAT?! Hou je niet van me? – Ja, best wel. Maar je weet toch hoe dat gaat tegenwoordig. Al die huwelijken die op scheidingen uitlopen. Wie zegt ...
  • Gelijk hebben en gelijk krijgen (Over de Nederlander van het jaar) 07/01/2005Gelijk hebben en gelijk krijgen (Over de Nederlander van het jaar)
    Politiek kun je definiëren als de kunst van het gelijk krijgen. En, om maar eens een open deur in te trappen, gelijk krijgen is iets heel anders dan gelijk hebben. Diplomatie, overredingskracht, blufpoker, bereidheid tot het compromis, koene onderhandelingsvaardigheden en wat al dies meer zij: zelfs de grootste gelijkhebber van ...
  • Van hoop naar teleurstelling (Terugblik op 2004) 31/12/2004Van hoop naar teleurstelling (Terugblik op 2004)
    Lief oud jaar, Hoop doet leven, zeggen ze. Maar te veel hoop leidt tot teleurstelling, tot frustratie. En ik ben teleurgesteld en gefrustreerd. Toen ik je net had leren kennen, verheugde ik me op elke volgende ontmoeting. Dat is nog steeds zo. Het vooruitzicht jou weer te zien, geeft mijn bestaan ...
  • Waarom de beste spelers vals spelen 24/12/2004Waarom de beste spelers vals spelen
    Zoals er twee typen spelletjes zijn, zijn er ook twee soorten spelletjesmensen: de liefhebber van kansspelen en de liefhebber van behendigheidsspelen. De liefhebber van kansspelen is iemand die hoopt dat het lot hem gunstig gezind zal zijn. Als het leven tegenzit, gaat hij gokken. Als het lot het wil, word ik ...
  • Egeltjeskunst 17/12/2004Egeltjeskunst
    “Angst is een goede raadgever, een betere dan de in onze tijd zo gangbare overmoed en misplaatste eigenliefde. Beter ook dan paniek – paniek wordt vaak verward met angst, zeker door mensen die paniek noch angst kennen maar die bij beide gebaat zouden zijn. Ontsnap, vlucht, mijd het openlijke conflict, ...
  • De belhamel en het beest (Wat wil de vrouw?) 10/12/2004De belhamel en het beest (Wat wil de vrouw?)
    ‘Vrouwen willen maar één ding’, is de titel van het nu al veelbesproken boek van psycholoog Henk Noort. Eén ding willen vrouwen, zegt hij: begrip. Noort stelt dat vrouwen zelfs veel liever een begripvolle man hebben dan een man die veel doet – tragisch, want veel doen is dé manier ...
  • Onze Opperbevelhebber 03/12/2004Onze Opperbevelhebber
    Over een kleurrijk man als Z.K.H. Prins Bernhard valt eindeloos te vertellen, maar hier is een verhaal dat hem wellicht het beste typeert. Het speelt zich af in de eindfase van de Tweede Wereldoorlog, toen de vraag rees welke formele rol Bernhard moest krijgen in de strijd tegen de Duitsers. ‘Opperbevelhebber ...
  • Lessen in overleven 26/11/2004Lessen in overleven
    In het Victoriameer in het hart van Afrika werd een paar decennia terug bij wijze van wetenschappelijk experiment een handjevol Nijlbaarzen uitgezet. Het resultaat was een Darwinistische strijd om het leven tussen de Nijlbaarzen en allerlei inheemse vissen, die uitmondde in een klinkende overwinning van de Nijlbaarzen. Het ecologisch evenwicht in ...
  • Kleine filosofie van de vrijheid (Kosten/batenanalyse) 19/11/2004Kleine filosofie van de vrijheid (Kosten/batenanalyse)
    Met vrijheid van meningsuiting is het als met keuzevrijheid: de vrijheid schiet z’n doel voorbij als mensen er niet mee overweg kunnen. Vrijheid is niet het doel van het leven, dat is (laten we even gemakshalve aannemen) geluk, en wel (weer een aanname) geluk op aarde. Vrijheid is slechts een ...
  • Het eeuwige leven (De onsterfelijke gorilla Sneeuwvlokje) 12/11/2004Het eeuwige leven (De onsterfelijke gorilla Sneeuwvlokje)
    Barcelona is de stad van Sneeuwvlokje, voor zover bekend de enige Witte Gorilla die ooit op aarde heeft rondgelopen. Vlaggen in de stad betonen hun eer aan Sneeuwvlokje, het beest figureert prominent op de site van de ‘Barcelona Zoo’ en een van de meest geliefde voetballers die er heeft gespeeld, ...
  • Van Gogh (De grootste, denk ik) 05/11/2004Van Gogh (De grootste, denk ik)
    Van Gogh? De tekst is natuurlijk allang bedolven onder de interpretatie, om met Nietzsche te spreken. Er is zo veel over hem gezegd en geschreven, dat het een goed zicht op de werkelijke waarde van zijn leven en werk belemmert. Wat valt er trouwens nog over hem te zeggen dat ...
  • Vrouw en blad (Tout sa change…) 29/10/2004
    Wat is mooie mode? Hoe houd ik hem tevreden? Ben ik nog wel bij de tijd? Het zijn dit soort vragen die sinds mensenheugenis – of liever gezegd: vrouwenheugenis – centraal staan in damesbladen. Met uiteraard veel aandacht voor de sterren: want bij wij kun je beter te rade gaan ...
  • Argumenten en principes (Die eeuwige strijd) 22/10/2004Argumenten en principes (Die eeuwige strijd)
    Waar de argumenten ophouden, beginnen de principes. Eerst de argumenten. Waarom zou je je druk maken als iemand je uitscheldt, je oplicht, je belachelijk maakt – kortom jou onheus bejegent? Je kunt je ertegen verzetten, maar het is olie op het vuur gooien. Een vicieuze cirkel, die begint met scheldpartijen over en ...
  • Mislukte menselijke maat (God is niet dood) 15/10/2004Mislukte menselijke maat (God is niet dood)
    “Aangenomen dat de filosoof een man is … nou? En dat heel het filosoferen doordesemd is van het mannelijke, al te mannelijke denken. Dat het sterke geslacht (dat welbeschouwd heel wat zwakker is dan wij filosofen, mannen immers, kunnen vermoeden) in alle filosofische geschriften, levenswijsheden en bakerpraatjes vooral een portret ...
  • Op drift (Mobiliteiten) 08/10/2004Op drift (Mobiliteiten)
    Hoe mobieler we worden, des te immobieler. We reizen ons een ongeluk, maar sinds de komst van de auto leggen we zittend afstanden af die we vroeger alleen met de grootst mogelijke lichamelijke inspanning hadden kunnen overbruggen. Met de komst van internet hoeven we ons huis niet meer uit om ...
  • Zeilweekend 2004 (Wat roep je bij man overboord?) 01/10/2004Zeilweekend 2004 (Wat roep je bij man overboord?)
    1. Welke vrucht heb je altijd aan boord? a) banaan b) mandarijn c) druif 2. Wat is de Dirk? a) de kraanlijn b) de piekeval c) de klauwval 3. Hoe veel km snelheid is 12 knopen? a) 12 km b) 21,6 km c) 19,2 km 4. Hoe veel wandputtins heeft een Valk? a) 5 b) 3 c) ...
  • Start making sense (Let’s make better things) 24/09/2004Start making sense (Let's make better things)
    Er is veel kritiek op de nieuwe slogan van Philips, ‘Sense and simplicity’. Voornamelijk omdat het woord ‘sense’ zo veel betekenissen heeft. Zintuig, zinvol, verstand – en nog wat van die woorden. Onduidelijk en dus slecht, zo heet het. Onzin natuurlijk, die kritiek, want een goede slogan kun je niet vastpinnen ...
  • Je geld of je identiteit (Liever geen sterke ‘normen en waarden’?) 17/09/2004Je geld of je identiteit (Liever geen sterke 'normen en waarden'?)
    Een succesvolle zakenvrouw vertelde me laatst dat haar eerste bedrijf haar achternaam had gehad. In de loop van de tijd was die naam steeds strakker gaan knellen. Er werd van haar verwacht dat ze alle opdrachten die ze binnenhaalde ook zelf uitvoerde, en één mens heeft nu eenmaal maar 24 ...
  • Hij en ik (Ter nagedachtenis aan Bram Vermeulen) 10/09/2004Hij en ik (Ter nagedachtenis aan Bram Vermeulen)
    “Een groot man is ons deze week ontvallen. Ik heb allerlei persoonlijke herinneringen aan hem. Ik zal er niet verder op ingaan (daar zijn ze ook te persoonlijk voor), maar neemt u van mij aan dat het gouden herinneringen zijn. Ik ken allerlei mensen die hem ook hebben gekend. Zij missen hem ...
  • Buiten de banden van het budget (Positievelingen presteren meer maar zijn duur) 03/09/2004Buiten de banden van het budget (Positievelingen presteren meer maar zijn duur)
    Natuurlijk is het eerder regel dan uitzondering dat het budget wordt overschrijden. Niet eens omdat degene die het budget indient een opdracht wil binnenhalen, zich beter wil voordoen dan hij is of bang is om te veel te vragen of te worden afgewezen. Nee, als het om onze eigen prestaties ...
  • Kinderspel (Eerste schooldagen) 27/08/2004Kinderspel (Eerste schooldagen)
    Opvoeden is: je ironie verbergen. Neem nu de eerste schooldag. De kinderen netjes in een kring, onzeker en vol eerbied voor juffie, in onderdanige afwachting van wat de dag verder brengen gaat. Maar hoe kun jij dit nu serieus nemen? Je weet dat dit helemaal niets voorstelt vergeleken bij wat ...
  • Homo non-economicus (Schaarste en overbodigheid) 20/08/2004Homo non-economicus (Schaarste en overbodigheid)
    Zoals zo vele alfa’s, gamma’s, menswetenschappers en andere bluffers schaam ik me dat ik nooit een echte harde wetenschappelijke opleiding heb genoten. Een tijd lang heb ik me nog opgetrokken aan de gedachte dat onze slordige theorietjes de werkelijkheid dan wel niet zo goed konden vatten als de echte bètawetenschappen, maar ...
  • De hypocrisie top 10 (Mijn Zomergasten) 13/08/2004De hypocrisie top 10 (Mijn Zomergasten)
    Elk jaar volg ik Zomergasten en elk jaar stel ik weer een eigen ideale TV-avond op. De gasten die aanschuiven bij Joost Zwagerman vallen m.i. in twee categorieën uiteen. Groep 1: mensen die zo bekend zijn dat het er niet toe doet wat ze uitkiezen, het publiek slikt het toch ...
  • Des duivels (Geloof en vooruitgang) 06/08/2004Des duivels (Geloof en vooruitgang)
    Op een dag overwoog de duivel het bijltje erbij neer te gooien. De duivel had sinds het begin van de schepping onrust gestookt onder de mensen en hen verleid tot het slechte, en wat was hij er zelf beter van geworden? Niets. Hij had er in elk geval niets duurzaams aan ...
  • Vriend zoekt vijand (De jodenhaat van Henry Ford) 30/07/2004Vriend zoekt vijand (De jodenhaat van Henry Ford)
    De autofabrikant Henry Ford is de geschiedenis ingegaan als een van de eersten die gebruik maakte van de lopende band. Een man van het grote gebaar, die het bezwaar dat zijn fabrieken rijdende eenheidsworsten voortbrachten wegwuifde met oneliners zoals: “Ze kunnen elke kleur auto krijgen die ze willen, zolang het ...
  • Winnen en deelnemen (Paralympische gedachten) 23/07/2004Winnen en deelnemen (Paralympische gedachten)
    Wie als eerste eindigt, heeft niet altijd gewonnen. Tenminste niet bij de Paralympics. Wie bij het zwemmen als tweede, derde of vierde de overkant bereikt, kan makkelijk een gouden-medaillewinnaar zijn. Je kunt je zelfs voorstellen dat degene die het laatste binnenkomt goud krijgt, terwijl de eigenlijke winnaar onderaan eindigt. Voor wie ...
  • Liever geen herkansing (Gedane zaken) 16/07/2004Liever geen herkansing (Gedane zaken)
    “Als ik mijn leven mocht overdoen, wat zou ik dan anders hebben gedaan?” Hoe vaak stellen wij onszelf die vraag niet? Het is ook de centrale vraag in die briljante aflevering ‘Tapestry’ van Star Trek The Next Generation, waarin kapitein Jean-Luc Picard de kans krijgt de grootste fout van zijn leven ...
  • Lessen in de liefde (Opvoedingsdilemma’s) 09/07/2004Lessen in de liefde (Opvoedingsdilemma's)
    “Kinderen moeten aangemoedigd worden om hun deugden te ontwikkelen”, zegt Aristoteles en velen met hem. Maar het probleem is dat opvoeders (lees: ouders) niet weten waar de deugden van hun kinderen liggen. En dat komt weer omdat ze hun kinderen niet kennen, misschien niet eens écht van hun houden. De ware ...
  • The continuing story of Hill and Bill (Feiten en ficties) 02/07/2004
    Er waren eens een duivelin Hillary en een mens Bill. Ze hadden een tomeloze ambitie gemeen. Hillary was misschien wel nog ambitieuzer dan Bill, maar hij was van de twee het meest begaafd. Daarom offerde Hillary haar carrière op aan die van Bill. Een waar duivelspact: zij wendde al haar ...
  • Het was mooi en dus is het mooi geweest (Momenten van komen en gaan) 25/06/2004
    Een van de ongerijmdheden van dit leven is dat je het beste als vrienden uit elkaar kunt gaan, maar dat dit hoogstzelden gebeurt. Als je als vrienden uit elkaar gaat, lopen de kinderen geen jeugdtrauma’s op, vul je geen advocatenzakken, hoef je elkaar niet te ontlopen op verjaardagen en begrafenissen, sterker ...
  • Lichaam en geest (De geschiedenis van de plastische chirurgie in vogelvlucht) 18/06/2004
    “Het is bijna niet meer voor te stellen, maar aan het begin van deze eeuw was het in brede kring taboe om je uiterlijk te laten verfraaien door plastische chirurgie. Helemaal omstreden waren de – toen nog zeer primitieve – technieken om meer te lijken op een filmster of ander ...
  • The Great Inspirator (Bij de dood van Ronald Reagan) 11/06/2004
    “Onder het motto ‘van de doden niks dan goeds’ staat momenteel teletekst bol van de ‘staatsman’ Ronald Reagan. Hij die de wereld veranderde door een verdrag met de Sovjets te tekenen en ons behoedde voor het communisme”, schrijft abonnee Eric J. Al die lof is niet terecht, meent hij en ...
  • Louis-van-Gaal, Louis-van-Gaal, Louis-Louis-Louis-van-Gaal (De schildpad en de hazen) 04/06/2004Louis-van-Gaal, Louis-van-Gaal, Louis-Louis-Louis-van-Gaal (De schildpad en de hazen)
    Onder voetballiefhebbers is het een strijdpunt: wie was de beste trainer? Louis van Gaal of Johan Cruijff? Allebei hebben ze zo’n beetje alles gewonnen wat er te winnen valt. Allebei waren ze (ieder op zijn eigen manier) briljant in de omgang met de pers. Allebei hebben ze de taal verrijkt ...
  • Gat in de boot… eh de markt (Exploreren of exploiteren?) 28/05/2004Gat in de boot... eh de markt (Exploreren of exploiteren?)
    Werkelijk succesvolle ondernemers weten dat je beter een onorigineel, matig idee kunt hebben dat je goed uitvoert dan een briljant idee waarvan de uitvoering belabberd is. Sterker nog, ze weten dat de uitvoering van een onorigineel idee waarschijnlijk beter zal zijn dan van een briljante ingeving. Want om iets goeds ...
  • Hemelvaart zonder hemel (De schepping is de val) 21/05/2004
    “Mijn koninkrijk is niet van deze aarde”, zei Jezus. Maar hoe moeten we ons zijn hemelse koninkrijk voorstellen? De beschrijving die de bijbel geeft is nogal schimmig, maar het lijkt erop dat er niet één maar drie hemelen zijn. Zo lezen we in 2 Korinthe 12 : 2: “Ik ken ...
  • Waarin een kleine vis groot kan zijn (Leidinggeven en -nemen) 14/05/2004
    Voor wie geen genoeg krijgt van theorieën over leidinggevenden is de nieuwste film van de firma Walt Disney onmisbaar: Finding Nemo, een semi-bijbelse parabel vermomd als sprookje. Ik heb de film in de afgelopen weken zeker twintig keer gezien onder supervisie van een trainer (mijn dochter van drie). En gaandeweg ...
  • De kern van de zaak (Tegen de oliedomheid) 07/05/2004De kern van de zaak (Tegen de oliedomheid)
    Olie. Grote kans dat het in het eerstvolgende grote gewapende conflict waar het Westen bij betrokken om olie draait. Zoals zo vaak. Zoals het bij de bezetting van Irak ook om olie ging, zoals het in de Golfoorlogen om olie ging. Of dacht u nu werkelijk dat het we toen ...
  • Wij helpen Shell (Verantwoord en onverantwoord ondernemen) 30/04/2004
    Wie hoge verwachtingen zaait, oogst teleurstellingen. Shell is helemaal niet onethischer of minder sociaal dan Exxon of Amoco of willekeurig welk ander bedrijf. Maar ja, omdat Shell de afgelopen jaren de heilige maatschappelijk verantwoordelijke heeft uitgehangen, is er een stortvloed aan kritiek nu blijkt dat enkele mensen aan de top ...
  • Why? (Lost in space) 23/04/2004
    Aangezien er geen domme vragen bestaan, alleen domme antwoorden, stel ik de vraag maar die me nu al een tijdje op de lippen brandt: why? Die Kuipers, bedoel ik, waarom moet die zo nodig op kosten van de belastingbetaler door de ruimte zweven? Why? Natuurlijk klopt mijn Hollandse hart sneller nu ...
  • Da’s even slikken (Over democratie) 16/04/2004Da's even slikken (Over democratie)
    – Papa, ik lust dit niet. – Je MOET. – Maar ik lust geen democratie! Democratie is vies. – Het is even wennen, maar je zult zien dat je het lekker zult vinden na een paar hapjes. – Ik heb al een paar hapjes gehad. En het werd er alleen maar smeriger op. – Democratie ...
  • Paasgedachten (Heidens, heilig en hitsig) 09/04/2004
    Van alle buitenissige feesten die het christendom kent, spant Pasen wel de kroon. Want wat wordt er nu gevierd met Pasen? De herrijzenis van Christus? Akkoord, maar waar staat die dood voor? Voor de overwinning op de dood, zou je kunnen zeggen: Jezus is gedood, maar zijn moordenaars hebben het ...
  • Leven en lijden (De sprookjesdood van Hans Christiaan Andersen) 02/04/2004
    Er was eens een miskende schrijver van sprookjes. Hij was zo arm dat zijn broek vol gaten zat en de lappen aan zijn jas hingen, tientallen jaren voordat dit in de mode was. Hij had zo weinig geld dat hij al met een kroontjespen schreef toen dit nog lang niet ...
  • Heilig en veilig (Nooit meer alleen) 26/03/2004
    Zoals bekend hebben prins Willem-Alexander en zijn broers zendertjes in hun knieën om hen in het geval van ontvoeringen makkelijker te kunnen opsporen. Aardig bedacht van het koningshuis (of liever gezegd van Bram van Leeuwen, de prins van Lignac, die zelf ook zo’n zendertje had en Beatrix en Claus het ...
  • Het kunstje dat wetenschap heet (Poppers plagiaat) 19/03/2004Het kunstje dat wetenschap heet (Poppers plagiaat)
    Ik geloof dat NRC Handelsblad de enige krant van Nederland was die de moeite had genomen erover te berichten. Maar het was natuurlijk wereldnieuws: Karl Popper heeft de ‘falsificatietheorie’ ontleend aan het werk van Otto Selz, een of andere onbekende Duitse psycholoog. Dit blijkt uit archiefonderzoek van de Nederlandse filosoof ...
  • Leven in Frankrijk (Boekenweekgeschenk 2004) 12/03/2004
    “Fijn dat de stichting ter bevordering van het Nederlandse boek mij heeft uitgenodigd wat over Frankrijk te vertellen. Ik woon er natuurlijk al jaren, en weet er alles van. Voor een goed begrip van dit prachtige land met zijn rijke cultuur, is het misschien leerzaam de verschillen tussen Frankrijk en ...
  • Verlosser en verliezer (Orfeus vs. Jezus) 05/03/2004
    Als het ietsje anders was gelopen, was niet Christus de belangrijkste invloed geweest op de Westerse cultuur maar Orfeus. En had Mel Gibson misschien een film gemaakt over de wrede moord op Orfeus door de Maenaden, die hem kwalijk namen dat hij geen vrouw meer kon zien nadat zijn Euridyce ...
  • Adviseur en advisee (Wie is de risee van de twee?) 27/02/2004
    Als je enkele jaren meeloopt in het bedrijfsleven, word je nog wel eens gevraagd als adviseur. Soms kun je iemand ook werkelijk van een nuttig advies voorzien, maar meestal weet de ondernemer in kwestie veel meer dan jij en heb je geluk als je niet door de mand valt. Adviseren ...
  • Vrijheid, blijheid, broederschap (Goed geregeld zonder regels) 20/02/2004
    Toegegeven, ik ben geabonneerd op een ochtendblad en twee avondbladen. Maar verder ben ik behoorlijk ongebonden. Een groot gedeelte van mijn leven heb ik gewoond zonder huurcontract of andere vorm van wettelijke bescherming. Ik heb nooit een arbeidscontract gehad. Nooit getrouwd, geen samenlevingscontract. Ik woon heerlijk rustig. Geen huurcontract, alsjeblieft niet. ...
  • Zondenbelijdenis van een zoon (“Life imitates art”) 13/02/2004
    – Vergeef me vader, want ik heb gezondigd. – Wat heb je dan misdaan, jongen? – Te veel om op te noemen… ik weet niet waar ik moet beginnen. – Ik ook niet, want volgens mij valt jou nauwelijks wat te verwijten. Je blijft voor mij een van de grootste artiesten van de ...
  • Een ontevreden roker (Beschavingsbijwerking) 06/02/2004
    “Ik dacht dat ik de laatst overlevende roker in de stad was, maar jij blijkt er gelukkig ook nog te zijn. Wat heb je voor me meegebracht? Twee pakken zware shag, een slof sigaretten en een heuse sigaar, zie ik. Op de zwarte markt geruild zeker? Heb je gemerkt dat ...
  • Romeo en Julia 2004 (Liefde, leven en dood) 30/01/2004
    Nee, het leven had Romeo bepaald niet toegelachen. Hij was oud en des dagen moe. Te arm om een abonnement op een dagblad te nemen. Leesbril kwijt zodat hij nog niet eens een huis-aan-huisblad kon lezen. Op zijn leeftijd had het geen zin meer om aan de toekomst te denken. ...
  • Neuken en verneukt worden (Over kiezen, geloof ik) 23/01/2004
    Advocaten zijn mensen die hun handen in onschuld wassen maar ondertussen op de stoel van de rechter zitten. Dat was zo’n beetje de strekking van een recent Bletzpraatje over advocatuur. Vriend E. sprak mij er laatst op aan. Precies eenzelfde verhaal kun je over ‘de’ journalistiek ophangen, zei hij. De ...
  • Diabolisch dialoog (Hoe schadelijk is dat mobiele marteltuig?) 16/01/2004
    – Met de duivel… – Heeft u het niet veel te druk om mij te bellen? Het jaar is maar net begonnen of het kwaad giert al rond de aardbol… – Ik heb alle tijd van de wereld. De mens schept zijn eigen demonen. Ik hoef alleen maar toe te kijken. En ...
  • Mislukt missie naar Mars? (Misse muziekkeuze) 09/01/2004Mislukt missie naar Mars? (Misse muziekkeuze)
    Dit is de tijd van de klantgerichte overheid. De bureaucratische mantra’s hebben plaatsgemaakt voor PR-gedreven newspeak. Het ‘niet zeuren, burger, slikken of stikken’ is ‘altmodisch’; tegenwoordig gaat het er vooral om dat er ‘draagvlak’ voor een maatregel bestaat. En draagvlak creëer je met een liedje, een praatje, een drankje, een ...
  • De woorden van 2004 (Van Hobbit-held tot omroepbons) 02/01/2004
    Een nieuw jaar is pas echt geslaagd als er voldoende nieuwe woorden zijn (want hoe kun je anders een overzicht maken tegen de tijd dat het jaar ten einde loopt?!). Daarom: enkele kanshebbers voor 2004: Hobbit-held Gisteravond won ene Kurt Nilsen de titel ‘World Idol’, de mondiale variant van het ook ...
  • Wat een jaar! (En de DVD is nog beter) 26/12/2003
    2003 was een historisch jaar. Ja, 2002 natuurlijk ook en 2004 zal opnieuw een historisch jaar blijken, maar 2003 was toch wel erg bijzonder. Het was het jaar waarin vele tegenslagen moesten worden overwonnen maar het goed uiteindelijk toch zegevierde over het kwaad. Het jaar van de rechtvaardigheid voor de ...
  • Heghlu’meH QaQ jajvam (Bij de val van een Klingon) 19/12/2003
    Nu de leider van de Klingons gevangen is genomen en hun rijk op instorten staat, moet ik terugdenken aan Jean-Luc Picard. Als ik onze vorige kapitein in één woord moet typeren, zou ik zeggen: humanist. Iemand die gaf om mensen en die daarom – uit mensenliefde – wilde dat anderen ...
  • Dubbele-moraalridder (Normen en waarden) 12/12/2003
    Een kennis van een kennis is onlangs door zijn echtgenote het huis uitgetrapt. Hij bleek al twee jaar een relatie te hebben met een andere (jongere) vrouw, en zij trok dat niet. En niet alleen zij hoefde hem ‘even niet’ of misschien wel nooit meer te zien. Ook zijn nieuwe ...
  • Wie zoet is… (De ondergang van Jamin) 05/12/2003
    “Bij familiebedrijven bouwt de eerste generatie iets op, de tweede generatie bouwt dit uit en de derde breekt het af”, aldus presentator Hans Goedkoop van ‘Andere Tijden’ van de week, in een aflevering over de ondergang van het familiebedrijf Jamin. Het is de vraag of deze uitspraak altijd opgaat, maar ...
  • Lijden en scheiden (Over ontwikkelingshulp) 28/11/2003
    Waar gebeurd: het verhaal van het gescheiden echtpaar met een Foster-parentskind. De oorlogshandelingen tussen de twee waren nog maar net tot een einde gekomen, of de man kreeg problemen met zijn nieuwe vriendin. Die had er toch wel erg veel bezwaar tegen dat de man en zijn ex samen nog ...
  • Advocaten en duivels (Over recht versus rechtvaardigheid) 21/11/2003
    – En wat doet jouw vader, Innocentia? – Hij is advocaat. – Weet je wat een advocaat doet? – Voornamelijk praten…. praatjes vullen gaatjes, zegt mijn vader. – En wat hoopt hij te bereiken met al dat gepraat? – Mensen uit de gevangenis houden, geloof ik. – Ook mensen die het verdienen te worden opgesloten? – ...
  • Getikt (Over tikfouten, taalfouten en taalverloedering) 14/11/2003
    Meer dan de helft van de Nederlandse bevolking maakt zich zorgen over de verloedering van de Nederlandse taal. Tikfouten, verkeerd gebruik van de d’s en t’s, onjuiste vervoegingen – de bekende, veelgemaakte slordigheden. Vooral in e-mailtjes zouden deze fouten veel voorkomen, tot grote ergernis van de dames en heren vrijetijdscorrectoren. Zucht… Eerst ...
  • Jeugdheld (Monumentenzorg, afdeling achterstalllig onderhoud van vervallen vriendschappen) 07/11/2003
    “Hoe minder je elkaar ziet, hoe minder je elkaar te melden hebt”, zeg ik altijd. Als de krant niet is bezorgd, is dat bij ons thuis groot nieuws. Maar bij iemand die ik jaren niet heb gezien, slaat de verveling al toe als hij de koppen van mijn leven snelt: ...
  • Studentiteiten… (Groentjes en ontgroeners) 31/10/2003
    Een borrelclub met licht fascistoïde neigingen – waarom zou ik me daar bij aansluiten?, dacht ik als student over het corps. Niemand heeft me ook ooit kunnen uitleggen waarom ik lid zou moeten worden. “Ach, de wet van de grote getallen gaat altijd op”, verklaarde een kennis van me die ...
  • Ik zie, ik zie… (De toekomst volgens Lidewij Edelkoort) 24/10/2003
    “Na 11/9 zijn we gevlucht in fantasieën. Illustraties zijn in, foto’s uit. Verhalen, sprookjes, fabels en mythen zijn belangrijker geworden. En als er één verhaal is dat ons aanspreekt, dan is dat het verhaal van de Toren van Babel. U weet wel: van de hoogmoedige mensheid die een toren wilde ...
  • Een sterk merk (“De mensen willen bedrogen worden”) 17/10/2003
    Wat viel je het meeste op?, vragen vrienden als ik vertel dat we net terug zijn van een lang weekend in Venetië. Het water, waar de huizen en palazzo’s langzaam in weg zinken? De wirwar van smalle steegjes, hoge bruggen en weidse pleinen die elkaar in zo’n hoog tempo afwisselen ...
  • Vallende ster (Arnold, Oprah en Linda) 10/10/2003
    God is dood, Nietzsche ook, de samenleving is niet maakbaar, ideologieën zijn overleefd, vooruitgang is een illusie en de wetenschap staat met de mond vol tanden. Overgebleven is ons geloof in mensen. En dan vooral ons geloof in de helden en halfgoden uit de wereld van glamour en glitter, de ...
  • Familie en vrienden (Over mijn grootmoeder) 03/10/2003Familie en vrienden (Over mijn grootmoeder)
    Met mijn oma had ik het eens over het verschil tussen vrienden en familie. Vrienden kies je zelf uit, zei ik. Ze passen goed bij je. En mochten ze niet bij je passen, dan kun je altijd nog de vriendschap opzeggen. Over je familie heb je daarentegen niets te zeggen. ...
  • Niet gezonken, wel gezakt (Gewogen en te licht bevonden) 19/09/2003
    “Ik heb twee linker handen en zo wil ik het houden”, luidt mijn levensmotto. Adam Smith zou mij (geloof ik) gelijk geven. Het Bruto Binnenlands Product is het hoogst als iedereen zich verre houdt van wat hij niet kan en zich beperkt tot waar hij goed in is. En ik ...
  • Disclaimer (Voorzichtig aan breekt het lijntje) 12/09/2003
    Aan dit bericht kunnen geen rechten worden ontleend. Dit bericht is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde. Als u dit bericht per abuis hebt ontvangen, wordt u verzocht het te vernietigen en de afzender te informeren. Openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is, behoudens voorafgaande schriftelijke toestemming ...
  • “Pijn overkomt je, lijden is een keuze” (Over zelfbeschikking) 05/09/2003
    C. – een alleszins aantrekkelijke en bijzonder innemende man – bleek al jaren alleenstaand te zijn toen ik hem leerde kennen. Hoe komt dat?, vroeg ik. Was hij een van die moderne ‘singles’ die geen partner dachten nodig te hebben? Had hij de ware nog niet ontmoet? Meer in het ...
  • Een klik te ver (Geen patenten op software a.u.b.) 29/08/2003
    Ik kan niet zeggen dat veel mensen die ik ken er van wakker liggen (doe ik ook niet overigens, vrijwel niemand waarschijnlijk); het is moeilijke, niet bijzonder boeiende, om niet te zeggen taaie materie. Maar belangrijk is het wel: volgende week stemt het Europees Parlement of in Europa andere regels ...
  • Mis-leiders (Over slecht management) 22/08/2003
    Wees eens eerlijk, wat is er nu makkelijker: iemand vertellen dat hij een goed artikel moet schrijven of dat artikel daadwerkelijk schrijven? Juist. En wat betaalt er beter? Al weer goed geantwoord. Er wordt heel wat gekankerd op managers: in de ziekenzorg, in de kunstsector, in het onderwijs en bij de NS. In het ...
  • Babyboomerbashing (Zeik die vijftigplusser niet zo af!) 15/08/2003
    Deze zomer was het weer eens zo ver, en moest de generatie die geboren is vlak na de oorlog en opgegroeid in de jaren zestig het voor de zoveelste keer ontgelden. In de afgelopen decennia werd al keer op keer afgerekend met deze babyboomers – door Brett Easton Ellis (Less ...
  • Zachte heelmeester (Over goede en slechte recensenten) 08/08/2003
    “Thanks for putting my band’s name on your site. I’ll take all the PR I can get.”, schrijft Tony Morosini, gitarist en drummer van de Amerikaanse popgroep The Mineral Kings. Hij heeft gezien dat ik in Vers Geperst 10 – 2003 verwijs naar een smalende bespreking van de laatste CD ...
  • In haar nabijheid (Starfucker Steenbeek) 01/08/2003
    Niet dat ik mij laat voorstaan op mijn omgang met beroemdheden, maar laatst zat ik naast Rosita Steenbeek op een terras. Rosita Steenbeek – u zult haar waarschijnlijk niet kennen – is een vrouw die het ooit heeft gedaan met de beroemde regisseur Fellini en de bijna even beroemde schrijver ...
  • Verzonnen verleden (Fijn was het met jou nu we uit elkaar zijn) 25/07/2003
    Wat is dat toch met doden en ex-liefdes? Over de doden vertellen we niets dan goeds en als onze relatie op de klippen loopt is het niet veel anders: we herinneren ons de gepassioneerde momenten en de verstilde ogenblikken en het is alsof ze in het niet vallen bij alle ...
  • Fitness, lichaam en geest (Over mensen die het goed met je voor hebben) 18/07/2003
    Terwijl ik de hitte in de fitnessruimte trotseer en een halter de lucht in til, ga ik zelf zweven. Ik bedenk ik me dat de man die tegenover me aan het luchtfietsen is wel erg op de beroemde Engelse psychiater en schrijver Oliver Sacks lijkt. Terwijl ik naar de bolle, bebaarde ...
  • Lof der kritiekloosheid (Verbeter je leven, wees als Clarence Seedorf) 11/07/2003Lof der kritiekloosheid (Verbeter je leven, wees als Clarence Seedorf)
    Fouten: niemand houdt ervan ze te maken, niemand houdt ervan er op te worden aangesproken. Maar je kunt leren van je fouten. Luister naar kritiek, neem deze ter harte en voer verbeteringen door in je werk, in je relatie, in je noem maar op. Kritiek is een soort broccoli: onsmakelijk ...
  • Liefde is… hem laten graaien (Veelverdienende topmannen voorzien in een behoefte) 04/07/2003
    Waar zou zo’n veelverdienende topman zich dagelijks mee bezig houden? Niet met denken, in ek geval. Laat staan met denken over de liefde. Dat is dom, zeker nu er zo veel kritiek is op de hoge inkomsten van ondernemingsbestuurders. In hun onnadenkendheid zien diezelfde bestuurders een argument over het hoofd ...
  • Wie dit leest… (Wat is nieuws en wat is kunst en is dat erg?) 27/06/2003
    Wat is nieuws? Daar zijn twee opvattingen over: 1) Nieuws is wat belangrijk is. Zo leer je het op de school voor de journalistiek, en zo denk je erover als je werkt bij de publieke omroep of een kwaliteitskrant. 2) Nieuws is wat mensen willen. Zo leer je het als je HEAO-C ...
  • Het nieuws van de dag (Al weer over het koningshuis, al weer over Maxima) 20/06/2003
    – Ik wil er niets meer over horen. – Ik ook niet. – Het interesseert me niet. – Mij wel. Daarom juist, daarom wil ik het niet weten… – Ik bedoel: wat stelt het nu eigenlijk voor? Er zijn toch belangrijker zaken in de wereld. De nasleep van de oorlog in Irak, de ontwaarding ...
  • Dierenmanieren (Waarom ik met bomen praat) 13/06/2003
    Er was een tijd dat ik met bomen praatte. Ik had behoefte aan contact met levende wezens, met hart en ziel. Ik vond dat we een fijn contact hadden, maar iedereen lachte me uit. Toen ik met mijn computer ging praten, lachte niemand me uit – want dat doet iedereen. Maar ...
  • Veronica sorry (De roemloze ondergang van een roemruchte omroep) 06/06/2003
    Beste Bert, Je hebt het geprobeerd. Hoe kan het dan toch zo mis zijn gegaan? Ik vermoed dat het zo zit: Je eerste stap was een verkennend marktonderzoek. Want als geen ander weet jij dat er tegenwoordig geen beslissingen worden genomen zonder cijfermatige onderbouwing. In de begindagen van de commerciële omroepen kon ...
  • De BW’er (De Bekende Werkloze Terry Gilliam) 30/05/2003
    De beroemdste werkloze van de wereld is wellicht Terry Gilliam, de Engels-Amerikaanse filmregisseur die de animaties maakte voor Monty Python en daarna films als 12 Monkeys, Brazil, Time Bandits en Baron von Münchausen. Laatst was er een thrillerachtige documentaire op tv over zijn pogingen om een film te maken over ...
  • Hoe langer het duurt, hoe langer het duurt (Enkele levenslessen) 23/05/2003
    “Hoe langer het duurt, hoe langer het duurt”, is een wijsheid die ik heb overgehouden aan een traumatische verbouwing enkele jaren geleden. In het begin werd de vaart er in gezet. Architect, aannemer, schilder en werklieden waren vol goede moed; muren werden gesloopt en op andere plaatsen opgebouwd en daarna verrezen ...
  • Kosten en baten van een nageslacht (Wel of geen kinderen?) 16/05/2003
    Een kind? Ik had er nooit om gevraagd. Zij was opeens zwanger. Foutje in de regie. Maar we konden nog terug. Nog wel. Doen of niet doen? Ik zette de kosten en baten van een kind op een rij. Een kind kost geld, zweet en tranen. En wat krijg je ervoor ...
  • Wat zei (en dacht) Pim nu eigenlijk…? (Het gedachtengoed van Pim Fortuyn, één jaar later) 09/05/2003
    Wat is er over van het gedachtengoed van Pim Fortuyn? De laatste dagen, nu zijn tragische dood een jaar geleden wordt herdacht, is dit een onderwerp van discussie. En terecht, want sneed het wel allemaal hout wat hij zei? Neem zijn roemruchte uitspraak: ‘Ik zeg wat ik denk’, een van de ...
  • Persklaargemaakt (Hoe zorg je dat journalisten over jouw bedrijf schrijven?) 02/05/2003
    Beginnersfout, denk ik, als ik een persbericht krijg toegestuurd. Het zoveelste die dag. U houdt me van het werk, beste PR-medewerker. Ik heb het al zo druk, komt u nog eens aanzetten met een flutberichtje over een nieuw flutproduct. U werkt me op de zenuwen. Nee, ik ga er niets ...
  • Ben ik van Duitschen Bloed (Slaagangst deel 2: waarom veel goede boeken nooit verschijnen) 25/04/2003
    Als Koninginnedag nadert, moet ik de laatste jaren altijd denken aan dat boek dat nooit verschenen is en dat bijna niemand kent, laat staan gelezen heeft over het Nederlandse koningshuis. De auteur – laten we hem S. noemen – had enige tijd gewerkt voor een tijdschrift dat Holland Heute heette. Dit ...
  • De nalatenschap van Saddam (Dat vermaledijde Westen!) 18/04/2003
    De split-level woning die heeft toebehoord aan Saddam Hoessein en zijn ex-minnares ligt in het centrum van Bagdad, in een wijk die een nostalgische, westerse sfeer uitademt. In de tuin van de pied-à-terre zijn alle planten van plastic (plastic: een Amerikaanse uitvinding). In de flat bevindt zich een verzonken bar, ...
  • Bevrijde collaborateurs (Na de val van Saddam) 11/04/2003
    Zo moet het geweest zijn toen onze grootouders en overgrootouders de geallieerde troepen binnenhaalden. Gejuich, ondervoede jongens die meeliepen met tanks en mensen die elkaar probeerden te overtroeven met steunbetuigingen aan de Amerikanen. Een uitbundig feest om de bevrijding luister bij te zetten. In de ogen van veel mensen een ...
  • Mijn held Volkert (En waarom hij vrij moet) 04/04/2003Mijn held Volkert (En waarom hij vrij moet)
    Zoals iedereen zijn favoriete held heeft, zo heeft ook iedereen zijn favoriete crimineel. Robin Hood deed het altijd goed in linkse kringen, ik ken een vrouw die zich identificeert met Ferdi E. en menige man heeft Freddy Kruger of Jack the Ripper als anti-held. Ook ik heb ook een favoriet, ...
  • J.P. Superster (Over de filosoof Jean-Paul Sartre) 28/03/2003
    “Niet kiezen is ook kiezen”, schijnt de filosoof Jean-Paul Sartre te hebben gezegd. Een prikkelende – om niet te zeggen treiterige – uitspraak, die je erop wijst dat alles wat je doet of juist nalaat gevolgen heeft. En – nog erger – dat je je rekenschap moet geven van die ...
  • Wist u dat… het oorlog is? (Na de inval in Irak) 21/03/2003
    Wist u dat… – Dit een column over de oorlog is? – U de komende tijd nog heel veel over de oorlog zult vernemen? Ook online. “Wereldoorlog 2 had de radio. De Vietnam-oorlog was de eerste die op de televisie gevolgd kon worden. Voor Amerika betekende de golfoorlog de doorbraak van kabeltelevisie, ...
  • Leve de dood (Hoera! Hoera! Hoera! Boekenweekgeschenk 2003) 14/03/2003
    Onsterfelijkheid. We dromen er van, we schrijven er over (zeker deze boekenweek), de wetenschap streeft er naar. Maar het is te hopen dat de dood ons van het leven blijft scheiden. Want onsterfelijkheid zou een gesel voor de mensheid zijn. De dood hoort bij het leven als de ‘deadline’ bij journalistiek ...
  • Lieve Hind (Voor mijn favoriete Idol) 07/03/2003
    Lieve Hind, Trek het je niet aan. Iedereen die ook maar enig verstand van muziek heeft, weet dat jij had moeten doorgaan naar de finale. Sterker nog, dat jij had moeten winnen. Je vraagt je waarschijnlijk af hoe het toch komt dat je voortijdig bent weggestuurd. Ik kan me voorstellen dat je ...
  • Maaiers en zaaiers (Hoe het werkelijk zit in het bedrijfsleven) 28/02/2003
    “Je hebt in het bedrijfsleven maaiers en zaaiers”, zegt een kennis van mij altijd. De maaiers zijn mensen zoals Axel Rückert, de nieuwe CEO van Getronics. Harde heelmeesters, die als het slecht gaat met een bedrijf eerst afdelingen sluiten en mensen ontslaan en daarna de hand op knip houden zodat de ...
  • Overtuigd meningsloos (Hoe meer kennis, hoe minder mening) 21/02/2003
    “Geachte meneer Bletz”, mailen enkele studenten aan de Universiteit van Utrecht mij. “Naar aanleiding van de SIRE-campagne ‘kinderen hebben het druk’ onderzoeken wij in welke mate de vrijetijdsbesteding van ouders van invloed is op de vrijetijdsbesteding van hun kinderen in de groepen 5 en 6 van de basisschool in Nederland ...
  • Apparaten die ik gekend heb (Lofzang op de Sony Ericsson P800) 14/02/2003
    Ik ben vaak verliefd geweest. Mijn eerste liefde – ik ontmoette haar in 1986 – was een Olivetti M19, een schoonheid die kirde van plezier als ik mijn handen langs haar kletterende toetsen liet glijden. Nadat wij uit elkaar waren gegaan, heb ik haar nog jaren bij me in laten ...
  • De beste journalist met wie ik nooit heb samengewerkt (Eerbetoon aan Stefan Nieuwenhuis) 07/02/2003
    De beste journalist met wie ik ooit heb samengewerkt had een prijs gewonnen voor een scriptie over een onderwerp waar eigenlijk niets over te melden viel. De scriptie ging over de Franse experimentele schrijver Alain Robbe Grillet en het serialisme (naar ik meen twaalftoonsmuziek). Het verband tussen de twee? Geen ...
  • Allah, Ayaan Hirsi Ali en Abou Jah Jah (Of eigenlijk: Felix Rottenberg) 31/01/2003
    Ik beken: ik ben een groot bewonderaar van Abou Jah Jah. De islamitische Pim Fortuyn wordt hij wel genoemd. En als je hem op televisie ziet – zoals laatst bij het presentatieduo Matthijs van Nieuwkerk en Felix Rottenberg – begrijp je waarom. Wat je op z’n Vlaams een ‘rappe prater’ ...
  • Slaagangst (Ik blijf er liever in) 24/01/2003
    Als zelfstandig ondernemer merk je vaak dat alles veel meer tijd kost dan gepland. Je bent van nature optimistisch ingesteld, waardoor je al gauw te veel hooi op je vork neemt. Daar komt bij dat je sterk afhankelijk bent van allerlei zaken die je niet in de hand hebt, zoals ...
  • Gevallen en gestegen helden (Over Pete Townshend) 17/01/2003
    “My heroes fell, when I found out that they were men”, zingt Bob Dylan ergens (of woorden van soortgelijke strekking). Maar vaak is het juist andersom: hoe menselijker, hoe groter de held lijkt te worden. Hoe meer coke de grote voetballer Diego Maradona snoof, hoe erger hij zich misdroeg buiten ...
  • To boldly go where no clone has gone before (Klonen versus tijdreizen) 10/01/2003
    In een van de mooiste afleveringen van ‘Star Trek – the next generation’ komt commander Riker een kloon tegen die hij jaren geleden heeft afgesplitst. Het is een pijnlijke ontmoeting. De kloon is een romanticus, Riker een pragmatisch om niet te zeggen cynisch mens. De kloon heeft alle waarden waar ...
  • Politieke vakantievrienden (Waarom ik D66 stem) 03/01/2003
    “Je moet links stemmen, want alle leuke mensen zijn links”, zei iemand me ooit. Onzin, dacht ik toen. Maar wat is er eigenlijk op tegen om te stemmen op mensen omdat je ze leuk vindt – omdat je ze aardig vindt, goed met ze overweg kunt, op eenzelfde golflengte zit, ...
  • Mijn laatste woorden (Eindejaarspraatje) 27/12/2002
    Ik weet het, jullie mogen mij niet. En hoewel liefde zich niet laat dwingen, voel ik toch een sterke aandrang om me te verdedigen. Nee, jullie harten zal ik er niet mee veroveren. Maar misschien dat ik jullie wel kan tonen hoe onredelijk jullie haat is. Misschien kan ik enige ...
  • Klant wil geen klantgerichtheid (Tegen gelikte verkooppraatjes) 20/12/2002
    “Zonder conflict geen drama”, zo wil een oude Hollywood-wijsheid. En in het bedrijfsleven hoef je niet op zoek te gaan naar conflicten: je struikelt er vanzelf over. “Ik moet automatiseringssystemen bouwen die wel twintig jaar meegaan”, klaagde een CIO (de Chief Information Officer, oftewel oppertechneut) van een grote beursgenoteerde onderneming ...
  • 11.000 doden (Over ‘Bowling for Columbine’) 13/12/2002
    Jaarlijks komen in de Verenigde Staten 11.000 mensen door wapengeweld om het leven. Een veelvoud van het aantal doden in landen als Canada, Duitsland en Groot-Britannië. Hoe komt dit? In zijn veelbesproken documentaire ‘Bowling for Columbine’ (publieksfavoriet op het IDFA-festival) gaat regisseur Michael Moore op zoek naar een verklaring. Aanvankelijk lijkt ...
  • Leve de loser (Al die succesverhalen altijd…) 06/12/2002
    Doe zoals de winnaar, dan doe je het goed. Nogal wat managementboeken zijn geschreven vanuit dit principe. De auteurs – in de regel zelfbenoemde managementgoeroe’s – sommen een aantal succesvolle bedrijven op, zetten hun gemeenschappelijke kenmerken op een rij en destilleren enkele met grote stelligheid geformuleerde adviezen en voilá: het ...
  • Leefbaar Ratelband (Waarom zo negatief over die man?) 29/11/2002
    “K=e*a. Oftewel: kwaliteit is effectiviteit maal acceptatie”, zo luidt een oude om niet te zeggen belegen bedrijfskundige wijsheid. En inderdaad: natuurlijk verkopen goede (‘effectieve’) producten en diensten zichzelf niet, maar moeten ze ook aan de man worden gebracht en ‘geaccepteerd’. En natuurlijk win je een discussie niet als je gelijk ...
  • De waarde van werk (Alle waar naar zijn geld?) 22/11/2002
    Pablo Picasso zat eens in een café, toen een jongetje verlegen – zijn hand stevig in de hand van zijn vader gedrukt – vroeg of de beroemde schilder een tekening voor hem wilde maken. Een ontroerde Picasso pakte zijn balpen, trok een paar strepen op zijn placemat en schiep een ...
  • Drukke dreumesen (Over de nieuwe SIRE-campagne) 15/11/2002
    (Ook) onze kinderen hebben het druk, druk, druk als we de nieuwe campagne van de Stichting Ideële Reclame SIRE mogen geloven. Te druk, zei een woordvoerder van de Stichting gisteren in het journaal. Er ligt stress op de loer bij de allerkleinsten. En dat is de schuld van de overambitieuze ...
  • Muzikale doe-het-zelver (Zet mijn muziek maar op internet) 08/11/2002
    De (mij) onbekende jazz-muzikant Steve Coleman zet sinds jaar en dag zijn muziek op internet. Als je geen zin hebt om mp3’tjes te downloaden, kun je zijn werk (genre: je moet ervan houden) ook via zijn site op CD bestellen – en krijg je ‘Resistance is futile’ of ‘Sine Die ...
  • Dzji – dzji – didididiii (Muziek bij reclame: functioneel of afleidend?) 01/11/2002
    Dzji – dzji – didididiii! Kadzjidzji – didididiii! Dzji – dzji – didididiii! Kadzjidzji – didididiii! Taweewowi – wiwiwiwiii – tawiowiwawawawaa! Daoda – wawawawawah – diodiodidaa…. Wi! “There must be some way out of here, said the joker to the thief”… … speelt en zingt Jimi Hendrix in een nieuwe reclame. Geweldig. Maar de inhoud van het filmpje? ...
  • Rechts en links (Zomaar wat definities) 25/10/2002
    Wat is rechts en wat links? Het onderscheid is de laatste jaren vervaagd, door de consenspolitiek van Paars, de nieuwe politiek van Fortuyn en de nog nieuwere politiek van zijn nazaten. Maar er is natuurlijk wel nog verschil. Rechts is vooral: gericht op het individu, waarbij wetgeving vooral dient om ...
  • Politiek en scheren (Ode aan Herman Heijnsbroek) 18/10/2002
    Stram en stroef schuurt de Gillette Mach III langs Jolle’s kin. “Wat heb ik hier toch een hekel aan”, denkt hij. Au! Daar snijdt hij zich in zijn eigen vlees. Hij ziet hoe zijn bloed zich vermengt met oude huidschilfers, baardhaar en enkele onidentificeerbare voorwerpen (voedselresten?). Het scheermes zal wel ...
  • Ontrouwe vrienden (Samen uit, samen thuis door dik en dun?) 11/10/2002
    Nog altijd wordt trouw gezien als een deugd. Misschien dat we daarom ook van ’trouwe vrienden’ spreken, hoewel dit eigenlijk dubbelop is – ‘ontrouwe vrienden’ bestaan immers niet, je hebt toch alleen ‘ontrouwe honden’? Ook als ondernemer heb je het liefst trouwe werknemers en loyale klanten. Geen wonder: je wilt stabiliteit, ...
  • Gelikt verkooppraatje 01/10/2002
    Misschien verbeeld ik het me, maar ik verbeeld me dat er een tijd was dat een beschaafd mens zich een beetje schaamde om zijn eigen werk aan te prijzen. Natuurlijk, een verkooppraatje hoorde erbij, en zelfs als journalist moest je je artikelen aan de man zien te brengen. En dus ...